Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw - Central Authentication System
Strona główna

History of Polish Literature (the Middle Ages, the Renaissance, the Baroque)

General data

Course ID: WH-FP-I-1-HLPSrReB-W
Erasmus code / ISCED: (unknown) / (unknown)
Course title: History of Polish Literature (the Middle Ages, the Renaissance, the Baroque)
Name in Polish: Historia polskiej literatury dawnej (średniowiecze - renesans - barok)
Organizational unit: Faculty of Humanities
Course groups:
ECTS credit allocation (and other scores): 3.00 Basic information on ECTS credits allocation principles:
  • the annual hourly workload of the student’s work required to achieve the expected learning outcomes for a given stage is 1500-1800h, corresponding to 60 ECTS;
  • the student’s weekly hourly workload is 45 h;
  • 1 ECTS point corresponds to 25-30 hours of student work needed to achieve the assumed learning outcomes;
  • weekly student workload necessary to achieve the assumed learning outcomes allows to obtain 1.5 ECTS;
  • work required to pass the course, which has been assigned 3 ECTS, constitutes 10% of the semester student load.
Language: Polish
Subject level:

elementary

Learning outcome code/codes:

FP1_W01, FP1_W03, FP1_W14

FP1_U04, FP1_U03,

FP1_K01,

Short description:

Course Level: Basic

Objectives of the course: the student knows the history of Old Polish literature, knows and understands the work and the authors of Old Polish; connects with one another literary phenomena, knows how to manipulate the great ideological patterns associated with the world of the Old Polish; is able to identify and characterize the basic genres of the Old Polish literature

Entrance requirements: knowledge of secondary school, classes in Polish history (at the level of secondary education)

Full description:

Course contents:

The aim of the course is to acquaint students with the history of the Old Polish literature. Arrangement of meetings is strictly chronological:always there is a start from the historical context of these literary phenomena; their relationship with social and political life is shown. In the same way the student is introduced not only to the most fundamental issues of cultural material, but spiritual successive eras in the literature as well; there is also a task to reveal the relationship between literary phenomena, both those inner literary ones (history of the genres, a type of chronicle, song, epigrams, epic poetry, idyll etc) as well as external literary ones (the basic concept for the nobility). During the lectures the emphasis is put on historical facts, but also biographical roots of the literature (succession of generations, the ability to identify the phenomenon of "takeover" or "rejection" of tradition and artistic forms); the basic notions are introduced such as classicism, humanism of the Renaissance, Christian stoicism , horacianism, cyceronianism, tacytism, paranetyczność of the literature, Conceptismo, Sarmatism etc.

The lecture begins with the early medieval writings and ends with the work of epigones' writings of the Baroque literature: Fr. Józef Bace and Fr.Jędrzej Kitowicz. Its design axis is the index readings for students of the Polish language, support for this perspective is the Old Polish philology classes, where students have the opportunity to acquaint with the texts and to work with them. The lectures only suggest certain possibilities of interpretation.

The lecturer aims to "open up" an Old Polish for contemporary reading (but not to modernize it), to give a kind of paths of access to the literature, whose language is a bit incomprehensible today. A heremeneutic method is used, which assumes the life of the text in the act of understood reading (and more precisely: in the act of reading which seeks to understand).

Methods of assessment: credit not graded. The attendance at the lectures obligatory.

Bibliography: (in Polish)

LEKTURY DO EGZAMINU Z HPLD

ŚREDNIOWIECZE

1. Modlitwy księżnej Gertrudy z Psałterza Egberta w Cividale, tłum. B. Kürbis, Kraków 1998

Albo dostęp: http://gertruda.estrony.com.pl/node/18 lub: http://gertruda.eu/modlitwy.htm

2. Bogurodzica, [w:] Bogurodzica, oprac. J. Woronczak, Wrocław 1962.

Albo: Średniowieczna pieśń religijna polska, oprac. M. Korolko, Wrocław 1980, lub: Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, oprac. W. Wydra, W. R. Rzepka, Wrocław 1984.

