Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw - Central Authentication System
Strona główna

History of medicine

General data

Course ID: WMCM-LE-HM
Erasmus code / ISCED: (unknown) / (unknown)
Course title: History of medicine
Name in Polish: Historia medycyny
Organizational unit: Faculty of Medicine. Collegium Medicum
Course groups:
ECTS credit allocation (and other scores): 1.00 OR 2.00 (differs over time) Basic information on ECTS credits allocation principles:
  • the annual hourly workload of the student’s work required to achieve the expected learning outcomes for a given stage is 1500-1800h, corresponding to 60 ECTS;
  • the student’s weekly hourly workload is 45 h;
  • 1 ECTS point corresponds to 25-30 hours of student work needed to achieve the assumed learning outcomes;
  • weekly student workload necessary to achieve the assumed learning outcomes allows to obtain 1.5 ECTS;
  • work required to pass the course, which has been assigned 3 ECTS, constitutes 10% of the semester student load.

view allocation of credits
Language: Polish
Subject level:

elementary

Learning outcome code/codes:

enter learning outcome code/codes

Short description: (in Polish)

Celem zajęć jest wprowadzenie studentów w historię medycyny - przede wszystkim w oparciu o zachowane materiały i teksty źródłowe - od pradziejów do współczesności w podstawowym zakresie proponowanych tematów:

1. Medycyna prehistoryczna i wczesne cywilizacje

2. Medycyna w Grecji i Imperium Rzymskim

3. Medycyna średniowieczna

4. Renesans do wczesnego okresu nowożytnego

5. XIX wiek: postęp współczesnej medycyny

6. XX wiek do II wojny światowej

7. Po II wojnie światowej

8. Podsumowanie

Full description: (in Polish)

1. Medycyna prehistoryczna i wczesne cywilizacje

Czy medycyna starożytnej Mezopotamii i Egiptu była podstawą dla rozwoju sztuki medycznej w Europie? Czy możemy twierdzić, że medycyna mezopotamska opierała się wyłącznie na magiczno-religijnym światopoglądzie mieszkańców Mezopotamii? Świątynna edukacja medyczna i leczenie w starożytnym Egipcie. Papirus Edwina Smitha, papirus Ebersa oraz inne teksty medyczne starożytnego Egiptu. Czy dzieło greckiego dziejopisarza Herodota pozwala zrozumieć i poznać medycynę starożytnego Egiptu i Babilonu?

2. Medycyna w Grecji i Imperium Rzymskim

Czy Asklepios był bogiem, czy tylko uzdrowicielem? Asklepiejony. Szkoły na wyspach Knidos i Kos. Początki teorii humoralnej. Hippocrates i Corpus Hippocratcum. Przysięga Hippocratesa: fakty i mity. Medycyna hellenistyczna i pierwsze teorie oftamologiczne i dotyczące pulsu: Praxagoras, Herophilos, Erasistratus. Czy Celsus, Galen, Aecjusz, Orybazjusz i Paweł z Eginy to geniusze sztuki medycznej, czy genialni kompilatorzy i odtwórcy? Czy wszyscy oni byli praktykującymi lekarzami?

3. Medycyna średniowieczna: VIII – XIV wiek

Medycyna cywilizacji islamskiej. Aktywność translatorska lekarzy syryjskich, perskich i arabskich w tłumaczeniu dzieł Hippoctaresa, Galena oraz innych nie tylko greckich starożytnych dzieł. Muhammad ibn Zakariya al-Razi jako jeden z niekwestionowanych autorytetów medycyny europejskiej aż do XVII wieku. Abu-Ali al-Husayn ibn Abdullah ibn-Sina (Avicenna) i jego największe dzieło „al-Canon fi al Tibb”, czyli „Kanon medycyny”. Medycyna europejska i pierwsza medyczna szkoła w Salerno (Schola Medica Salernitana). Konstantyn Afrykańczyk. Uniwersytet w Padwie. Szpitale i lekarze w okresie średniowiecza.

