Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Piśmiennictwo filozoficzne Grecji

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FK-I-1-PisFilGr
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Piśmiennictwo filozoficzne Grecji
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak) Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: (brak danych)
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

FK1_W04

FK1_U05

FK1_K01


Wymagania wstępne:

brak

Skrócony opis:

Zajęcia mają na celu pokazać w oparciu o dostępne teksty świadectwa literatury filozoficznej najważniejsze idee filozoficzne wypracowane przez filozofów greckich, a także to, jak owe idee rodziły się, funkcjonowały i czym były w życiu samych filozofów i w kulturze antycznej w ogóle. podstawą jest lektura tekstów źródłowych, w pierwszym semestrze głównie "Żywotów I poglądów słynnych filozofów" Diogenesa Laertiosa i zbiorów tzw. testimoniów (np. Leśniak, "Materialiści grecki w epoce przedsokratejskiej"), a także dzieł literackich (Hezjoda i Homera) zwłaszcza w odniesieniu wykładów wprowadzających.

Pełny opis:

Zajęcia mają na celu pokazać w oparciu o dostępne teksty świadectwa literatury filozoficznej najważniejsze idee filozoficzne wypracowane przez filozofów greckich, a także to, jak owe idee rodziły się, funkcjonowały i czym były w życiu samych filozofów i w kulturze antycznej w ogóle. podstawą jest lektura tekstów źródłowych, w pierwszym semestrze głównie "Żywotów I poglądów słynnych filozofów" Diogenesa Laertiosa i zbiorów tzw. testimoniów, a także dzieł literackich (Hezjoda i Homera) zwłaszcza w odniesieniu wykładów wprowadzających. W semestrze drugim, wchodzi dodatkowo lektura wybranych dzieł Platona, Arystotelesa, Stoików i Epikura.

Tematyka zajęć: Umysłowość grecka epoki przedfilozoficznej. Irracjonalizm i racjonalizm grecki - racjonalne i irracjonalne aspekty greckiej umysłowości (w odniesieniu do świata bogów i przyrody) i ich oddźwięk w filozofii greckiej. Homerycka i Hezjodowa wizja świata (racjonalne i irracjonalne aspekty greckiego obrazu świata). Orfizm i orfickie inspiracje w filozofii greckiej. Narodziny filozofii greckiej - demitologizacja i racjonalizacja greckiego obrazu świata i greckiego pojęcia boskości. Naturalistyczny nurt filozofii greckiej. Tales. Anaksymander, Anaksymenes - odkrycie boskiej i zarazem naturalnej zasady całej natury. Ksenofanes i jego krytyka tradycyjnej teologii greckiej. Heraklit z Efezu i jego filozofia Logosu Pitagoreizm (orfickie idee w pitagoreizmie, astronomia i metafizyka pitagorejska, odkrycie matematycznego charakteru rzeczywistości, walka i harmonia przeciwieństw, moralność pitagorejska). Parmenides i jego idea metafizyczna idea niezmiennego bytu. Empedokles - wizja świata w sprzęgu miłości i nienawiści - miłość jako rzeczywista podstawa racjonalego porządku świata. Anaksagoras i idea boga jako rozumu. Demokryt z Abdery i jego próba przezwyciężenia aporii Parmenidejskiej (atomizm, etyka). Sofiści greccy - ogólna charakterystyka sofistyki greckiej i jej najważniejsi przedstawilciele. Zdobycze sofistyki greckiej. Sofistyczny model kultury i sofistyczne idee wychowawcze. Idea instynktu naturalnego i moralności naturalnej. Sokrates – wyjątkowość i wychowawcza misja Sokratesa, intelektualizm etyczny i maieutyka Sokratejska. Sokratejska koncepcja moralności. Sokratycy mniejsi: Antystenes i cynizm (cynickie orędzie wyzwolenia); Arystyp z Cyreny i cyrenaicy (hedonizm cyrenaików).

Literatura:

Teksty xródłowe:

Diogenes Laertios, Źywoty i poglądy słynnych filozofów, dowolne wydanie

Kirk, Raven, Schofield, Filozofia przedsokratejska, Warszawa Poznań 1999.

