Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

WM: Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WF-PS-N-EKST
Kod Erasmus / ISCED: 14.4 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0313) Psychologia Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: WM: Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy: Wykłady monograficzne - Psychologia
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

zaawansowany

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

PS_W02

PS_W03

PS_K03

PS_K07

Skrócony opis:

Celem jest zapewnienie studentom zrozumienia głównych idei, podejść teoretycznych, środków i metod badania dotyczących stresu ekstremalnego i radzenia sobie. Dodatkowym celem jest podkreślenie wpływu stresu na organizm człowieka i jego procesy poznawcze. Najlepiej przy tym byłoby, gdyby studenci dzięki nabywanej wiedzy zwiększyli umiejętności krytycznego myślenia w sposób, który wykracza poza obecne tematy wykładu i jego czas trwania.

Pełny opis:

Zajęcia mają na celu dostarczenie wiedzy dotyczącej mechanizmów zachowania człowieka w ekstremalnych sytuacjach, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji stresowych, a także następstw doświadczenia takich sytuacji. Uczestnicy na podstawie przykładów zapoznają się z pojęciem stresu i radzenia sobie, prawami rządzącymi wpływem grupy i cech indywidualnych na jednostkę, wpływem stresu na poznanie i działanie oraz zaburzeniami powodowanymi przez stres i metodami wsparcia psychologicznego w sytuacjach kryzysowych. Ekstremalna sytuacja to taka, która radykalnie odbiega od codziennej rutyny i może obejmować niezwykłe doświadczenia. Najczęściej jest sama w sobie bardzo niebezpieczna, dodatkowo narzuca konieczność dokonywania wyborów mogących narazić człowieka na ryzyko utraty życia lub zdrowia. W takiej sytuacji dotychczasowe wzorce zachowań i dostępne zasoby mentalne mogą okazać się niewystarczające, a zastosowane procedury radzenia nieskuteczne. Poczucie przeciążenia informacyjnego i zwykle towarzysząca mu presja czasowa, w połączeniu z emocjonalnym cierpieniem, wywołuje skrajny stres i na zawsze zmienia człowieka. Zmiany te jednak w pewnych okolicznościach mogą okazać się podstawą do zupełnie niezwykłego doświadczenia "psychologiczego rozwoju", zaś w w innych doprowadzić do zupełnej destrukcji.

1. Definicja sytuacji ekstremalnej i reakcje stresowe człowieka

2. Klasyfikacja i przykłady sytuacji ekstremalnych

3. Procesy stresu i radzenia sobie w ekstremalnej sytuacji

4. Stres traumatyczny i “zranienie moralne”.

5. Wpływ stresu ekstremalnego na procesy poznawcze.

6. Rola osobowości człowieka w sytuacji ekstremalnej

7. Kontekst ryzyka w sytuacji ekstremalnej

8.Procesy uczenie się indywidualnego, zespołowego i organizacyjnego w kontekście sytuacji ekstremalnych i ryzyka

9. Zarządzanie kryzysowe

10. Wykonywanie zadań w sytuacjach ekstremalnych i praca zespołowa w ekstremalnych środowiskach

11. Przywództwo w sytuacji ekstremalnej

12. Doświadczenie sytuacji ekstremalnych i kryzysowych w kontekście nadawania im sensu i znaczenia

13. Straszne, destrukcyjne wydarzenia i ich wpływ na zachowanie się człowieka

14. Rola procesów psychicznych człowieka w przetrwaniu ekstremalnych sytuacji

15. Zachowanie człowieka w sytuacji ekstremalnej. Podsumowanie

Literatura:

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth edition (DSM-4). Washington, DC: American Psychiatric Association; 1994.

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth edition (DSM-5). Washington, DC: American Psychiatric Association; 2013.

Bechky, B. A., & Okhuysen, G. A. 2011. Expecting the unexpected? How swat officers and film crews handle surprises. The Academy of Management Journal (AMJ), 54(2): 239–261.

Beck, T. E., & Plowman, D. A. 2009. Experiencing rare and unusual events richly: The role of middle managers in animating and guiding organizational interpretation. Organization Science, 20(5): 909–924.

Boudes, T., & Laroche, H. 2009. Taking off the heat: Narrative sensemaking in post-crisis inquiry reports. Organization Studies, 30(4): 377–396.

Brown, A. D. 2000. Making sense of inquiry sensemaking. Journal of Management Studies, 37(1): 45–75.

Bundy, J., Pfarrer, M. D., Short, C. E., & Coombs,W. T. 2017. Crises and crisis managemen

Colville, I., Pye, A., & Carter, M. 2013. Organizing to counter terrorism: Sensemaking amidst dynamic complexity. Human Relations, 66(9): 1201–1223

Cunha,M. P., Clegg, S. R., & Kamoche, K. 2006. Surprises in management and organization: Concept, sources and a typology. British Journal of Management, 17(4): 317–329

de Rond, M., & Lok, J. 2016. Some things can never be unseen: The role of context in psychological injury at war.