4. Renesans do wczesnego okresu nowożytnego XV – XVIII wiek

Florenccy kolekcjonerzy i kopiści manuskryptów medycznych. Odrodzenie medycyny na uniwersytecie w Padwie. Andreas Vesalius i zakwestionowanie galenowego wykładu o anatomii. Pierwsza prawidłowo opisana anatomia: „De humani corporis fabrica”. Kontynuatorskie prace Gabriela Fallopiusa oraz Hieronymusa Fabriciusa ab Aquapendente (praca nad zastawkami żylnymi), „De venarum ostiolis” (1603). Początki leczenia celowanego, czyli zasada celowego podawania leków: Paracelsus (Phillippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim). Jatrochemia. Kroniki medyczne Jacquesa Houlliera, Françoisa Valleriola [né Variola], Ambroise Paré (ojciec współczesnej chirurgii). William Harvey i jego rewolucyjne dzieło na temat serca i układu krążenia: "Exercitatio anato mica de motu cordis et sanguinis in animalibus”. Angielski Hippocrates, Thomas Sydenham. Giovanni Battista Morgagni z Padwy i jego dzieło „De Sedibus et Causis Morborum” początkiem patologii. XVII wiek, złotym wiekiem bolońskiej medycyny. Samuel Hahnemann z Lipska, twórca homeopatii. G.W. Leibniz i jego postulaty dotyczące nauczania medycyny i organizacji służby zdrowia. Chirurgia w drodze do nowoczesności. Hiszpańskie poszukiwanie ziół leczniczych. Ustawa o aptekarstwie. Mesmeryzm.

5. XIX wiek.: postęp współczesnej medycyny

Tworzenie się nowoczesnej medycyny (od rewolucji francuskiej do pierwszej wojny światowej). Teoria zarazków i bakteriologia. Przełom bakteriologiczny. Louis Pasteur, prekursor mikrobiologii. Odo Bujwid i jego prace na szczepionką przeciwko wściekliźnie i upowszechnieniem na ziemiach polskich światowej wiedzy z dziedziny mikrobiologii lekarskiej. Robert Koch i wyodrębnienie bakterii gruźlicy. Kobiety w medycynie: lekarki i pielęgniarki. Znieczulenie oraz powstawanie i systematyczny rozwój antyseptycznych, jak i aseptycznych bloków i sal operacyjnych.Sposoby leczenia niektórych endemicznych chorób zakaźnych. Pierwsze kliniczne użycie promieni rentgenowskich.

6. XX wiek: do II wojny światowej

Wojna i medycyna XX wieku. Hiszpanka, największa pandemia XX wieku. Projekty amerykańskiego Czerwone Krzyża mające na celu zreformowanie europejskiej opieki społecznej i zdrowia publicznego na wzór wypracowanych i praktykowanych działań w USA. II wojna światowa i nazistowskie (pseudo) badania medyczne. Kodeks norymberski.

7. XX i XXI wiek: po II wojnie światowej

Powstanie Światowej Organizacji Zdrowia przy ONZ. Zwalczanie chorób zakaźnych. Powstawanie nowych szczepionek. Ujarzmienie bakterii? Zagrożenie nowymi epidemiami. Zdefiniowanie gorączek krwotocznych i HIV. Choroby cywilizacyjne. Rozwój genetyki. Nowoczesna chirurgia: neurochirurgia, kardiochirurgia oraz przeszczepy innych narządów. Chirurgia laparoskopowa. Medyna oparta na dowodach. Projekt „Zdrowe miasta”.

8. Podsumowanie

Archeologia i historia w służbie współczesnej medycyny. Medycyna i nauki jej pokrewna dla lepszego poznania i zrozumienia historii.

WAŻNE!

REALIZACJA POSZCZEGÓLNYCH TEMATÓW WYKŁADÓW MOŻE BYĆ NIEZNACZNIE OPÓŹNIONA W STOSUNKU DO PODANYCH TERMINÓW.

Bibliography: (in Polish)

Literatura obowiązkowa:

T. Brzeziński., "Historia medycyny", Warszawa 2004.

Z. Gajda,” Do historii medycyny – wprowadzenie”, Wydawnictwo WAM, 2011.

W. Szumowski: Historia medycyny filozoficznie ujęta. Kraków 2008

Literatura dodatkowa:

M. Grmek ,Historia chorób u zarania cywilizacji zachodniej", tłum. A., B., Matusiak, Warszawa 2002.

R. W. Gryglewski, „Rozwój medycyny od starożytności do XV wieku”, http://copernicus.torun.pl/nauka/medycyna/1/

J.Krajewska, A. Głusiuk, "Epidemie: Ks. I i III Hipokratesa oraz w greckiej i rzymskiej historiografii w starożytności i wczesnym średniowieczu", Warszawa, 2016.