K. Leśniak, Materialiści greccy w epoce przedsokratejskiej - teksty źródłowe, Warszawa1972.

J. Gajda, Sofiści - teksty źródłowe, Warszawa 1989.

I. Krońska, Sokrates - teksty źródłowe, Warszawa 1983.

K. Mrówka, Heraklit - teksty źródłowe, Warszawa 2004

Zalecany podręcznik:

G. Reale, Historia filozofii starożytnej, Lublin 1993 – 2002.

Literatura dodatkowa:

P. Hadot, Filozofia jako ćwiczenie duchowe, Warszawa 1992.

P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna, Warszawa 2000.

W. Jaeger, Paidea, Warszaw 2001.

A. Krokiewicz, Sokrates, Warszawa 1983.

A. Krokiewicz, Zarys filozofii greckiej. Od Talesa do Platona, Warszawa 1971.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

FK1_W04

W zaawansowanym stopniu zna wybrane zagadnienia kontekstu historycznego i kulturowego fenomenów literackich w okresie starożytnym. Rozumie znaczenie kontekstu kulturowego i historycznego w dziejach i recepcji literatury.

FK1_U05

Potrafi wykorzystać w pracy znajomość kontekstu kulturowego, teorii recepcji, nauk pomocniczych.

FK1_K01

Jest gotów do krytycznej oceny oraz aktualizacji posiadanej wiedzy w oparciu o najnowsze teorie, a także w odniesieniu do zachodzących przemian i aktualnych zjawisk społeczno-kulturowych.

Metody i kryteria oceniania:

Zajęcia mają charakter ćwiczeń z elementami wykładów Część zajęć ma charakter analizy wybranych tekstów filozoficznych. Przed egzaminem przeprowadza się zajęcia w formie ogólnego powtórzenia najważniejszych tematów, wymaganych do opanowania na egzamin. Efekty kształcenia, zwłaszcza w zakresie wiedzy i umiejętności, ale również w zakresie kompetencji społecznych weryfikuje się w trakcie zajęć mających charakter tzw. powtórzeń, a ostatecznie – w trakcie egzaminu ustnego. Przed bezpośrednim egzaminem można przygotować się do odpowiedzi pisemnie z wykorzystaniem notatek z wykładów, a także zalecanych tekstów literatury filozoficznej, np. "Żywotów..." Diogenesa Laertiosa.

Na ocenę bardzo dobra trzeba wykazać się na egzaminie w miarę szczegółową znajomością zalecanych starożytnych tekstów źródłowych (literatury filozoficznej), i rozumieniem zawartej w nich problematyki filozoficznej, (a dodatkowo znajomością jedną przeczytanej lektury). Na ocenę dobro trzeba wykazać się znajomością filozofii mawianego okresu, rozumieniem problematyki filozoficznej tego okresu, i znajomością starożytnych tekstów źródłowych. Na ocenę dostateczną wystarczy ogólna znajomość nurtów filozoficznych przerabianego okresu i ich najważniejszych przedstawicieli, i znajomość starożytnych źródeł (literatury filozoficznej).

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-15 - 2024-06-30
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Kazimierz Pawłowski, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Kazimierz Pawłowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

Punkty ECTS:

15 godz. - udział w zajęciach - 1 punkt

15 godz. - przygotowanie do zajęć (lektura tekstów) - 1 punkt


Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Zajęcia mają na celu pokazać w oparciu o dostępne teksty świadectwa literatury filozoficznej najważniejsze idee filozoficzne wypracowane przez filozofów greckich, a także to, jak owe idee rodziły się, funkcjonowały i czym były w życiu samych filozofów i w kulturze antycznej w ogóle. podstawą jest lektura tekstów źródłowych, w pierwszym semestrze głównie "Żywotów I poglądów słynnych filozofów" Diogenesa Laertiosa i zbiorów tzw. testimoniów, a także dzieł literackich (Hezjoda i Homera) zwłaszcza w odniesieniu wykładów wprowadzających. W semestrze drugim, wchodzi dodatkowo lektura wybranych dzieł poznanych filozofów greckich.

