Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Gramatyka opisowa języka polskiego (fleksja i składnia)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FP-I-2-GOJPFlek-C
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Gramatyka opisowa języka polskiego (fleksja i składnia)
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00 LUB 2.00 (zmienne w czasie) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

FP1_W12

FP1_U04

FP1_K02


Wymagania wstępne:

Zaliczenie zajęć "Gramatyki opisowej języka polskiego" z pierwszego roku studiów.

Skrócony opis:

Zajęcia te mają służyć praktycznemu zastosowaniu wiedzy zdobytej w czasie odbywającego się równolegle wykładu z Gramatyki opisowej (fleksji i składni), a także umiejętności nabytych na pierwszym roku studiów: na zajęciach z Gramatyki opisowej cz. 1 (morfologii) oraz na wykładzie ze Wstępu do nauki o języku.

Studenci uczą się reguł łączenia mniejszych jednostek systemu języka (leksemów) w większe (wypowiedzenia), ćwiczą analizę zdania pojedynczego oraz zdania (wielokrotnie) złożonego, zarówno tradycyjną metodą Z. Klemesiewicza, jak z użyciem narzędzi składni formalnej (wskazując własności konotacyjne i akomodacyjne wyrażeń).

Pełny opis:

W ramach ćwiczeń będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Pojęcie składni, predykacji, rodzaje wypowiedzenia w ujęciu szkolnym i akademickim (zdanie w sensie węższym, oznajmienie, zawiadomienie).

2. Analiza zdania pojedynczego w ujęciu Z. Klemensiewicza (rodzaje podmiotu, orzeczenia, dopełnienia, okolicznika, przydawki).

3. Rodzaje związków zdaniowych w ujęciu Z. Klemensiewicza (związek zgody, rządu i przynależności).

4. Analiza wypowiedzenia złożonego parataktycznie w ujęciu Z. Klemensiewicza (wypowiedzenia współrzędnie złożone).

5. Analiza wypowiedzenia złożonego hipotaktycznie w ujęciu Z. Klemensiewicza (wypowiedzenia podrzędnie złożone).

6. Analiza wypowiedzenia na składniki bezpośrednie.

7. Pojęcie konotacji i jej rodzaje.

8. Własności konotacyjne polskich leksemów. Typy fraz języka polskiego.

9. Schematy składniowe.

10. Pojęcie akomodacji, rodzaje związków akomodacyjnych.

11. Własności akomodacyjne form i leksemów.

Literatura:

Gramatyka opisowa języka polskiego. Materiały do ćwiczeń, 1993, wyboru dokonała D. Kopcińska, Wydz. Polonistyki UW: Warszawa.

Grochowski M.,1984, Składnia wyrażeń polipredykatywnych [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia. Red. Z. Topolińska, PWN: Warszawa.

Grzegorczykowa R., 1996, Wykłady z polskiej składni, PWN: Warszawa.

Klemensiewicz Z., 1963, Zarys składni polskiej, PWN: Warszawa.

Saloni Z. (1976) Cechy składniowe polskiego czasownika, Ossolineum: Wrocław.

Saloni Z., Świdziński M., 1985, Składnia współczesnego języka polskiego, PWN: Warszawa.

Świdziński M., 1996, Schematy zdaniowe [w:] idem, Własności składniowe wypowiedników polskich, Elipsa: Warszawa.

Topolińska Z., 1984, Składnia grupy imiennej [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia. red. Z. Topolińska, PWN: Warszawa.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Student rozumie złożoność podsystemu składniowego języka, zna różne metody jego analizy i dostrzega zakłócenia w komunikacji wynikające z nieznajomości reguł budowy zdań.

Student potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu fleksji i składni, umie samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk składniowych.

Student jest gotów do krytycznego wykorzystania zdobytej na zajęciach wiedzy; wie, gdzie szukać opinii ekspertów i najnowszych wyników badań nad gramatyką współczesnej polszczyzny.

Metody i kryteria oceniania:

Na ocenę końcową składa się wynik dwóch sprawdzianów pisemnych (pierwszego ze składni tradycyjnej, drugiego ze składni formalnej), aktywność na zajęciach, przygotowywanie prac domowych, a także obecność (dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności). W razie niezaliczenia sprawdzianu student ma prawo do jego poprawy (dwukrotnie).