J. Krajewska, „Artefix Medicinae”, czyli o Celsusie i <De Medicina>. Wybrane zagadnienia", Saeculum Christianum, 2019, s.5-14.

J. Iwańska (Krajewska), "Znaczenie terminu „epidemia” w starożytnej literaturze grecko-rzymskiej (Próba analizy na wybranych przykładach)", w: "Seminare. Poszukiwania naukowe", 2014, s. 175-184.

J. Krajewska, "Największa pandemia XX wieku. Dyskusja na temat źródeł i globalnej śmiertelności pandemii grypy w wybranej literaturze światowej". w: "Czystość i brud. Higiena między wielkimi wojnami", Bydgoszcz, 2017, s. 11-25.

Pozostała literatura będzie sukcesywnie zamieszczana (również w formie plików) na platformie MS Teams.

Efekty kształcenia i opis ECTS: (in Polish)

Ma wiedzę o medycynie ludów pierwotnych i najdawniejszych cywilizacji w tym: Mezopotamii, Egiptu, Grecji i Rzymu. Posiada wiedzę na temat charakterystycznych cech medycyny Bizancjum, arabskiej medycyny średniowiecznej (w tym arabskiej Hiszpanii), łacińskiej medycyny okresu średniowiecza.

Posiada wiedzę na temat renesansu medycyny starożytnej w okresie nowożytnym i najważniejszych odkryć w tej epoce.

Rozumie znaczenie przełomu bakteriologicznego w XIX wieku oraz okryć w medycynie na miarę nagrody Nobla do początków XXI wieku.

Ma uporządkowaną wiedzę na temat epidemii i pandemii od starożytności do początków XXI wieku.

Uzasadnienie pkt. ECTS:

1. udział w zajęciach = 15 godz.

2. samodzielna lektura wskazanej literatury = 14 godz.

3. konsultacje: 1 godz.

Razem: 30 godz. : 30 godz. = 1 pkt. ECTS

Assessment methods and assessment criteria: (in Polish)

1. obecność na wykładach obowiązkowa

2. egzamin pisemny obejmujący materiał prezentowany na wykładach

(tezy do egzaminu zostaną zamieszczone na platformie MS Teams do 31 stycznia)

51% - 60% - ocena dostateczna (3)

61% - 70% - ocena dostateczna plus (3,5)

71% - 80% - ocena dobra (4)

81% - 90% - ocena dobra plus (4,5)

91% - 100% - ocena bardzo dobra (5)

Classes in period "Winter semester 2019/20" (past)

Time span: 2019-10-01 - 2020-01-31
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 15 hours more information
Coordinators: Judyta Krajewska
Group instructors: Judyta Krajewska
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - examination
Lectures - examination
Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Short description: (in Polish)

1. Medycyna prehistoryczna i wczesne cywilizacje (11.X.2019)

2. Medycyna w Grecji i Imperium Rzymskim (25.X.2019)

3. Medycyna średniowieczna (8.XI.2019)

4. Renesans do wczesnego okresu nowożytnego (22.XI.2019)

5. XIX wiek: postęp współczesnej medycyny (6.XII.2019)

6. XX wiek do II wojny światowej (20.XII.2019)

7. Po II wojnie światowej (17.I. 2020)

8. Podsumowanie (30.I.2020)

Classes in period "Winter semester 2020/21" (past)

Time span: 2020-10-01 - 2021-01-31
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 15 hours more information
Coordinators: Judyta Krajewska
Group instructors: Judyta Krajewska
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - examination
Lectures - examination
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Short description: (in Polish)

WAŻNE!

REALIZACJA TEMATÓW WYKŁADÓW MOŻE BYĆ NIEZNACZNIE OPÓŹNIONA W STOSUNKU DO PODANYCH TERMINÓW.

Zajęcie są prowadzone on-line na platformie MS Teams

KOD ZESPOŁU:

65gyjc7

Wymagania wstępne: (in Polish)

Znajomość historii powszechnej na poziomie szkoły średniej

Classes in period "Winter semester 2021/22" (past)

Time span: 2021-10-01 - 2022-01-31
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 10 hours more information
Seminar, 20 hours more information
Coordinators: Łukasz Karczewski, Judyta Krajewska
Group instructors: Łukasz Karczewski, Judyta Krajewska
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Lectures - graded credit
Seminar - credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Short description: (in Polish)

WAŻNE!

