Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Demografia WSE-SO-D
Wykład (WYK) Semestr zimowy 2020/21

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: 28
Zaliczenie: Egzaminacyjny
Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. Holzer J., Demografia, PWE, Warszawa 2003 (podręcznik).

2. Okólski M., Demografia. Podstawowe pojęcia, procesy i teorie w encyklopedycznym zarysie, Scholar, Warszawa 2005.

3. Okólski M., Demografia zmiany społecznej, Scholar, Warszawa 2004.

4. Kurkiewicz J. (red.), Procesy demograficzne i metody ich analizy, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków 2010.

5. Franciszek Stokowski, Demografia, PWE, Warszawa 2015.

6. Kędelski M., Paradysz J., Demografia, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2006.

7. Janusz Balicki, Ewa Frątczak, Chrles B. Nam, Przemiany ludnościowe, fakty - interpretacje - opinie, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2007.

8. Andrzej Ochocki, Ludność świata – powinność i kapitał, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2020.

9. Roland Pressat, Słownik demograficzny, The Dictionary of Demography, opr. E.Frątczak, A.Ptak-Chmielewska, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2014.

10. Studia Demograficzne, KBN, PAN, Warszawa (z różnych lat)

11. Biuletyny i Raporty Rządowej Rady Ludnościowej (z różnych lat)

Metody i kryteria oceniania:

Obecność na zajęciach;

Aktywne uczestnictwo;

Prace cząstkowe;

Egzamin: Test wielokrotnego wyboru;

Zakres tematów:

1. Zajęcia wprowadzające

2. Geneza i rozwój demografii, podstawowe pojęcia i określenia demograficzne

3. Siatka demograficzna

4. Ogólna zasada budowy oraz standaryzacja współczynników demograficznych

5. Struktury demograficzne

6. Małżeństwa i rozwody

7. Umieralność

8. Tablica trwania życia

9. Zastępowalność pokoleń

10. Model ludności zastojowej oraz model ludności ustabilizowanej

11. Migracje ludności

12. Prognozy demograficzne

13. Rozwój ludności świata

14. Teoria przejścia demograficznego

15. Polityka demograficzna

Geneza i rozwój demografii (2 godz.)

Przedmiot demografii. Główni twórcy współczesnej demografii. Działy demografii. Prognozy demograficzne. Międzynarodowe instytucje statystyki demograficznej. Statystyka demograficzna w Polsce. Międzynarodowe Konferencje ludnościowe. I i II Kongres Demograficzny w Polsce.

Struktury demograficzne (2 godz.)

Zalecenia międzynarodowe dla statystyki ludności. Klasyfikacje struktury wieku: biologiczna, ekonomiczna, urbanizacyjna, piramida wieku. Typy struktur wieku: progresywna, stacjonarna, regresywna. Prawo równowagi wieku. Stan cywilny ludności. Rodziny w gospodarstwach domowych. Typy rodzin biologicznych.

Siatka demograficzna (2 godz.)

Elementy siatki demograficznej. Wiek a generacje. Dwojaka klasyfikacja w demografii. Zbiorowości żyjących i zmarłych. Analiza kohortowa i przekrojowa. Prawdopodobieństwo zdarzenia demograficznego. Konstrukcja współczynnika demograficznego.

Standaryzacja współczynników demograficznych (2 godz.)

Agregatowe indeksy dla wielkości stosunkowych: wszechstronny, o stałej strukturze wieku, wpływu zmian strukturalnych. Formuły i równość indeksowa.

Tablica trwania życia (2 godz.)

Konstrukcja tablic trwania życia. Funkcje biometryczne: prawdopodobieństwo zgonu, liczba dożywających, fundusz lat do przeżycia, przeciętne dalsze trwanie życia. Trwanie życia w rozwoju historycznym. Hipotetyczne tablice trwania życia WHO.

Niepełnosprawność (2 godz.):

Definiowanie niepełnosprawności i jej rodzaje. Ujęcie socjologiczne, psychologiczne i medyczne. Niepełnosprawność w liczbach: dane demograficzne, rynek pracy, stan zdrowia, edukacja warunki życia.

Umieralność (2 godz.)

Czynniki umieralności niemowląt. Umieralność mężczyzn i kobietPrzyczyny zgonów: transformacja epidemiologiczna i zdrowotna. Zagrożenie HIV/AIDS. Oczekiwane życie w zdrowiu. Granice życia ludzkiego.

Małżeństwa i rozwody (2 godz.)

Małżeństwo – definicje. Współczynniki małżeństw. Typy rodzin. Natężenie rozwodów. Przyczyny rozwodów. Instytucja separacji.

Zastępowalność pokoleń (2 godz.)

Definicja urodzenia żywego WHO. Współczynniki: urodzeń, płodności, przyrostu naturalnego. Współczynniki zastępowalności pokoleń: dzietności, reprodukcji brutto, reprodukcji netto. Charakter zastępowalności pokoleń: rozszerzona, prosta, zawężona.

Model ludności zastojowej (2 godz.)

Założenia modelu. Liczba ludności. Współczynniki urodzeń i zgonów. Struktura wieku. Właściwości populacji zastojowych.

Model ludności ustabilizowanej (2 godz.)

Założenia modelu. Podstawowe twierdzenia i zależności Lotki: płodność, umieralność, przyrost naturalny. Właściwości populacji ustabilizowanych.

Migracje ludności (2 godz.)

Klasyfikacja migracji ludności. Źródła informacji. Definicje operacyjne migracji. Statystyczne metody pomiaru migracji. Czynniki migracji (E.S.Lee).

Prognozy demograficzne (2 godz.)

Rodzaje prognoz demograficznych. Projekcje demograficzne. Etapy opracowywania prognozy biologicznej i pomigracyjnej metodą czynnikową. Prognozowanie małżeństw i gospodarstw domowych. Prognozy GUS.

Rozwój ludności świata (2 godz.)

Wzrost w ujęciu historycznym. Okresy podwajania się ludności. Rozmieszczenie ludności według kontynentów. Rodność, umieralność i struktury wieku – zróżnicowanie w świecie. Migracje zagraniczne. Prognozy demograficzne ONZ i Banku Światowego

Teoria przejścia demograficznego (2 godz.)

Twórcy koncepcji przejścia demograficznego. Właściwości faz przejścia demograficznego. Ocena zaawansowania przejścia demograficznego w świecie. Koncepcja drugiego przejścia demograficznego – doświadczenia europejskie. Dyskusja na temat teorii przejścia demograficznego.

Polityka demograficzna (2 godz.)

Cele, zasady i instrumenty polityki demograficznej. Podmioty polityki demograficznej. Rekomendacje konferencji ludnościowych ONZ. , Karta Praw Rodziny.

Metody dydaktyczne:

Praca w grupach;

Aktywne uczestnictwo - dyskusje;

Praca własna z tekstem i danymi;

Zajęcia prowadzone online na platformie MS Teams

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Akcje
1 każdy poniedziałek, 13:15 - 14:45, (sala nieznana)
Joanna Wróblewska-Skrzek 28/28 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.