Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Kosmos dla humanistów

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WM-FI-KDH
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Kosmos dla humanistów
Jednostka: Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych
Grupy: Gr przedmiotów ogólnouczelnianych - Obszar nauk humanistycznych (I stopień i jednolite magisterskie)
Grupa przedmiotów ogólnouczelnianych - obszar nauk humanistycznych i społecznych (studia I st. i JM)
Grupa przedmiotów ogólnouczelnianych - obszar nauk humanistycznych i społecznych (studia II stopnia)
Grupa przedmiotów ogólnouczelnianych - Obszar nauk społecznych (I stopień i jednolite magisterskie)
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

FIZ1_ W14, U17,K01,K02

Skrócony opis:

Wykład stanowić będzie popularno-naukowy wstęp do najważniejszych zagadnień współczesnej kosmologii, astrofizyki i cząstek elementarnych. Każdy wykład (2x45m) będzie podzielony na 3 części. Pierwsza będzie poświęcona na przekazanie niezbędnej wiedzy w danym temacie, druga na pokazanie jego filozoficznych implikacji, a trzecia na swobodną dyskusję ze studentami. 15 wykładów obejmie między innymi: Wielki wybuch, czarne dziury, dodatkowe wymiary, życie pozaziemskie, pochodzenie materii i koniec świata

Pełny opis:

Wykład stanowić będzie popularno-naukowy wstęp do najważniejszych zagadnień współczesnej kosmologii, astrofizyki i cząstek elementarnych. Każdy wykład (2x45m) będzie podzielony na 3 części. Pierwsza będzie poświęcona na przekazanie niezbędnej wiedzy w danym temacie, druga na pokazanie jego filozoficznych implikacji, a trzecia na swobodną dyskusję ze studentami. 15 wykładów obejmie następującą tematykę

1) - Co wiemy o Wszechświecie? Jak wygląda wszechświat, lokalnie i globalnie? Z czego się składa? Jak zwykłe lub niezwykłe jest nasze miejsce we Wszechświecie? Skąd to wszystko w ogóle wiemy i co to znaczy "wiedzieć" w nauce?

2) - Początek Wszechświata, czyli Wielki Wybuch. Skąd się to wszystko wzięło? Czy Wszechświat w ogóle musi mieć jakiś początek? Czym konkretnie jest wielki wybuch w popkulturze i w nauce (i dlaczego ten pierwszy nie ma sensu)? Jakie są możliwe, realistyczne scenariusze początku Wszechświata?

3) - Gwiazdy! Nasze słońce jest typową gwiazdą na typowym etapie rozwoju. Ale poza słońcem jest jeszcze mnóstwo innych gwiazd. Cała menażeria zawiera w sobie gwiazdy ledwo tlące się przez miliardy lat, ja i giganty, które swoje paliwo wypalają w ciągu zaledwie milionów lat. Skąd biorą się gwiazdy? Jakie znamy ich rodzaje? Czym są białe karły, gwiazdy neutronowe i czarne dziury?

4) - Czarne dziury. Czym jest czarna dziura? Jak zrobić czarną dziurę dosłownie z czegokolwiek? Jak można "zobaczyć" czarną dziurę? Co się dzieje z materią, która wpada do czarnej dziury? Czy czarne dziury mogą stwarzać nowe Wszechświaty?

5) - Niewidzialny Wszechświat - ciemna materia, ciemna energia. 95% energii we współczesnym Wszechświecie stanowią nieznane nam formy materii i energii. Czym są? Skąd się wzięły? A może to my jesteśmy ci "ciemni"? Czy istnieją całe światy stworzone z ciemnej materii?

6) - Dodatkowe wymiary - czy Wszechświat na pewno jest trójwymiarowy? Na własne oczy możemy przekonać się, że świat materialny ma 3 wymiary. Czy zawsze tak musiało być? Czy dziś można by zobaczyć wiele wymiarów? Jak wyglądałoby życie z dostępem do dodatkowych wymiarów?

7) - Egzoplanety - inne ziemie we Wszechświecie. Czy układ słoneczny jest jedynym miejscem w naszej galaktyce, w którym istnieją planety? Skąd o tym wiemy? Jak można zobaczyć inne planety? Ile ich jest? Najbardziej zwariowane przykłady egzoplanet. Czy gdzieś tam istnieje druga ziemia?

8) - Życie we Wszechświecie - czy jesteśmy tu sami? Jak zaczęło się życie na Ziemi? Czy to prawdopodobne, czy nieprawdopodobne zjawisko? Jak oszacować, ile życia musi być we Wszechświecie? Czy inteligentne życie jest powszechne? Dlaczego nie skontaktowaliśmy się jeszcze z żadną pozaziemską cywilizacją?