REALIZACJA TEMATÓW WYKŁADÓW MOŻE BYĆ NIEZNACZNIE OPÓŹNIONA W STOSUNKU DO PODANYCH TERMINÓW.

Zajęcie są prowadzone on-line na platformie MS Teams.

Linki dla poszczególnych grup zajęciowych:

Grupa 1: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3aF-adMmjI0ka1_NkgeU2PTz_n9lrectpTO_PnBTVTdnQ1%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=e8ce0537-0a46-43b4-8ca8-f2dbe602716a&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3

Grupa 2: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a33OoAsZ5xJU3ZmMoYW0rOu4F8kxiBp-TQaTngllTcy01%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=092ff4d2-a4f6-4958-9c21-4cc7484fbbc3&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3

Grupa 3: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3avbXslc0paziiEDEbSYCINK7rhtg1CHg5rl5mYwea95U1%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=eecd1d16-efd5-4db0-9897-6bf8437daf67&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3

Grupa 4: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a1BPSUvgRcBktwQXuI6fJEx3vBjylsCVjQmw_V0_eRh41%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=ae7f0612-d3c6-46d6-8168-6c7c79d27790&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3

Grupa 5: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3aolCXU5uZykD64PkXkl1wrXNdHH8c_jAKlTzM-y3CLk01%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=7b0b279b-98f3-4056-a32e-f0f3d8b7d8e7&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3

Grupa 6: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3aGiCbMO9sG9rW66SIIokXMpwoBAkFMFFMjuoP8BXakD01%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=d060b924-3177-4297-aa01-7a36ead30214&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3

Celem zajęć jest wprowadzenie studentów w historię medycyny - przede wszystkim w oparciu o zachowane materiały i teksty źródłowe - od pradziejów do współczesności w podstawowym zakresie proponowanych tematów:

1. Medycyna prehistoryczna. Medycyna w Grecji i Imperium Rzymskim.

2. Medycyna średniowieczna.

3. Renesans do wczesnego okresu nowożytnego

4. XIX wiek: postęp współczesnej medycyny

5. XX wiek.

Full description: (in Polish)

1. Medycyna prehistoryczna. Medycyna w Grecji i Imperium Rzymskim

Czy medycyna starożytnej Mezopotamii i Egiptu była podstawą dla rozwoju sztuki medycznej w Europie? Czy możemy twierdzić, że medycyna mezopotamska opierała się wyłącznie na magiczno-religijnym światopoglądzie mieszkańców Mezopotamii? Świątynna edukacja medyczna i leczenie w starożytnym Egipcie. Papirus Edwina Smitha, papirus Ebersa oraz inne teksty medyczne starożytnego Egiptu. Czy dzieło greckiego dziejopisarza Herodota pozwala zrozumieć i poznać medycynę starożytnego Egiptu i Babilonu?

Czy Asklepios był bogiem, czy tylko uzdrowicielem? Asklepiejony. Szkoły na wyspach Knidos i Kos. Początki teorii humoralnej. Hippocrates i Corpus Hippocratcum. Przysięga Hippocratesa: fakty i mity. Medycyna hellenistyczna i pierwsze teorie oftamologiczne i dotyczące pulsu: Praxagoras, Herophilos, Erasistratus. Czy Celsus, Galen, Aecjusz, Orybazjusz i Paweł z Eginy to geniusze sztuki medycznej, czy genialni kompilatorzy i odtwórcy? Czy wszyscy oni byli praktykującymi lekarzami?

2. Medycyna średniowieczna: VIII – XIV wiek

Medycyna cywilizacji islamskiej. Aktywność translatorska lekarzy syryjskich, perskich i arabskich w tłumaczeniu dzieł Hippoctaresa, Galena oraz innych nie tylko greckich starożytnych dzieł. Muhammad ibn Zakariya al-Razi jako jeden z niekwestionowanych autorytetów medycyny europejskiej aż do XVII wieku. Abu-Ali al-Husayn ibn Abdullah ibn-Sina (Avicenna) i jego największe dzieło „al-Canon fi al Tibb”, czyli „Kanon medycyny”. Medycyna europejska i pierwsza medyczna szkoła w Salerno (Schola Medica Salernitana). Konstantyn Afrykańczyk. Uniwersytet w Padwie. Szpitale i lekarze w okresie średniowiecza.