Na ocenę dostateczną student:

- potrafi z licznymi błędami (w około 60% poprawnie) sporządzić wykres zdania pojedynczego i złożonego, nazwać części składowe tych wykresów, określić związki składniowe (zdanie pojedyncze) i wskaźniki zespolenia (zdanie złożone);

- potrafi z licznymi błędami (w około 60% poprawnie) rozrysować za pomocą odpowiednio podpisanych strzałek zależności składniowe konotacji i akomodacji w wypowiedzeniu;

- rozumie podstawową terminologię z dziedziny fleksji i składni.

Na ocenę dobrą student:

- potrafi z niewielkimi błędami (w około 80% poprawnie) sporządzić wykres zdania pojedynczego i złożonego, nazwać części składowe tych wykresów, określić związki składniowe (zdanie pojedyncze) i wskaźniki zespolenia (zdanie złożone);

- potrafi z niewielkimi błędami (w około 80% poprawnie) rozrysować za pomocą odpowiednio podpisanych strzałek zależności składniowe konotacji i akomodacji w wypowiedzeniu;

- rozumie i sam stosuje w wypowiedziach w czasie zajęć podstawową terminologię z dziedziny fleksji i składni;

- zadaje pytania świadczące o zrozumieniu złożoności problematyki składniowej;

- odrabia zadawane zadania domowe, zwykle jest przygotowany do zajęć i aktywnie w nich uczestniczy.

Na ocenę bardzo dobrą student:

- potrafi niemal bezbłędnie (w około 93% poprawnie) sporządzić wykres zdania pojedynczego i złożonego, nazwać części składowe tych wykresów, określić związki składniowe (zdanie pojedyncze) i wskaźniki zespolenia (zdanie złożone);

- potrafi niemal bezbłędnie (w około 93% poprawnie) rozrysować za pomocą odpowiednio podpisanych strzałek zależności składniowe konotacji i akomodacji w wypowiedzeniu;

- stosuje ze zrozumieniem w swoich wypowiedziach terminologię z dziedziny fleksji i składni;

- zadaje pytania świadczące o zrozumieniu złożoności problematyki składniowej i szuka na te pytania niestandardowych odpowiedzi;

- zawsze przygotowuje zadawane zadania domowe i aktywnie uczestniczy w zajęciach.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Ćwiczenia prowadzone są równolegle z wykładem i służą praktycznemu zastosowaniu poznawanych teorii składniowych (tradycyjnej, Klemensiewiczowskiej i formalnej). Studenci uczą się reguł łączenia mniejszych jednostek systemu języka (leksemów) w większe (wypowiedzenia), poznają typy wypowiedzeń prostych i złożonych, określają związki między wyrazami oraz właściwości akomodacyjne i konotacyjne poszczególnych składników zdania. Różne typy zależności syntaktycznych przedstawiane są za pomocą wykresów.

Pełny opis:

W ramach ćwiczeń będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Pojęcie składni, predykacji, rodzaje wypowiedzenia w ujęciu szkolnym i akademickim (zdanie w sensie węższym, oznajmienie, zawiadomienie).

2. Analiza zdania pojedynczego w ujęciu Z. Klemensiewicza (rodzaje podmiotu, orzeczenia, dopełnienia, okolicznika, przydawki).

3. Rodzaje związków zdaniowych w ujęciu Z. Klemensiewicza (związek zgody, rządu i przynależności).

4. Analiza wypowiedzenia złożonego parataktycznie w ujęciu Z. Klemensiewicza (wypowiedzenia współrzędnie złożone).

5. Analiza wypowiedzenia złożonego hipotaktycznie w ujęciu Z. Klemensiewicza (wypowiedzenia podrzędnie złożone).

6. Analiza wypowiedzenia na składniki bezpośrednie.

7. Pojęcie konotacji i jej rodzaje.

8. Własności konotacyjne polskich leksemów. Typy fraz języka polskiego.

9. Schematy składniowe.

10. Pojęcie akomodacji, rodzaje związków akomodacyjnych.

11. Własności akomodacyjne form i leksemów.

Literatura:

Gramatyka opisowa języka polskiego. Materiały do ćwiczeń (1993) wyboru dokonała D. Kopcińska, Wydz. Polonistyki UW: Warszawa.

Grochowski M.,1984, Składnia wyrażeń polipredykatywnych [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia. Red. Z. Topolińska, PWN: Warszawa.

Grzegorczykowa R., 1996, Wykłady z polskiej składni, PWN: Warszawa.

Klemensiewicz Z., 1963, Zarys składni polskiej, PWN: Warszawa.

Saloni Z. (1976) Cechy składniowe polskiego czasownika, Ossolineum: Wrocław.

