Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Filozoficzne koncepcje kultury cz. II

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-KU-II-2-FiloKonKu Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Filozoficzne koncepcje kultury cz. II
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 4.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

KU2_W04

KU2_W09

KU2_U13

KU2_U15

KU2_K01

Skrócony opis:

W ramach ćwiczeń prowadzone będą dyskusje nad XX-wiecznymi oraz najnowszymi filozoficznymi ujęciami kultury, związanymi z przemianami zachodniego kontekstu społeczno-kulturowego po przyspieszeniu cywilizacyjnym, rewolucji industrialnej i powstaniu masowych kanałów komunikacyjnych.

Pełny opis:

Celem zajęć jest refleksja nad wybranymi aspektami kultury współczesnej z perspektywy filozoficznej.

Wyodrębniono dwa wiodące pola tematyczne: filozofia obrazu i filozofia tożsamości, w ramach których omawiane będą:

1. Dominującą rola obrazu w kreowaniu rzeczywistości społeczno-kulturowej, związana z przejściem dominującego paradygmatu kulturowego z logo- na obrazocentryczny,

2. Kultura jako sensotwórcza płaszczyzna zapewniająca jednostce podstawy samookreślenia i interpretacji świata w warunkach kontyngentnej rzeczywistości i przygodności losu.

Literatura:

Lektury podstawowe:

S. Freud, Totem i tabu, tłum. M. Poręba, R. Reszke [w:] Pisma społeczne, Warszawa 1998, s. 241-375.

R. Girard, Widziałem szatana spadającego z nieba jak błyskawica, tłum. E. Burska, Warszawa 2002.

K. Marks, Fetyszyzm towarowy i jego tajemnica, [w:] Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej, t. 1.

Ch. Baudelaire, Malarz życia nowoczesnego, tłum. J. Guze, Gdańsk 1998.

W. Benjamin, Paryż, stolica XIX wieku, tłum I. Kania, [w:] W. Benjamin, Pasaże, Kraków 2006, s. 33-61.

M. Mauss, Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwa archaicznych, przeł. K. Pomian, [w:] tenże, Socjologia i antropologia, Warszawa 1973, s. 211-415

E. Cassirer, Forma a technika, tłum. I. i S. Sellmer, [w:] E. Schulz (red.), Kultura techniki, Poznań 2001, s. 246-284.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Po ukończeniu kursu student/ka:

- zna najważniejsze XX-wieczne filozoficzne ujęcia kultury (KU2_W04),

- potrafi dokonać powiązania różnych prądów filozoficznych (KU2_W04)

- potrafi powiązać określone tezy filozoficzne z szerszym kontekstem społeczno-kulturowym (KU2_W09)

- potrafi krytycznie przeanalizować aktualne zjawiska społeczno-kulturowe, wykorzystując konkretne stanowiska filozoficzne (KU2_W09, KU2_U13)

- potrafi krytycznie odnieść się określonych poglądów filozoficznych, wykorzystując własne przemyślenia oraz stanowiska polemiczne (KU2_U13);

- potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę do analizy współczesnych tekstów kultury, zwłaszcza jej produktów medialnych, kultury popularnej i masowej (KU2_U15);

- rozumie potrzebę aktualizacji filozoficznych rozstrzygnięć w obliczu tempa przemian kultury współczesnej (KU2_K01);

Opis ECTS:

- udział w zajęciach 30h

- konsultacje 30h

- czytanie lektur 40h

- przygotowanie do egzaminu 50h

Razem: 150h = 6 pkt ECTS

Metody i kryteria oceniania:

Metody oceniania: egzamin pisemny i/lub praca końcowa (w zależności od decyzji prowadzącego zajęcia), ocena ciągła podczas dyskusji na zajęciach.

Na ocenę ndst: student/ka nie spełnia wymagań na ocenę dst.

Na ocenę dst student/ka: zna w stopniu elementarnym najważniejsze XX-wieczne filozoficzne ujęcia kultury; z trudem dokonuje powiązania różnych prądów filozoficznych; ma problem z powiązaniem określonych tez filozoficznych z szerszym kontekstem społeczno-kulturowym; ma problem z krytycznym przeanalizowaniem aktualnych zjawisk społeczno-kulturowych z wykorzystaniem konkretnych stanowisk filozoficznych; nie potrafi krytycznie odnieść się określonych poglądów filozoficznych, wykorzystać własnych przemyśleń oraz stanowisk polemicznych; ma problem z wykorzystaniem zdobytej wiedzy do analizy współczesnych tekstów kultury, zwłaszcza jej produktów medialnych, kultury popularnej i masowej; rozumie potrzebę aktualizacji filozoficznych rozstrzygnięć w obliczu tempa przemian kultury współczesnej, ale nie potrafi samodzielnie tego dokonać.