3. Posłuchajcie, bracia miła, [w:] Średniowieczna pieśń religijna polska, oprac. M. Korolko, Wrocław 1980, lub w: Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, oprac. W. Wydra, W. R. Rzepka, Wrocław 1984.

4. Kazanie na dzień św. Katarzyny: Kazania świętokrzyskie, [w:] Średniowieczna proza polska, oprac. Stefan Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1959, lub: W. Wydra, R. Rzepka, Chrestomatia staropolska. Teksty do r. 1543, Wrocław 1984, lub Kazania świętokrzyskie. Nowa edycja, nowe propozycje badawcze, red. P. Stępień, Warszawa 2009.

5. Anonim, tzw. Gall, Kronika polska, tłum. R. Grodecki, Wrocław 2008.

http://lektury.kochamjp.pl/teksty_/kronika_Galla_Anonima_tekst.pdf

6. Władysław z Gielniowa, Pieśni: w: http://staropolska.pl/sredniowiecze/sredniowiecze_006_wladyslaw_z_gielniowa.html

Literatura przedmiotowa:

Słownik literatury staropolskiej (średniowiecze, renesans, barok), red. T. Michałowska, Warszawa 1990

T. Michałowska, Średniowiecze, Warszawa 1996 (wiele wydań).

T. Michałowska, Ego Getruda. Studium historycznoliterackie, Warszawa 2001; fragmenty także w: http://gertruda.estrony.com.pl/node/10

P. Stępień, Chaos i ład. Lament świętokrzyski w świetle tradycji teologicznej, „Pamiętnik Literacki” 1998, z. 1.

M. Hanczakowski , Kazania Świętokrzyskie, [w:] Lektury polonistyczne. Średniowiecze — Renesans — Barok, red. J. S. Gruchała, Kraków 1999, t. 3.

M. Plezia, Nowe studia nad Gallem [w:] Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich, red. H. Chłopocka, Poznań 1984, s. 111–120;

RENESANS

1. M. Hussowski, Pieśń o żubrze,

https://literat.ug.edu.pl/zubr/zubr.htm

2. K. Janicki, Wybór wierszy:

http://staropolska.pl/renesans/klemens_janicki/Janicjusz_wybor.html

3. M. Rej, Krótka rozprawa między trzema osobami Panem, Wójtem a Plebanem

https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/krotka-rozprawa-miedzy-trzemi-osobami.html

4. M. Rej, Figliki (Wybór)

http://staropolska.pl/renesans/mikolaj_rej/Figliki.html

5. M. Rej, Żywot człowieka poczciwego, Kapitulum XVI w:

http://staropolska.pl/renesans/mikolaj_rej/Zywot_2.html

6. Andrzej Frycz Modrzewski, Łaski czyli pierwsza mowa o karze za mężobójstwo, w:

http://staropolska.pl/renesans/a_f_modrzewski/laski.html

7. Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej, ks. I. O Obyczajach, Przedmowa i pkt. 1, pkt. 2, w:

https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/o-poprawie-rzeczypospolitej.pdf

8. J. Kochanowski, Fraszki (wybór):

http://staropolska.pl/renesans/jan_kochanowski/fraszki/fraszki_01.html

9. J. Kochanowski, Pieśni (wybór)

http://staropolska.pl/renesans/jan_kochanowski/piesni/piesni_01.html

10. J. Kochanowski, Poematy: Muza, Satyr abo dziki mąż

http://staropolska.pl/renesans/jan_kochanowski/muza.html oraz http://staropolska.pl/renesans/jan_kochanowski/Satyr.html