Saloni Z., Świdziński M., 1985, Składnia współczesnego języka polskiego, PWN: Warszawa.

Świdziński M., 1996, Schematy zdaniowe [w:] idem, Własności składniowe wypowiedników polskich, Elipsa: Warszawa.

Topolińska Z., 1984, Składnia grupy imiennej [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia. red. Z. Topolińska, PWN: Warszawa.

Wymagania wstępne:

Zaliczenie przedmiotów:

- "Wstęp do nauki o języku" (wykład dla I roku)

- "Gramatyka opisowa języka polskiego - morfologia" (wykład i ćwiczenia dla I roku)

Wiadomości z zakresu wiedzy o języku na poziomie szkoły średniej: części zdania pojedynczego, związki składniowe, zdania współrzędnie i podrzędnie złożone, wykresy zdań.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

- udział w zajęciach - 30 godzin

- przygotowanie do zajęć - 15 godzin

- przygotowanie do dwóch sprawdzianów - 15 godzin

Łącznie 60 godzin = 2 punkty ECTS

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Zajęcia te mają służyć praktycznemu zastosowaniu wiedzy zdobytej w czasie odbywającego się równolegle wykładu z Gramatyki opisowej (fleksji i składni), a także umiejętności nabytych na pierwszym roku studiów: na zajęciach z Gramatyki opisowej cz. 1 (morfologii) oraz na wykładzie ze Wstępu do nauki o języku.

Studenci uczą się reguł łączenia mniejszych jednostek systemu języka (leksemów) w większe (wypowiedzenia), ćwiczą analizę zdania pojedynczego oraz zdania (wielokrotnie) złożonego, zarówno tradycyjną metodą Z. Klemesiewicza, jak z użyciem narzędzi składni formalnej (wskazując własności konotacyjne i akomodacyjne wyrażeń).

Pełny opis:

W ramach ćwiczeń będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Pojęcie składni, predykacji, rodzaje wypowiedzenia w ujęciu szkolnym i akademickim (zdanie w sensie węższym, oznajmienie, zawiadomienie).

2. Analiza zdania pojedynczego w ujęciu Z. Klemensiewicza (rodzaje podmiotu, orzeczenia, dopełnienia, okolicznika, przydawki).

3. Rodzaje związków zdaniowych w ujęciu Z. Klemensiewicza (związek zgody, rządu i przynależności).

4. Analiza wypowiedzenia złożonego parataktycznie w ujęciu Z. Klemensiewicza (wypowiedzenia współrzędnie złożone).

5. Analiza wypowiedzenia złożonego hipotaktycznie w ujęciu Z. Klemensiewicza (wypowiedzenia podrzędnie złożone).

6. Analiza wypowiedzenia na składniki bezpośrednie.

7. Pojęcie konotacji i jej rodzaje.

8. Własności konotacyjne polskich leksemów. Typy fraz języka polskiego.

9. Schematy składniowe.

10. Pojęcie akomodacji, rodzaje związków akomodacyjnych.

11. Własności akomodacyjne form i leksemów.

Literatura:

Gramatyka opisowa języka polskiego. Materiały do ćwiczeń (1993) wyboru dokonała D. Kopcińska, Wydz. Polonistyki UW: Warszawa.

Grochowski M.,1984, Składnia wyrażeń polipredykatywnych [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia. Red. Z. Topolińska, PWN: Warszawa.

Grzegorczykowa R., 1996, Wykłady z polskiej składni, PWN: Warszawa.

Klemensiewicz Z., 1963, Zarys składni polskiej, PWN: Warszawa.

Saloni Z. (1976) Cechy składniowe polskiego czasownika, Ossolineum: Wrocław.

Saloni Z., Świdziński M., 1985, Składnia współczesnego języka polskiego, PWN: Warszawa.

Świdziński M., 1996, Schematy zdaniowe [w:] idem, Własności składniowe wypowiedników polskich, Elipsa: Warszawa.

Topolińska Z., 1984, Składnia grupy imiennej [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia. red. Z. Topolińska, PWN: Warszawa.

Wymagania wstępne:

Zajęcia prowadzone są stacjonarnie, jednak w wypadku konieczności przejścia na system zdalny, będą się odbywać na platformie MSTeams.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Bober-Jankowska, Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs)

Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

- udział w zajęciach - 30 godzin

- przygotowanie do zajęć - 15 godzin

- przygotowanie do dwóch sprawdzianów - 15 godzin

Łącznie 60 godzin = 2 punkty ECTS

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)