Na ocenę db student/ka: zna w stopniu średnim/wystarczającym najważniejsze XX-wieczne filozoficzne ujęcia kultury; dokonuje powiązania różnych prądów filozoficznych na podstawowym poziomie; potrafi powiązać określone tezy filozoficzne z szerszym kontekstem społeczno-kulturowym w stopniu średnim/wystarczającym; nie ma większych problemów z krytycznym przeanalizowaniem aktualnych zjawisk społeczno-kulturowych przy wykorzystaniu konkretnych stanowisk filozoficznych; potrafi w stopniu średnim/podstawowym krytycznie odnieść się określonych poglądów filozoficznych, wykorzystać własne przemyślenia oraz stanowiska polemiczne; potrafi na zadowalającym poziomie wykorzystać zdobytą wiedzę do analizy współczesnych tekstów kultury, zwłaszcza jej produktów medialnych, kultury popularnej i masowej; rozumie potrzebę aktualizacji filozoficznych rozstrzygnięć w obliczu tempa przemian kultury współczesnej.

Na ocenę bdb student/ka: zna bardzo dobrze najważniejsze XX-wieczne filozoficzne ujęcia kultury; potrafi dokonać rzetelnego powiązania różnych prądów filozoficznych; potrafi powiązać określone tezy filozoficzne z szerszym kontekstem społeczno-kulturowym; potrafi krytycznie przeanalizować aktualne zjawiska społeczno-kulturowe przy wykorzystaniu konkretnych stanowisk filozoficznych; potrafi rzetelnie i krytycznie odnieść się określonych poglądów filozoficznych, wykorzystać własne przemyślenia oraz stanowiska polemiczne; wykorzystuje zdobytą wiedzę do analizy współczesnych tekstów kultury, zwłaszcza jej produktów medialnych, kultury popularnej i masowej; doskonale rozumie potrzebę aktualizacji filozoficznych rozstrzygnięć w obliczu tempa przemian kultury współczesnej.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Agnieszka Smaga
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3aa6b71351f7384daeaac42b299d970007%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=af8431a9-5131-499b-9b12-a5c79fe4a1de&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Konwersatorium - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs)

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest refleksja nad wybranymi aspektami kultury współczesnej z perspektywy filozoficznej.

Kulturę określa się często jako sumę wytworów człowieka, zarówno tych materialnych, jak i niematerialnych. Kultura to zatem również rzeczy, przedmioty, obiekty. Głównym tematem konwersatorium będzie filozoficzna refleksja nad rzeczami rozumianymi jako towary oraz dary.

Pełny opis:

Tematem ćwiczeń będzie filozoficzna refleksja nad kulturą w perspektywie materialnej. Najbardziej radykalną materialistyczną teorią kultury stworzył Karol Marksa odkrywając w ekonomii czynnik determinujący ludzkie życie. Marks był pionierem refleksji nad zjawiskiem towaru – przedmiotów mających rynkową cenę. Masowa produkcja towarów to zjawisko par excellence nowoczesne. Na ćwiczeniach zajmiemy się refleksją nad naturą epoki nowoczesnej, której prekursorem był Baudelaire. Emblematycznym zjawiskiem ją charakteryzującym są wielkie metropolie o szerokich bulwarach, po których przemieszczają się tłumy ludzi. Nowoczesność to również przyspieszenie, którego symbolem są omnibusy i pociągi.

Przewodnikiem po tych fenomenach nowoczesności będzie niemiecki filozof Walter Benjamin – kontynuator refleksji Marksa i Baudelaire’a. W swoich analizach paryskich pasaży czy arkad, pierwszych świątyń handlu, budowli ze szkła i metalu na pograniczu jawy i snu, w których dokonuje się kult fetysza towaru dostrzegł on symbol kondycji nowoczesnego człowieka.

Na koniec cyklu zajęć, koncepcji widzącej w społeczeństwie systemem krążenia towarów przeciwstawimy koncepcję Marcela Mauss’a, który społeczeństwo postrzega jako systemu krążenia darów.

Literatura:

Lektury podstawowe:

S. Freud, Totem i tabu, tłum. M. Poręba, R. Reszke [w:] Pisma społeczne, Warszawa 1998, s. 241-375.

R. Girard, Widziałem szatana spadającego z nieba jak błyskawica, tłum. E. Burska, Warszawa 2002.

K. Marks, Fetyszyzm towarowy i jego tajemnica, [w:] Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej, t. 1.

Ch. Baudelaire, Malarz życia nowoczesnego, tłum. J. Guze, Gdańsk 1998.