9) - Wszechświaty równoległe - inne wszechświaty daleko stąd. Czy nasz Wszechświat jest jedynym możliwym sposobem stworzenia świata? Jak można stworzyć miliardy miliardów światów? Jak one mogą wyglądać? Czy może być w nich życie?

10) - Nieprawdopodobny Wszechświat - niewiarygodne zbiegi okoliczności, które umożliwiają istnienie naszego Wszechświata. Rozwiniecie poprzedniego wykładu. Czy życie akurat w naszym Wszechświecie, który ma nasze prawa przyrody, jest prawdopodobne? Co to w ogóle znaczy, że teoria wymaga dokładnego dopasowania (fine tuningu)? Nasz Wszechświat jako niezwykle dokładnie dopasowana teoria do życia (jakie znamy).

11) - Wszechświat w skali mikro - jak wyglądają najmniejsze cegiełki materii? Atomy były wymyślone jako niepodzielne cegiełki materii - dziś wiemy, że składają się one z bardziej fundamentalnych cząstek. Jakie są podstawowe cegiełki materii, którą widzimy? Czy we Wszechświecie istnieją cząstki, których jeszcze nie potrafimy zmierzyć? Czym jest cząstka Higgsa?

12) - Skąd się wzięła materia we Wszechświecie? Kontynuacja poprzedniego wykładu. Jakim cudem mamy w ogóle atomy, gwiazdy i planety? Podstawowe prawa przyrody sugerują, że Wszechświat powinien być wypełniony gorącą zupą fotonów, czyli cząstek światła. Co konkretnie sprawiło, że mamy tyle atomów? Czy można to wytłumaczyć znaną nam fizyką? Skąd wzięły się wszystkie ciężkie pierwiastki, takie jak złoto albo uran?

13) - Podróże w czasie i filmy fantastyczne - co w science fiction mogłoby się wydarzyć? Czy mogą istnieć podróże w czasie? Podróże przez czarne dziury? Miecze świetlne? Prędkość nadświetlna? Czym jest teleportacja? Czy można ją przetestować w laboratorium?

14) - Fale grawitacyjne Największe odkrycie ostatnich lat! Zmarszczki czasoprzestrzeni, czyli zaburzenia samej struktury świata. Czy naprawdę istnieją? Czy możemy je zmierzyć? Co mogą nam powiedzieć o Wszechświecie? Do czego nam się mogą przydać w przyszłości?

15) - Jak to się wszystko skończy? Możliwe scenariusze "końca świata" Czym jest koniec świata? Koniec życia na ziemi, koniec istnienia ziemi, koniec istnienia Wszechświata. Jakie są możliwe (realistyczne) scenariusze końca? A może prawdziwego końca nigdy nie będzie?

Literatura:

Jeszcze krótsza historia czasu / Stephen Hawking, Leonard Mlodinow ; przekład Jacek Bieroń.

The Nature of Space and Time / Stephen Hawking; Roger Penrose.

Wszechświat w skorupce orzecha / Stephen Hawking ; przekł. Piotr Amsterdamski.

Kosmos Einsteina : jak wizja wielkiego fizyka zmieniła nasze rozumienie czasu i przestrzeni / Michio Kaku ; przeł. Janusz Popowski.

Hiperprzestrzeń : wszechświaty równoległe, pętle czasowe i dziesiąty wymiar / Michio Kaku ; przeł. Ewa L. Łokas i Bogumił Bieniok.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

1)Studenci rozwiną swoją wiedzę w zakresie najnowocześniejszych badań we współczesnej fizyce. Poznają podstawowe składniki materii, zdobędą wiedzę na temat pochodzenia Wszechświata i jego przyszłej ewolucji (EW1)

2) Studenci będą potrafili powiązać najnowsze badania naukowe z filozoficznymi konsekwencjami poznanych teorii (EU1)

3) Studenci poznają podstawowe metody weryfikacji teorii naukowych w naukach ścisłych (EW2)

4) Studenci rozwiną swoje kompetencje w zakresie krytycznego myślenia i wyrażania opinii (EK1)

5) Studenci nauczą się jak odróżniać sensację pseudonaukową i swobodne dywagacje oparte na nauce, od rzetelnej wiedzy naukowej (EU2)

Opis ECTS:

30 godzin –wykład

- praca własna

45 godzin –przygotowanie samodzielnej pracy na jeden z omawianych tematów albo nauka do testu

Łącznie 75 godzin/25 godz.=3 ECTS

Metody i kryteria oceniania:

Wykład będzie miał charakter popularno-naukowy, bez równań, obliczeń, z absolutnie minimalną ilością matematyki, z dużą ilością ilustracji i animacji pokazujących różne aspekty Wszechświata. Wykłady będą prowadzone z dyskusją, z możliwością przerwania wykładowcy w dowolnym momencie. Każdy wykład będzie miał tę samą strukturę: pierwsza część wykładu poświęcona będzie na przekazanie wiedzy z danego tematu, następnie omówione zostaną implikacje filozoficzne danego działu fizyki i postawione zostaną pytania otwarte, na które wciąż nie potrafimy odpowiedzieć naukowo. Każdy wykład zakończy się dyskusją ze studentami.