3. Renesans do wczesnego okresu nowożytnego XV – XVIII wiek

Florenccy kolekcjonerzy i kopiści manuskryptów medycznych. Odrodzenie medycyny na uniwersytecie w Padwie. Andreas Vesalius i zakwestionowanie galenowego wykładu o anatomii. Pierwsza prawidłowo opisana anatomia: „De humani corporis fabrica”. Kontynuatorskie prace Gabriela Fallopiusa oraz Hieronymusa Fabriciusa ab Aquapendente (praca nad zastawkami żylnymi), „De venarum ostiolis” (1603). Początki leczenia celowanego, czyli zasada celowego podawania leków: Paracelsus (Phillippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim). Jatrochemia. Kroniki medyczne Jacquesa Houlliera, Françoisa Valleriola [né Variola], Ambroise Paré (ojciec współczesnej chirurgii). William Harvey i jego rewolucyjne dzieło na temat serca i układu krążenia: "Exercitatio anato mica de motu cordis et sanguinis in animalibus”. Angielski Hippocrates, Thomas Sydenham. Giovanni Battista Morgagni z Padwy i jego dzieło „De Sedibus et Causis Morborum” początkiem patologii. XVII wiek, złotym wiekiem bolońskiej medycyny. Samuel Hahnemann z Lipska, twórca homeopatii. G.W. Leibniz i jego postulaty dotyczące nauczania medycyny i organizacji służby zdrowia. Chirurgia w drodze do nowoczesności. Hiszpańskie poszukiwanie ziół leczniczych. Ustawa o aptekarstwie. Mesmeryzm.

4. XIX wiek.: postęp współczesnej medycyny

Tworzenie się nowoczesnej medycyny (od rewolucji francuskiej do pierwszej wojny światowej). Teoria zarazków i bakteriologia. Przełom bakteriologiczny. Louis Pasteur, prekursor mikrobiologii. Odo Bujwid i jego prace na szczepionką przeciwko wściekliźnie i upowszechnieniem na ziemiach polskich światowej wiedzy z dziedziny mikrobiologii lekarskiej. Robert Koch i wyodrębnienie bakterii gruźlicy. Kobiety w medycynie: lekarki i pielęgniarki. Znieczulenie oraz powstawanie i systematyczny rozwój antyseptycznych, jak i aseptycznych bloków i sal operacyjnych. Sposoby leczenia niektórych endemicznych chorób zakaźnych. Pierwsze kliniczne użycie promieni rentgenowskich.

5. XX wiek

Wojna i medycyna XX wieku. Hiszpanka, największa pandemia XX wieku. Projekty amerykańskiego Czerwone Krzyża mające na celu zreformowanie europejskiej opieki społecznej i zdrowia publicznego na wzór wypracowanych i praktykowanych działań w USA. II wojna światowa i nazistowskie (pseudo) badania medyczne. Kodeks norymberski. Powstanie Światowej Organizacji Zdrowia przy ONZ. Zwalczanie chorób zakaźnych. Powstawanie nowych szczepionek. Ujarzmienie bakterii? Zagrożenie nowymi epidemiami. Zdefiniowanie gorączek krwotocznych i HIV. Choroby cywilizacyjne. Rozwój genetyki. Nowoczesna chirurgia: neurochirurgia, kardiochirurgia oraz przeszczepy innych narządów. Chirurgia laparoskopowa. Medyna oparta na dowodach. Projekt „Zdrowe miasta”.

WAŻNE!

REALIZACJA POSZCZEGÓLNYCH TEMATÓW WYKŁADÓW MOŻE BYĆ NIEZNACZNIE OPÓŹNIONA W STOSUNKU DO PODANYCH TERMINÓW.

Wymagania wstępne: (in Polish)

Znajomość historii powszechnej na poziomie szkoły średniej

Classes in period "Winter semester 2022/23" (past)

Time span: 2022-10-01 - 2023-01-31
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Lectures, 10 hours more information
Seminar, 10 hours more information
Coordinators: Łukasz Karczewski
Group instructors: Łukasz Karczewski
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Lectures - graded credit
Seminar - credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Course descriptions are protected by copyright.
Copyright by Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
contact accessibility statement USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)