Dodgson, M., Gann, D. M., & Salter, A. 2007. “In case of fire, please use the elevator”: Simulation technology and organization in fire engin

Grossman, D. (1995). On killing: The psychological cost of learning to kill in war and society. Boston: Little, Brown.

Harding, D. J., Fox, C., & Mehta, J. D. 2002. Studying rare events through qualitative case studies lessons from a study of rampage school shootings. Sociological Methods & Research, 31(2): 174–217.

Kayes, C. D. 2004. The 1996 Mount Everest climbing disaster: The breakdown of learning in teams. Human Relations, 57(10): 1263–1284.

Maitlis, S., & Sonenshein, S. 2010. Sensemaking in crisis and change: Inspiration and insights from Weick (1988). Journal of Management Studies, 47(3): 551–580.

Pearson, C. M., Roux-Dufort, C., & Clair, J. A. 2007. International handbook of organizational crisis management: Sage Publications.

Pitts, B. L., Chapman, P., Safer, M. A., Unwin, B., Figley, C., & Russell, D. W. (2013). Killing versus witnessing trauma: Implications for the development of PTSD in combat medics. Military Psychology, 25(6), 537–544.

Sitkin, S. B., & Weingart, L. R. 1995. Determinants of risky decision-making behavior: A test of the mediating role of risk perceptions and propensity. Academy of management Journal, 38(6): 1573–1592.

Starbuck, W. H. 2009. Perspective-cognitive reactions to rare events: Perceptions, uncertainty, and learning. Organization Science, 20(5): 925–937.

van der Vegt, G. S., Essens, P., Wahlstrom, M., & George, G. 2015. Managing risk and resilience. Academy of Management Journal, 58(4): 971–980.

Vashdi, D. R., Bamberger, P. A., & Erez, M. 2013. Can surgical teams ever learn? The role of coordination, complexity, and transitivity in action team learning. Academy of Management Journal, 56(4): 945–971.

Weick, K. E. 1990. The vulnerable system: An analysis of the tenerife air disaster. Journal of Management, 16(3): 571–593.

Whiteman, G., & Cooper, W. H. 2011. Ecological sensemaking. Academy of Management Journal, 54(5): 889–911. Williams, T., Gruber, D., Sutcliffe, K., Shepherd, D., & Zhao, E. Y. 2017. Organizational response to adversity: Fusing crisis management and resilience research streams. Academy of Management Annals, 11(2): 733–769. Wolfe, R. A. 2005. Sport and organizational studies: Exploring synergy. Journal of Management Inquiry, 14(2): 182–210.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Studenci powinni wykazać się dobrym poziomem wiedzy początkowej z zakresu psychologii stanów ekstremalnych i być zainteresowani tym tematem. Istotna będzie także umiejętność prowadzenia debaty z prowadzącym zajęcia na temat podstaw teoretycznych związanych z zachowaniem człowieka w sytuacji ekstremalnej i praktycznych implikacji z niej wynikających. Konieczne będzie także przygotowanie kompetentnych prezentacji Power Point obejmujących różne aspekty zachowań człowieka w sytuacjach związanych bardzo dużym zagrożeniem i ryzykiem

Wiedza - student wymienia i opisuje główne nurty teoretyczne i paradygmaty badawcze związane z psychologią stanów ekstremalnych, poprawnie identyfikuje najważniejszą problematykę, wskazuje wyniki badań uzasadniające poszczególne stanowiska teoretyczne; zna i rozumie na czym polega i jak powinna przebiegać analiza i interpretacja zachowań człowieka w sytuacji ekstremalnej; zna i rozumie znaczenie poprawnego funkcjonowania percepcji w związku z transportem lotniczym i drogowym.

Umiejętności - student potrafi dobrać odpowiednie techniki badania i oceny zachowań człowieka w sytuacji ekstremalnej; potrafi zinterpretować teksty naukowe wywodzące się z artykułów empirycznych; umie wyszukać i wyselekcjonować źródła, które posłużą mu do wzbogacania swojej wiedzy i umiejętności.

Kompetencje - dąży do naukowego i zgodnego z regułami metodologii zbierania danych empirycznych, zachowuje krytycyzm wobec istniejących interpretacji zjawisk, które nie są uzasadnione badaniami empirycznymi, jak również ma świadomość ograniczeń badawczych istniejących w psychologii stanów ekstremalnych

ECTS:

udział w wykładzie: 30

zebranie danych i przygotowanie analizy porównawczej różnych nurtów teoretycznych w psychologii stanów ekstremalnych 30

przygotowanie do egzaminu (wraz z lekturą obowiązkową): 60

Suma godzin: 120 [120:30=4] LICZBA ECTS: 4

Metody i kryteria oceniania:

Kryteria: Wiedza (PS_W02, PS_W04):