11. J. Kochanowski, Treny

http://staropolska.pl/renesans/jan_kochanowski/treny/treny_01.html

12. Ł. Górnicki, Dworzanin polski, księga pierwsza i druga

https://literat.ug.edu.pl/dworzan/index.htm

13. P. Skarga, Kazania sejmowe, kazanie 1, 3, 4

https://literat.ug.edu.pl/skarga/index.htm

14. Szymon Szymonowic, Sielanki: Czary i Żeńcy

https://literat.ug.edu.pl/sielanki/index.htm

15. W. Goślicki, O doskonałym senatorze, fagment

http://www.staropolska.pl/renesans/proza/Goslicki.html

Literatura przedmiotowa

Słownik literatury staropolskiej (średniowiecze, renesans, barok), red. T. Michałowska, Warszawa 1990

Jerzy Ziomek, Renesans (wiele wydań)

albo

Andrzej Borowski, Renesans, Kraków 2002

albo

Piotr Wilczek, Literatura polskiego renesansu, Katowice 2005

Inne:

S. Greenblatt, Zwrot. Jak zaczął się renesans, tłum. M. Słysz, Warszawa 2012, s. 99-132, 138-160.

J. Sokolski, Lipa, Chiron i Labirynt. Esej o "Fraszkach", Wrocław 1998. (Całość)

M. Cytowska, Nad trenami Jana Kochanowskiego. Od motta do genezy poematu, „Pamiętnik Literacki” 1979, z. 1, s. 181–186.

P. Wilczek, Dialog masek. Próba interpretacji "Trenów" Jana Kochanowskiego jako poematu polifonicznego, "Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego" 1992, nr 1225.

Roman Krzywy, "Muza" Jana Kochanowskiego

Teresa Bałuk-Ulewiczowa, Goślicki i jego dzieło "De optimo senatore"

Piotr Wilczek, Andrzej Frycz Modrzewski - O poprawie Rzeczypospolitej

BAROK

1. Mikołaj Sęp Szarzyński, Rytmy abo wiersze polskie

http://staropolska.pl/barok/barok_001.html

2. Hieronim Jarosz Morsztyn, Światowa rozkosz

http://staropolska.pl/barok/barok_005.html

3. Szymon Zimorowic, Roksolanki

https://literat.ug.edu.pl/autors/zimorow.htm

4. Maciej Kazimierz Sarbiewski, Ody (wybór)

http://staropolska.pl/barok/MK_Sarbiewski/wybor_01.html#IV

5. Daniel Naborowski, Wiersze

https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/naborowski-marnosc.html

6. Jan Andrzej Morsztyn, Kanikuła, Lutnia

https://literat.ug.edu.pl/morsztyn/index.htm

7. Krzysztof Opaliński, Satyry

http://www.staropolska.pl/barok/K_Opalinski/Satyry_01.html

8. Zbigniew Morsztyn, Pieśń w ucisku, Duma niewolnicza, Emblematy

http://www.staropolska.pl/barok/barok_013.html

9. Wacław Potocki, Wybór wierszy

http://staropolska.pl/barok/barok_014.html

10. Wespazjan Kochowski, Psalmodia polska

https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kochowski-psalmodia-polska/

11. Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki

https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pamietniki.html

12. Józef Baka, Uwagi śmierci niechybnej i złości grzechowej

https://literat.ug.edu.pl/baka/index.htm

Literatura przedmiotowa:

Słownik literatury staropolskiej (średniowiecze, renesans, barok), red. T. Michałowska, Warszawa 1990

Czesław Hernas, Barok (wiele wydań), szczególnie rozdziały poświęcone wymienionym wyżej pisarzom.

T. Ulewicz, Sarmacja. Zagadnienie sarmatyzmu, Kraków, Collegium Columbinum 2006

K. Koehler, Palus sarmatica, Warszawa 2015.

A. Karpiński, Wiek rękopisów, w: Tekst staropolski. Studia i szkice o literaturze dawnej w rękopisach, Warszawa 2003, s. 13-59.