W. Benjamin, Paryż, stolica XIX wieku, tłum I. Kania, [w:] W. Benjamin, Pasaże, Kraków 2006, s. 33-61.

M. Mauss, Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwa archaicznych, przeł. K. Pomian, [w:] tenże, Socjologia i antropologia, Warszawa 1973, s. 211-415

E. Cassirer, Forma a technika, tłum. I. i S. Sellmer, [w:] E. Schulz (red.), Kultura techniki, Poznań 2001, s. 246-284.

Lektury uzupełniające:

M. Berman, Baudelaire: modernizm na ulicach „Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu”. Rzecz o doświadczeniu nowoczesności, tłum. M. Szuster, Kraków 2006, s. 171-224.

A. Bielik-Robson, Gnostyk w wielkim mieście: Walter Benjamin i zbawienie rzeczy, Przegląd kulturoznawczy, 2(2007), s. 6-16.

S. Giedion, Przestrzeń, czas i Architektura. Narodziny nowej tradycji, tłum. J. Olkiewicz, Warszawa 1968

H. Böhme, Fetyszyzm i kultura. Inna teoria nowoczesności, przeł. M. Falkowski, Warszawa 2012.

Charles de Brosses, O kulcie fetyszów, tłum. M. Skrzypek Warszawa 1992.

Wymagania wstępne:

Brak wymagań wstępnych

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Agnieszka Smaga
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a6b30b646b5cb4676b3945a2790d2a362%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=a1b3f0f0-f2db-4d9d-9258-b55e5ce588d3&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem ćwiczeń z filozoficznych koncepcji kultury jest refleksja nad wybranymi aspektami kultury współczesnej z perspektywy filozoficznej.

Kulturę określa się często jako sumę wytworów człowieka, zarówno tych materialnych, jak i niematerialnych. Kultura to zatem również rzeczy, przedmioty, obiekty. Głównym tematem konwersatorium będzie filozoficzna refleksja nad rzeczami rozumianymi jako towary oraz dary.

Pełny opis:

Tematem ćwiczeń będzie filozoficzna refleksja nad kulturą w perspektywie materialnej. Najbardziej radykalną materialistyczną teorią kultury stworzył Karol Marksa odkrywając w ekonomii czynnik determinujący ludzkie życie. Marks był pionierem refleksji nad zjawiskiem towaru – przedmiotów mających rynkową cenę. Masowa produkcja towarów to zjawisko par excellence nowoczesne. Na ćwiczeniach zajmiemy się refleksją nad naturą epoki nowoczesnej, której prekursorem był Baudelaire. Emblematycznym zjawiskiem ją charakteryzującym są wielkie metropolie o szerokich bulwarach, po których przemieszczają się tłumy ludzi. Nowoczesność to również przyspieszenie, którego symbolem są omnibusy i pociągi.

Przewodnikiem po tych fenomenach nowoczesności będzie niemiecki filozof Walter Benjamin – kontynuator refleksji Marksa i Baudelaire’a. W swoich analizach paryskich pasaży czy arkad, pierwszych świątyń handlu, budowli ze szkła i metalu na pograniczu jawy i snu, w których dokonuje się kult fetysza towaru dostrzegł on symbol kondycji nowoczesnego człowieka.

Na koniec cyklu zajęć, koncepcji widzącej w społeczeństwie systemem krążenia towarów przeciwstawimy koncepcję Marcela Mauss’a, który społeczeństwo postrzega jako systemu krążenia darów.

Literatura:

Lektury podstawowe:

K. Marks, Fetyszyzm towarowy i jego tajemnica, [w:] Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej, t. 1., Warszawa xxx.

Ch. Baudelaire, Malarz życia nowoczesnego, tłum. J. Guze, Gdańsk 1998.

Pius X, Pascendi dominici gregis" O zasadach modernistów.

K. Marks, Manifest komunistyczny

W. Benjamin, Paryż, stolica XIX wieku, tłum I. Kania, [w:] W. Benjamin, Pasaże, Kraków 2006, s. 33-61.

W. Benjamin, Pasaże, Kraków 2006 (wybór).

W. Benjamin, Dzieło sztuki w epoce jego reprodukowalności technicznej, tłum. R. Reszke, Warszawa 2011, s. 23-51.

M. Mauss, Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwa archaicznych, przeł. K. Pomian, [w:] tenże, Socjologia i antropologia, Warszawa 1973, s. 211-415

Literatury uzupełniające:

L. Aragon, Wieśniak Paryski, tłum. A. Międzyrzecki, Warszawa 1971.

W. Benjamin, Mała historia fotografii, tłum. J. Sikorski, w: Anioł historii, Poznań 1996, s. 105-124.

M. Berman, Baudelaire: modernizm na ulicach, [w:] Wszystko, co stałe, rozpływa się w powietrzu. Rzecz o doświadczeniu nowoczesności, tłum. M. Szuster, Kraków 2006. s. 171-224.

Charles de Brosses, O kulcie fetyszów, tłum. M. Skrzypek Warszawa 1992.