- na ocenę 2 (niedostateczna.): student nie zna i nie rozumie na czym polega zachowanie człowieka w sytuacji ekstremalnej , nie zna i nie rozumie specyfiki zachowań stresowych w kontekście sytuacji ekstremalnych, nie rozróżnia podstawowych metod badania, nie potrafi połączyć specyficznego podejście badawczego z jego podstawami teoretycznymi oraz opisać praktyczne zastosowania wiedzy na temat życiu codziennym,

- na ocenę 3 (dostateczna.): student identyfikuje i interpretuje zachowania zachowanie człowieka w sytuacji ekstremalnej, zna i rozumie specyfikę specyfiki zachowań stresowych w kontekście sytuacji ekstremalnych, rozróżnia podstawowe metody badania, potrafi połączyć specyficzne podejście badawcze z jego podstawami teoretycznymi oraz opisać praktyczne zastosowania zdobytej wiedzy w życiu codzienny. Wymaga jednak asysty ze strony prowadzącego zajęcia.

- na ocenę 4 (dobry.): student poprawnie identyfikuje i interpretuje zachowania człowieka w sytuacji ekstremalnej, zna i dobrze rozumie specyfikę zachowań stresowych w kontekście sytuacji ekstremalnych, poprawnie rozróżnia podstawowe metody badania i potrafi połączyć specyficzne podejście badawcze z jego podstawami teoretycznymi oraz opisać praktyczne zastosowanie zdobytej wiedzy w życiu codzienny.

– na ocenę 5 (bardzo dobra.):

student doskonale identyfikuje i interpretuje zachowania człowieka w sytuacji ekstremalnej, bardzo dobrze zna i rozumie specyfikę zachowań stresowych w kontekście sytuacji ekstremalnych, bardzo dobrze a rozróżnia podstawowe metody badania, potrafi znakomicie połączyć specyficzne podejście badawcze z jego podstawami teoretycznymi oraz opisać praktyczne zastosowania zdobytej w życiu codzienny, a także w transporcie lotniczym i drogowym.

Umiejętności (PS_U03, PS_U04, PS_U05):

- na ocenę 2 (ndst.): student nie potrafi odróżnić metod pomiaru zachowania człowieka w sytuacji ekstremalnej, niewłaściwie interpretuje wyniki uzyskane za ich pomocą, niewłaściwie klasyfikuje wybrane rodzaje sytuacji w kontekście ryzyka i niebezpieczeństwa. Źle rozpoznaje główne przyczyny niepowodzeń radzenia sobie

- na ocenę 3 (dst.):

- student potrafi odróżnić metody pomiaru zachowania człowieka w sytuacji ekstremalnej i zadawalająco interpretuje wyniki uzyskane za ich pomocą, i klasyfikuje wybrane rodzaje sytuacji w kontekście ryzyka i niebezpieczeństwa. Rozpoznaje główne przyczyny niepowodzeń radzenia sobie z sytuacjami ekstremalnymi. Wymaga asysty prowadzącego zajęcia

- na ocenę 4 (dobrą )

- Student dobrze potrafi odróżnić metody pomiaru zachowania człowieka w sytuacji ekstremalnej i właściwie interpretuje wyniki uzyskane za ich pomocą, Dobrze klasyfikuje wybrane rodzaje sytuacji w kontekście ryzyka i niebezpieczeństwa. Dobrze rozpoznaje główne przyczyny niepowodzeń radzenia sobie z sytuacjami ekstremalnymi.

- na ocenę 5 (bdb.):

- Student bardzo dobrze potrafi odróżnić metody pomiaru zachowania człowieka w sytuacji ekstremalnej i właściwie interpretuje wyniki uzyskane za ich pomocą, Doskonale klasyfikuje wybrane rodzaje sytuacji w kontekście ryzyka i niebezpieczeństwa. Bardzo dobrze rozpoznaje główne przyczyny niepowodzeń radzenia sobie z sytuacjami ekstremalnymi.

Na ocenę końcową składają się:

1. Ocena z ezaminu semestralnego

2. Ocena aktywności w trakcie trwania zajęć

Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze. Nadmiarowe nieobecności muszą zostać odpracowane w formie uzgodnionej z prowadzącą przed zapowiedzianym terminem egzaminu semestralnego. Nieodpracowanie nieobecności wiąże się z niedopuszczeniem do egzaminu. Kolokwium semestralne ma formę pisemną i zawiera pytania otwarte, wymagające rozwiązania problemów. Warunkiem zaliczenia egzaminu jest uzyskanie minimum 60% punktów. Ocenę końcową stanowi ocena z egzaminu semestralnego, która może zostać podwyższona o 0,5 stopnia lub 1 stopień, jeśli student uzyska odpowiednią liczbę punktów za aktywność w trakcie trwania zajęć.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Wykład monograficzny, 30 godzin, 15 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Olaf Truszczyński
Prowadzący grup: Olaf Truszczyński
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład monograficzny - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

fakultatywny dowolnego wyboru

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)