A .Borowski, Daniel Naborowski - wiersze wybrane, w: Lektury polonistyczne. Średniowiecze — Renesans — Barok, red. A. Borowski, J.S. Gruchała, Kraków 1997, t. 1

Krzysztof Koehler, Punkty krystalizacji.Szkice o literaturze staropolskiej, Warszawa 2021.

Efekty kształcenia i opis ECTS: (in Polish)

wiedza

1. ma uporządkowaną wiedzę o kryteriach periodyzacji literatury staropolskiej, kanonicznych dziełach literackich średniowiecza, renesansu i baroku oraz zna zasady analizy i interpretacji ich kontekstów kulturowych (FP1_W14)

Umiejętności

posiada podstawowe umiejętności w zakresie formułowania problemów badawczych, doboru metod i narzędzi badawczych oraz prezentowania wyników przeprowadzonych badań w sposób zgodny z normami języka polskiego FP1_U02

potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa, potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego w celu odsłonięcia jego znaczeń, aksjologicznych horyzontów, kontekstowych odniesień do tradycji literackiej i kulturowej, społecznych uwikłań i miejsca w procesie historyczno-kulturowym (FP1_U04)

posiada umiejętność referowania literatury przedmiotu, merytorycznego argumentowania i formułowania wniosków FP1_U07

kompetencje

ma świadomość roli wiedzy o kulturze, języku i literaturze w budowaniu tożsamości narodowej i rozwijaniu dialogu społecznego na poziomie lokalnym, krajowym i globalnym FP1_K06

OPIS ETCS - 3 pkt

30 godzin - uczestnictwo w wykładzie

25 godzin - lektura pozycji ze spisu lektur

20 godzin - przygotowanie się do egzaminu z przedmiotu

Assessment methods and assessment criteria: (in Polish)

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje student który:

ma uporządkowaną i bardzo dobrą wiedzę o kryteriach periodyzacji literatury staropolskiej, kanonicznych dziełach literackich średniowiecza, renesansu i baroku oraz zna zasady analizy i interpretacji ich kontekstów kulturowych (FP1_W14)

posiada w stopniu bardzo dobrym podstawowe umiejętności w zakresie formułowania problemów badawczych, doboru metod i narzędzi badawczych oraz prezentowania wyników przeprowadzonych badań w sposób zgodny z normami języka polskiego FP1_U02

bardzo dobrze potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa, potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego w celu odsłonięcia jego znaczeń, aksjologicznych horyzontów, kontekstowych odniesień do tradycji literackiej i kulturowej, społecznych uwikłań i miejsca w procesie historyczno-kulturowym (FP1_U04)

posiada bardzo dobrą umiejętność referowania literatury przedmiotu, merytorycznego argumentowania i formułowania wniosków FP1_U07

ma bardzo wysoka świadomość roli wiedzy o kulturze, języku i literaturze w budowaniu tożsamości narodowej i rozwijaniu dialogu społecznego na poziomie lokalnym, krajowym i globalnym FP1_K06

Ocenę dobrą otrzymuje student, który:

ma uporządkowaną i dobrą wiedzę o kryteriach periodyzacji literatury staropolskiej, kanonicznych dziełach literackich średniowiecza, renesansu i baroku oraz zna zasady analizy i interpretacji ich kontekstów kulturowych (FP1_W14)

posiada w stopniu dobrym podstawowe umiejętności w zakresie formułowania problemów badawczych, doboru metod i narzędzi badawczych oraz prezentowania wyników przeprowadzonych badań w sposób zgodny z normami języka polskiego FP1_U02

dobrze potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa, potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego w celu odsłonięcia jego znaczeń, aksjologicznych horyzontów, kontekstowych odniesień do tradycji literackiej i kulturowej, społecznych uwikłań i miejsca w procesie historyczno-kulturowym (FP1_U04)

posiada dobrą umiejętność referowania literatury przedmiotu, merytorycznego argumentowania i formułowania wniosków FP1_U07

ma wysoką świadomość roli wiedzy o kulturze, języku i literaturze w budowaniu tożsamości narodowej i rozwijaniu dialogu społecznego na poziomie lokalnym, krajowym i globalnym FP1_K06

