Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw - Central Authentication System
Strona główna

Historical Grammar of Polish (Morphology)

General data

Course ID: WH-FP-I-2-GHJPMorf-C
Erasmus code / ISCED: (unknown) / (unknown)
Course title: Historical Grammar of Polish (Morphology)
Name in Polish: Gramatyka historyczna języka polskiego (morfologia)
Organizational unit: Faculty of Humanities
Course groups:
ECTS credit allocation (and other scores): 2.00 Basic information on ECTS credits allocation principles:
  • the annual hourly workload of the student’s work required to achieve the expected learning outcomes for a given stage is 1500-1800h, corresponding to 60 ECTS;
  • the student’s weekly hourly workload is 45 h;
  • 1 ECTS point corresponds to 25-30 hours of student work needed to achieve the assumed learning outcomes;
  • weekly student workload necessary to achieve the assumed learning outcomes allows to obtain 1.5 ECTS;
  • work required to pass the course, which has been assigned 3 ECTS, constitutes 10% of the semester student load.

view allocation of credits
Language: Polish
Subject level:

elementary

Learning outcome code/codes:

enter learning outcome code/codes

Preliminary Requirements:

(in Polish) Zaliczenie fonetyki (semestr poprzedni) z Gramatyki historycznej języka polskiego oraz Gramatyki opisowej języka polskiego (fonologia i morfologia).

Short description: (in Polish)

Poziom przedmiotu: podstawowy.

Cele przedmiotu:

student nabywa praktycznych umiejętności rozpoznawania i interpretacji zmian językowych, jakie spowodowały przeobrażenia morfologiczne. Umie wytłumaczyć pochodzenie oboczności fonetycznych we współczesnym słownictwie polskim oraz we fleksji. Nabywa wiedzy na temat historii piśmiennictwa polskiego. Zna i rozpoznaje zabytki języka polskiego, umie przeczytać i zanalizować teksty staropolskie, potrafi określić pozycję języka polskiego na tle grupy pozostałych języków słowiańskich. Jest przygotowany do studiowania literatury staropolskiej.

Wymagania wstępne: znajomość gramatyki opisowej współczesnego języka polskiego oraz fonetyki (z poprzedniego semestru).

Full description: (in Polish)

Przedmioty i programy, które trzeba zaliczyć wcześniej: gramatyka opisowa współczesnego języka polskiego, fonetyka, uczestnictwo w wykładach z gramatyki historycznej języka polskiego.

uzyskanie pozytywnej oceny ze sprawdzianu pisemnego i odpowiedzi ustnej.

PLAN ZAJĘĆ:

I. Różne zjawiska związane z rozwojem deklinacji: tendencje do uproszczeń i komplikacji odmiany, pozostałości dualisu, oboczności w tematach rzeczowników (Długosz-Kurczabowa, Dubisz 2006: 201-226). Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

II. Odmiana rzeczowników: deklinacja męska. Tendencje do uproszczeń i komplikacji odmiany (Długosz-Kurczabowa, Dubisz 2006: 201-226). Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

III. Odmiana rzeczowników: deklinacja żeńska. Tendencje do uproszczeń i komplikacji odmiany (Długosz-Kurczabowa, Dubisz 2006: 201-226). Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

IV. Odmiana rzeczowników: deklinacja nijaka (Długosz-Kurczabowa, Dubisz 2006: 201-226). Odmiana rzeczowników: deklinacja mieszana (Długosz-Kurczabowa, Dubisz 2006: 220-222). Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

V. Odmiana zaimków (Strutyński 2000:118-124). Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

VI. Przymiotnik: powstanie złożonej odmiany, stosunek form prostych do złożonych, stopniowanie (Moszyński 2006: 269-281). Ćwiczenia na tekstach staropolskich

VII. Liczebniki (Strutyński 2000: 130-133). Repetytorium z fleksji imiennej. Ćwiczenia na tekstach staropolskich

VIII. Wprowadzenie do fleksji werbalnej: kategorie, tematy i koniugacje czasownika

(Strutyński 2000: 134-137). Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

IX. Formy powstałe od tematu czasu teraźniejszego (Strutyński 137-149). Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

X. Formy powstałe od tematu czasu przeszłego (Długosz-Kurczabowa, Dubisz 2006: 303-320). Ćwiczenia na tekstach staropolskich

XI. Repetytorium z fleksji werbalnej. Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

XII. SPRAWDZIAN.

XIII. Omówienie sprawdzianu. Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

XIV. Tendencje rozwojowe polskiej fleksji imiennej i werbalnej. Ćwiczenia na tekstach staropolskich.

XV. Repetytorium z fleksji imiennej i werbalnej.

Bibliography: (in Polish)

1. Długosz-Kurczabowa K., Dubisz St. Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa 2001, Wyd. UW.

2. Karaś H., Gramatyka języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Materiały do ćwiczeń, Warszawa 1994.

3. Moszyński L. Wstęp do filologii słowiańskiej, wyd. II zmienione, Warszawa 2006, PWN.

4. Stieber Z. Historyczna i współczesna fonologia języka polskiego, Warszawa 1966, PWN.

5. Strutyński J., Elementy gramatyki historycznej języka polskiego, Wydanie 8, Kraków 2000.

6. Walczak B., Zarys dziejów języka polskiego, Wrocław 1999.

7. Teksty staropolskie, analizy i interpretacje pod red. Wandy Decyk-Zięby i Stanisława Dubisza, Warszawa 2003, Wyd. UW.

8. Kuraszkiewicz W.,Podstawowe wiadomości z gramatyki historycznej języka polskiego, Warszawa 1970.

Efekty kształcenia i opis ECTS: (in Polish)

EK z dziedziny wiedzy:

student zna podstawową terminologię z zakresu językoznawstwa.