Pełny opis:

Zajęcia mają na celu pokazać w oparciu o dostępne teksty świadectwa literatury filozoficznej najważniejsze idee filozoficzne wypracowane przez filozofów greckich, a także to, jak owe idee rodziły się, funkcjonowały i czym były w życiu samych filozofów i w kulturze antycznej w ogóle. podstawą jest lektura tekstów źródłowych, w pierwszym semestrze głównie "Żywotów I poglądów słynnych filozofów" Diogenesa Laertiosa i zbiorów tzw. testimoniów, a także dzieł literackich (Hezjoda i Homera) zwłaszcza w odniesieniu wykładów wprowadzających. W semestrze drugim, wchodzi dodatkowo lektura wybranych dzieł poznanych filozofów.

Tematyka zajęć: Umysłowość grecka epoki przedfilozoficznej. Irracjonalizm i racjonalizm grecki - racjonalne i irracjonalne aspekty greckiej umysłowości (w odniesieniu do świata bogów i przyrody) i ich oddźwięk w filozofii greckiej. Homerycka i Hezjodowa wizja świata (racjonalne i irracjonalne aspekty greckiego obrazu świata). Orfizm i orfickie inspiracje w filozofii greckiej. Narodziny filozofii greckiej - demitologizacja i racjonalizacja greckiego obrazu świata i greckiego pojęcia boskości. Naturalistyczny nurt filozofii greckiej. Tales. Anaksymander, Anaksymenes - odkrycie boskiej i zarazem naturalnej zasady całej natury. Ksenofanes i jego krytyka tradycyjnej teologii greckiej. Heraklit z Efezu i jego filozofia Logosu Pitagoreizm (orfickie idee w pitagoreizmie, astronomia i metafizyka pitagorejska, odkrycie matematycznego charakteru rzeczywistości, walka i harmonia przeciwieństw, moralność pitagorejska). Parmenides i jego idea metafizyczna idea niezmiennego bytu. Empedokles - wizja świata w sprzęgu miłości i nienawiści - miłość jako rzeczywista podstawa racjonalego porządku świata. Anaksagoras i idea boga jako rozumu. Demokryt z Abdery i jego próba przezwyciężenia aporii Parmenidejskiej (atomizm, etyka). Sofiści greccy - ogólna charakterystyka sofistyki greckiej i jej najważniejsi przedstawilciele. Zdobycze sofistyki greckiej. Sofistyczny model kultury i sofistyczne idee wychowawcze. Idea instynktu naturalnego i moralności naturalnej. Sokrates – wyjątkowość i wychowawcza misja Sokratesa, intelektualizm etyczny i maieutyka Sokratejska. Sokratejska koncepcja moralności. Sokratycy mniejsi: Antystenes i cynizm (cynickie orędzie wyzwolenia); Arystyp z Cyreny i cyrenaicy (hedonizm cyrenaików).

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Diogenes Laertios, Źywoty i poglądy słynnych filozofów, dowolne wydanie

K. Leśniak, Materialiści greccy w epoce przedsokratycznej - teksty źródłowe, Warszawa1972.

J. Gajda, Sofiści - teksty źródłowe, Warszawa 1989.

I. Krońska, Sokrates - teksty źródłowe, Warszawa 1983.

K. Mrówka, Heraklit - teksty źródłowe, Warszawa 2004

Zalecany podręcznik:

G. Reale, Historia filozofii starożytnej, Lublin 1993 – 2002.

Literatura dodatkowa:

Kirk, Raven, Schofield, Filozofia przedsokratejska, Warszawa Poznań 1999.

G. Colli, Narodziny filozofii, Warszawa-Kraków 1991.

J. Gajda, Sofiści, Warszawa 1998.

P. Hadot, Filozofia jako ćwiczenie duchowe, Warszawa1992.

P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna, Warszawa 2000.

W. Jaeger, Paidea, Warszaw 2001.

A. Krokiewicz, Sokrates, Warszawa 1983.

A. Krokiewicz, Zarys filozofii greckiej. Od Talesa do Platona, Warszawa 1971.

I. Krońska, Sokrates, Warszawa 1958.

K. Leśniak, Materialiści greccy w epoce przed-sokratejskiej, Warszawa 1972.

Wymagania wstępne:

Szczegóły odnośnie lektur zostaną uzgodnione ze studentami na zajęciach

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)