Ocenę dostateczna otrzymuje student, który:

ma dosyć słabo uporządkowaną i dostateczną wiedzę o kryteriach periodyzacji literatury staropolskiej, kanonicznych dziełach literackich średniowiecza, renesansu i baroku oraz zna zasady analizy i interpretacji ich kontekstów kulturowych (FP1_W14)

posiada w stopniu dostatecznym podstawowe umiejętności w zakresie formułowania problemów badawczych, doboru metod i narzędzi badawczych oraz prezentowania wyników przeprowadzonych badań w sposób zgodny z normami języka polskiego FP1_U02

słabo potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa, potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego w celu odsłonięcia jego znaczeń, aksjologicznych horyzontów, kontekstowych odniesień do tradycji literackiej i kulturowej, społecznych uwikłań i miejsca w procesie historyczno-kulturowym (FP1_U04)

posiada dostateczną umiejętność referowania literatury przedmiotu, merytorycznego argumentowania i formułowania wniosków FP1_U07

ma niską świadomość roli wiedzy o kulturze, języku i literaturze w budowaniu tożsamości narodowej i rozwijaniu dialogu społecznego na poziomie lokalnym, krajowym i globalnym FP1_K06

Ocenę niedostateczną otrzymuje student, który:

ma nieuporządkowaną i znikomą wiedzę o kryteriach periodyzacji literatury staropolskiej, kanonicznych dziełach literackich średniowiecza, renesansu i baroku oraz nie zna zasad analizy i interpretacji ich kontekstów kulturowych (FP1_W14)

nie posiada w stopniu podstawowym umiejętności w zakresie formułowania problemów badawczych, doboru metod i narzędzi badawczych oraz prezentowania wyników przeprowadzonych badań w sposób zgodny z normami języka polskiego FP1_U02

nie potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa, nie potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego w celu odsłonięcia jego znaczeń, aksjologicznych horyzontów, kontekstowych odniesień do tradycji literackiej i kulturowej, społecznych uwikłań i miejsca w procesie historyczno-kulturowym (FP1_U04)

nie posiada umiejętności referowania literatury przedmiotu, merytorycznego argumentowania i formułowania wniosków FP1_U07

ma znikomą świadomość roli wiedzy o kulturze, języku i literaturze w budowaniu tożsamości narodowej i rozwijaniu dialogu społecznego na poziomie lokalnym, krajowym i globalnym FP1_K06

Classes in period "Summer semester 2019/20" (past)

Time span: 2020-02-01 - 2020-09-20
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 30 hours more information
Coordinators: Krzysztof Koehler, Joanna Zajkowska
Group instructors: Krzysztof Koehler
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - examination
Lectures - examination
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs)

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Classes in period "Summer semester 2020/21" (past)

Time span: 2021-02-01 - 2021-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 30 hours more information
Coordinators: Krzysztof Koehler, Joanna Zajkowska
Group instructors: Krzysztof Koehler
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - examination
Lectures - examination
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Classes in period "Summer semester 2021/22" (past)

Time span: 2022-02-01 - 2022-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 30 hours more information
Coordinators: Magdalena Bober-Jankowska, Krzysztof Koehler, Joanna Zajkowska
Group instructors: Krzysztof Koehler
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - examination
Lectures - examination
Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Classes in period "Summer semester 2022/23" (future)

Time span: 2023-02-01 - 2023-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 30 hours more information
Coordinators: Magdalena Bober-Jankowska, Krzysztof Koehler, Joanna Zajkowska
Group instructors: Krzysztof Koehler
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - examination
Lectures - examination
Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Course descriptions are protected by copyright.
Copyright by Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
contact accessibility statement USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)