EK z dziedziny umiejętności: student potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu językoznawstwa, umie samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk językowych.

EK z dziedziny kompetencji społecznych: student ma świadomość poziomu swojej wiedzy, rozumie potrzebę uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie.

Opis ECTS: udział w zajęciach - 30 godz.

przygotowanie do ćwiczeń -15 godz.

konsultacje -5 godzin

przygotowanie do zaliczenia - 10 godzin

suma: 60 godzin/30 = 2 pkt ECTS

Assessment methods and assessment criteria: (in Polish)

Metody oceny. Na ocenę składa się: obecność, ocena z odpowiedzi ustnej oraz z aktywności podczas ćwiczeń praktycznych na zajęciach, prace domowe, ocena z kolokwium pisemnego.

Na kolokwium wymagane jest m. in. interpretacja przykładów ze współczesnej polszczyzny - przeprowadzenie prawidłowej rekonstrukcji zmian morfologicznych, jakie dokonały się w danym wyrazie; podanie nazwy procesów

- interpretacja wybranych archaizmów fleksyjnych i leksykalnych zachowanych we współczesnym języku polskim;

- interpretacja współczesnego systemu fonologicznego (podanie przyczyn, jakie doprowadziły do takiego stanu).

Metoda oceny – 1 p. za każdą prawidłową odpowiedź.

Warunek zaliczenia kolokwium – uzyskanie min 55% prawidłowych odpowiedzi.

Aby zdobyć 2 pkt ECTS:

na ocenę bardzo dobrą - student spełnia kryteria na ocenę dobrą oraz rozpoznaje teksty, nazywając je, przeprowadza ich charakterystykę; potrafi wymienić procesy, podać wyjątki od nich, uzasadnić analogie i oboczności;

potrafi nazwać i zinterpretować cechy gwarowe w tekstach, umie odnieść je do współczesności;

umie przeprowadzić charakterystykę porównawczą tekstów z XV i XIV w, ze szczególnym uwzględnieniem grafii, końcówek pierwotnych i wtórnych oraz gwarowych;

potrafi wyróżnić i wymienić tendencje do uproszczenia i komplikacji odmiany rzeczowników;

umie rozpoznać typy koniugacji czasowników w tekstach i odnieść je do współczesnych form;

używa sprawnie rozszerzonej terminologii z dziedziny językoznawstwa historycznego.

Na ocenę dobrą - student spełnia kryteria na ocenę dostateczną oraz dodatkowo rozpoznaje w tekstach procesy fonetyczne i morfonologiczne, rekonstruuje stan wcześniejszy wyrazu;

przy analizie tekstu wyjaśnia leksykę archaiczną;

porównuje teksty z XIV i XV wieku.

Na ocenę dostateczną - student zna podstawową terminologię z zakresu gramatyki historycznej języka polskiego;

potrafi wymienić procesy i poprzeć je przykładami;

rozpoznaje cechy gwarowe w tekstach staropolskich;

zna zasady grafii staropolskiej:

rozróżnia teksty staranne i mniej staranne;

tłumaczy i analizuje teksty z XIV i XV wieku.

Classes in period "Summer semester 2019/20" (past)

Time span: 2020-02-01 - 2020-09-20
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Anna Dąbrowska-Kamińska, Joanna Zajkowska
Group instructors: Anna Dąbrowska-Kamińska
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Short description: (in Polish)

Rozwojowi fleksji imiennej i werbalnej języka polskiego towarzyszą liczne procesy, które należy należy dostrzec i zdefiniować w analizowanych tekstach staropolskich. Poznana teoria zostanie wykorzystana podczas ćwiczeń praktycznych.

Wymagania wstępne: (in Polish)

Student powinien posługiwać się podstawowymi narzędziami z zakresu językoznawstwa diachronicznego oraz posiadać wiedzę z gramatyki opisowej języka polskiego. Zaliczenie gramatyki historycznej języka polskiego z fonetyki umożliwi zrozumienie licznych zagadnień z zakresu rozwoju fleksji imiennej i werbalnej.

Classes in period "Summer semester 2020/21" (past)

Time span: 2021-02-01 - 2021-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Anna Dąbrowska-Kamińska, Joanna Zajkowska
Group instructors: Anna Dąbrowska-Kamińska
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Short description: (in Polish)

Rozwojowi fleksji imiennej i werbalnej języka polskiego towarzyszą liczne procesy, które należy należy dostrzec i zdefiniować w analizowanych tekstach staropolskich. Poznana teoria zostanie wykorzystana podczas ćwiczeń praktycznych.

Wymagania wstępne: (in Polish)

Student powinien posługiwać się podstawowymi narzędziami z zakresu językoznawstwa diachronicznego oraz posiadać wiedzę z gramatyki opisowej języka polskiego. Zaliczenie gramatyki historycznej języka polskiego z fonetyki umożliwi zrozumienie licznych zagadnień z zakresu rozwoju fleksji imiennej i werbalnej.

Classes in period "Summer semester 2021/22" (past)

Time span: 2022-02-01 - 2022-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Magdalena Bober-Jankowska, Anna Dąbrowska-Kamińska, Joanna Zajkowska
Group instructors: Anna Dąbrowska-Kamińska
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Classes in period "Summer semester 2022/23" (future)

Time span: 2023-02-01 - 2023-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Magdalena Bober-Jankowska, Anna Dąbrowska-Kamińska, Joanna Zajkowska
Group instructors: Anna Dąbrowska-Kamińska
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Course descriptions are protected by copyright.
Copyright by Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
contact accessibility statement USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)