Studenci będą oceniani pod względem swojej frekwencji na wykładzie, aktywności w dyskusji i obowiązkowej pracy końcowej

1) Na ocenę 5 – student ma podstawową wiedzę ogólną w zakresie najnowocześniejszych badań we współczesnej fizyce i metod weryfikacji teorii naukowych w naukach ścisłych (EW2); wymienia podstawowe składniki materii, ma podstawową wiedzę na temat pochodzenia Wszechświata i jego przyszłej ewolucji (EW1), potrafi powiązać najnowsze badania naukowe z filozoficznymi konsekwencjami poznanych teorii (EU1); wykazuje się na poziomie zaawansowanym rozwiniętymi kompetencjami w zakresie krytycznego myślenia i wyrażania opinii (EK1), bezbłędnie odróżnia sensację pseudonaukową i swobodne dywagacje oparte na nauce, od rzetelnej wiedzy naukowej (EU2).

2) Na ocenę 4 – student ma podstawową wiedzę ogólną w zakresie najnowocześniejszych badań we współczesnej fizyce i metod weryfikacji teorii naukowych w naukach ścisłych (EW2); ma podstawową wiedzę na temat pochodzenia Wszechświata i jego przyszłej ewolucji (EW1), potrafi powiązać najnowsze badania naukowe z filozoficznymi konsekwencjami poznanych teorii (EU1); wykazuje się na poziomie średniozaawansowanym rozwiniętymi kompetencjami w zakresie krytycznego myślenia i wyrażania opinii (EK1),, zazwyczaj odróżnia sensację pseudonaukową i swobodne dywagacje oparte na nauce, od rzetelnej wiedzy naukowej (EU2).

3) Na ocenę 3 – student ma podstawową wiedzę ogólną w zakresie najnowocześniejszych badań we współczesnej fizyce i metod weryfikacji teorii naukowych w naukach ścisłych (EW2); ma podstawową wiedzę na temat pochodzenia Wszechświata i jego przyszłej ewolucji (EW1), zazwyczaj potrafi powiązać najnowsze badania naukowe z filozoficznymi konsekwencjami poznanych teorii (EU1); wykazuje się na poziomie podstawowym rozwiniętymi kompetencjami w zakresie krytycznego myślenia i wyrażania opinii(EK1),zazwyczaj odróżnia sensację pseudonaukową i swobodne dywagacje oparte na nauce, od rzetelnej wiedzy naukowej (EU2).

Sposoby weryfikacji efektów uczenia się w zakresie:

Wiedzy:

EW1, EW2- ocenianie ciągłe podczas dyskusji, praca pisemna (esej) albo test

Umiejętności:

EU1, EU2 – ocenianie ciągłe podczas dyskusji, praca pisemna (esej) albo test

Kompetencje społeczne

EK1 - aktywność podczas dyskusji albo test.

Wykład będzie miał formę zdalną, a linki do wykładu zostaną umieszczone na stronie przedmiotu w USOSweb.

Kryteria oceny końcowej:

Na ocenę końcową składają się:

50% Obecność na zajęciach – 10 punktów

20% Udział w dyskusjach – 4 punkty

30% Praca pisemna na koniec wykładu – 6 punktów

albo

50% Obecność na zajęciach – 10 punktów

50% Test końcowy – 10 punktów

2 – poniżej 50% punktów

3 – 50%-65% punktów

4 – 65%-80% punktów

5 – powyżej 80% punktów

Uwaga: W przypadku nienapisania testu oddanie pracy pisemnej jest obowiązkowe, nawet w wypadku zdobycia >50% punktów za obecności i aktywność.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Michał Artymowski
Prowadzący grup: Michał Artymowski
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/team/19%3a82e578ebdda246ab9c883690c8488df7%40thread.tacv2/conversations?groupId=9bda534d-519d-4e0a-9b46-f4ce3e54a1ca&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

PO/H1 - obszar nauk humanistycznych - I stopień/JM

Wymagania wstępne:

Istotą tego wykładu jest całkowity brak wymagań wstępnych. Wykład będzie skierowany do zupełnych laików w temacie astronomii, kosmologii i fizyki cząstek elementarnych.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-01 - 2022-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Michał Artymowski
Prowadzący grup: Michał Artymowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs)

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

PO - przedmioty ogólnouczelniane (bez obszaru)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (w trakcie)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Michał Artymowski
Prowadzący grup: Michał Artymowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzaminacyjny
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

PO - przedmioty ogólnouczelniane (bez obszaru)

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)