Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Gramatyka opisowa języka polskiego (morfologia) WH-FP-I-1-GOJP.M-W-L
Wykład (WYK) Semestr letni 2021/22

Informacje o zajęciach (wspólne dla wszystkich grup)

Liczba godzin: 30
Limit miejsc: (brak limitu)
Zaliczenie: Egzaminacyjny
Literatura:

Literatura obowiązkowa:

M. Bańko, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa 2002.

Gramatyka współczesnego języka polskiego, pod red. R. Grzegorczykowej, R. Laskowskiego i H. Wróbla, t. 1-2, Warszawa 1998.

W. Mańczak, Ile jest rodzajów w języku polskim?, "Język Polski" 1956 z. 2.

Z. Saloni, M. Świdziński, Klasyfikacja gramatyczna leksemów polskich, w: Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999 (i nast.).

J. Tokarski, Fleksja polska. Warszawa 2001.

Literatura uzupełniająca:

A. Bogusławski, O zasadach rejestracji jednostek języka, "Poradnik Językowy" 1976 z. 8.

M. Grochowski, Wyrażenia funkcyjne. Studium leksykograficzne, Kraków 1997.

R. Grzegorczykowa, Zarys słowotwórstwa polskiego. Słowotwórstwo opisowe, Warszawa 1971 (i nast.).

A. Heinz, Fleksja a derywacja, "Język Polski" 1961 z. 5.

B. Klebanowska, Kategorie gramatyczne w GWJP, w: Studia gramatyczne VIII, Wrocław.

A. Kozłowska, Neologizmy słowotwórcze w tekstach literackich Karola Wojtyły, „Poradnik Językowy” 2013, nr 5.

A. Kozłowska, Sposoby wykorzystywania potencji semantycznej derywatów słowotwórczych w tekstach literackich Karola Wojtyły, „Roczniki Humanistyczne KUL. Językoznawstwo” 2011, t. LIX,z. 6.

A. Nagórko, Zarys gramatyki polskiej, wyd. 2. rozszerzone, Warszawa 1998.

Z. Saloni, Kategoria rodzaju we współczesnym języku polskim, w: Kategorie gramatyczne grup imiennych w języku polskim, Wrocław 1976.

Zakres tematów:

1. Przedmiot i zakres morfologii. Podstawowe pojęcia morfologii: morfem, morf, allomorfia. Opozycje morfologiczne. Typy morfemów. Słowotwórstwo a fleksja.

2. Pochodność synchroniczna (motywacja, fundacja). Problem kierunku motywacji; wielomotywacyjność; motywacja wzajemna i motywacje równorzędne.

3. Formalna struktura derywatu. Temat i formant. Typy formantów słowotwórczych: formanty afiksalne, paradygmatyczne, alternacyjne i prozodyczne. Formanty mieszane. Derywaty proste i złożone. Uniwerbizacje.

4. Struktura znaczeniowa derywatu. Znaczenie strukturalne derywatu a znaczenie realne. Parafraza słowotwórcza. Derywaty właściwe (regularne i nieregularne) a derywaty asocjacyjne.

5. Funkcje formantów. Klasyfikacja derywatów ze względu na funkcje formantów: derywaty tautologiczne, transpozycyjne, mutacyjne, modyfikacyjne. Kategoria słowotwórcza i typ słowotwórczy.

6. Kategorie słowotwórcze rzeczowników.

7. Podstawowe pojęcia fleksji: leksem, forma wyrazowa, słowo. Identyfikacja leksemów. Problemy sporne - interpretacja imiesłowów, par aspektowych; sprawa stopnia przymiotników i przysłówków.

8. Kategorie gramatyczne polszczyzny. Pojęcie kategorii gramatycznej i jej wartości. Kategorie fleksyjne (paradygmatyczne) i selektywne (klasyfikujące); prymarnie składniowe i prymarnie semantyczne; kategorie werbalne i imienne. Leksemy odmienne i nieodmienne.

9. Kategorie imienne. Przypadek, liczba, rodzaj. Opis rodzaju rzeczownika. Problem deprecjatywności. Problem stopnia.

10. Kategorie werbalne. Tryb, czas, osoba. Problem aspektu i strony.

11. Części mowy. Kryteria klasyfikacji. Klasyfikacja tradycyjna.

12. Klasyfikacja części mowy Zygmunta Saloniego. Problemy sporne - interpretacja imiesłowó, zaimków, liczebników, przysłówków i partykuł.

13. Budowa i typy form wyrazowych. Temat fleksyjny i flektyw. Alternacje w temacie. Supletywizm. Typy słowoform: konstrukcje syntetyczne i analityczne; fuzyjne, aglutynacyjne i mieszane.

14. Fleksja imienna. Grupy deklinacyjne rzeczowników w ujęciu Jana Tokarskiego. Motywacja końcówek rzeczownikowych. Synkretyzm i homonimia form imiennych w polszczyźnie.

15. Fleksja czasownika. Przyrostki tematyczne czasowników. Grupy koniugacyjne w ujęciu Jana Tokarskiego. Czasowniki nieregularne.

Grupy zajęciowe

zobacz na planie zajęć

Grupa Termin(y) Prowadzący Miejsca Liczba osób w grupie / limit miejsc Akcje
1 każdy poniedziałek, 8:00 - 9:30, sala 410A
Anna Kozłowska 24/50 szczegóły
Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku:
Kampus Dewajtis Nowy Gmach
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)