R. Bodei, O życiu rzeczy, A. Bielak, Łódź 216.

H. Böhme, Fetyszyzm i kultura. Inna teoria nowoczesności, przeł. M. Falkowski, Warszawa 2012.

S. Buck-Morss, Estetyka i anestetyka: esej Waltera Benjamina o dziele sztuki przemyślany na nowo, tłum. A. Lipszyc, Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej 20 (2018)

S. Giedion, Przestrzeń, czas i architektura, Narodziny nowej tradycji, tłum. J. Olkiewicz, Warszawa 1968.

R. Koselleck, Przełom w nowoczesności, czyli koniec epoki koni, Kronos, 48 1(2019), s. xx

J. Kusiak, Kto zamieszka w żelaznej klatce? Max Weber, Walter Benjamin i mitologie odczarowanej nowoczesności, [w:] Śpiewak P. (red.), Dawne idee, nowe problemy, Warszawa 2010, s. 67-88.

G. Kubler, Kształt czasu. Uwagi o historii rzeczy, tłum. J. Hołówka, Warszawa 1970.

G. Lukacs, Historia i świadomość klasowa. Studia o marksistowskiej dialektyce, tłum. M. Siemek, Warszawa 1988, s. 198-417.

E.A. Poe, Człowiek tłumu, tłum. S. Wyrzykowski,

W. Schivelbusch, Historia podróży koleją. O industrializacji przestrzeni i czasu w XIX wieku, tłum. K. Wudarska, Kronos, 48 1(2019), s. 143-171.

G. Simmel, Z psychologii mody. Studium socjologiczne. [w:] Most i drzwi. Wybór esejów, przeł. M. Łukowicz, Oficyna Naukowa, Warszawa. 2006.

Wymagania wstępne:

Brak wymagań wstępnych

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-01 - 2022-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Agnieszka Smaga, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest refleksja nad wybranymi aspektami kultury współczesnej z perspektywy filozoficznej.

Kulturę określa się często jako sumę wytworów człowieka, zarówno tych materialnych, jak i niematerialnych. Kultura to zatem również rzeczy, przedmioty, obiekty. Głównym tematem konwersatorium będzie filozoficzna refleksja nad rzeczami rozumianymi jako towary oraz dary.

Pełny opis:

Tematem ćwiczeń będzie filozoficzna refleksja nad kulturą w perspektywie materialnej. Najbardziej radykalną materialistyczną teorią kultury stworzył Karol Marksa odkrywając w ekonomii czynnik determinujący ludzkie życie. Marks był pionierem refleksji nad zjawiskiem towaru – przedmiotów mających rynkową cenę. Masowa produkcja towarów to zjawisko par excellence nowoczesne. Na ćwiczeniach zajmiemy się refleksją nad naturą epoki nowoczesnej, której prekursorem był Baudelaire. Emblematycznym zjawiskiem ją charakteryzującym są wielkie metropolie o szerokich bulwarach, po których przemieszczają się tłumy ludzi. Nowoczesność to również przyspieszenie, którego symbolem są omnibusy i pociągi.

Przewodnikiem po tych fenomenach nowoczesności będzie niemiecki filozof Walter Benjamin – kontynuator refleksji Marksa i Baudelaire’a. W swoich analizach paryskich pasaży czy arkad, pierwszych świątyń handlu, budowli ze szkła i metalu na pograniczu jawy i snu, w których dokonuje się kult fetysza towaru dostrzegł on symbol kondycji nowoczesnego człowieka.

Na koniec cyklu zajęć, koncepcji widzącej w społeczeństwie systemem krążenia towarów przeciwstawimy koncepcję Marcela Mauss’a, który społeczeństwo postrzega jako systemu krążenia darów.

Literatura:

Lektury podstawowe:

S. Freud, Totem i tabu, tłum. M. Poręba, R. Reszke [w:] Pisma społeczne, Warszawa 1998, s. 241-375.

R. Girard, Widziałem szatana spadającego z nieba jak błyskawica, tłum. E. Burska, Warszawa 2002.

K. Marks, Fetyszyzm towarowy i jego tajemnica, [w:] Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej, t. 1.

Ch. Baudelaire, Malarz życia nowoczesnego, tłum. J. Guze, Gdańsk 1998.

W. Benjamin, Paryż, stolica XIX wieku, tłum I. Kania, [w:] W. Benjamin, Pasaże, Kraków 2006, s. 33-61.

M. Mauss, Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społeczeństwa archaicznych, przeł. K. Pomian, [w:] tenże, Socjologia i antropologia, Warszawa 1973, s. 211-415

E. Cassirer, Forma a technika, tłum. I. i S. Sellmer, [w:] E. Schulz (red.), Kultura techniki, Poznań 2001, s. 246-284.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2022/23" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2023-02-01 - 2023-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Agnieszka Smaga, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Egzaminacyjny
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.