Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do nauki o literaturze

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FPZ-I-1-WsdnoLi-Z Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wstęp do nauki o literaturze
Jednostka: Instytutu Filologii Polskiej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

FP1_W01,FP1_W03, FP1_W07

FP1_U04

FP1_K04

Skrócony opis:

Zajęcia pozwalają zapoznać się ze specyfiką i historią badań literackich, ich przedmiotu oraz metod.

Pełny opis:

Cele przedmiotu: uzyskanie informacji umożliwiających ogólną orientację w obrębie instytucji uniwersytetu oraz studiowanej dyscypliny naukowej; zdobycie podstawowych kompetencji językowych i intelektualnych stanowiących podstawę dla dalszych etapów studiów literaturoznawczych; dostarczenie wstępnej wiedzy na temat dziejów i organizacji nauki o literaturze - stawianych przez nią problemów i sposobów ich rozwiązywania, jej wewnętrznych zróżnicowań, głównych przedstawicieli i kluczowych osiągnięć.

Literatura:

Obowiązuje znajomość wybranych rozdziałów i paragrafów wskazanych przez prowadzącego zajęcia:

Lektura obowiązkowa:

- Arystoteles, Poetyka, oprac. H. Podbielski, Wrocław 1983.

- Auerbach E., Mimesis. Rzeczywistość przedstawiona w literaturze Zachodu, przeł. Z. Żabicki, Warszawa 2004, rozdz. Blizna Odyseusza.

- Barthes R., Dyskurs historii, „Pamiętnik Literacki” 1984, nr 3.

- Eliot T.S. , Tradycja i talent indywidualny (1917), [w:] tegoż, Kto to jest klasyk i inne eseje, Kraków 1998 [lub w:] Teoria badań literackich za granicą, red. S. Skwarczyńska, t. II, cz. 2, Kraków 1981.

- Gadamer H.-G., Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, przeł. B. Baran, Warszawa 2004; rozdz. II: Ontologia dzieła sztuki i jej hermeneutyczne znaczenie, s. 158-246, zwłaszcza podrozdział: Graniczne stanowisko literatury, s. 233-239.

- Głowiński M., Od metod zewnętrznych i wewnętrznych do komunikacji literackiej, [w:] tegoż: Dzieło wobec odbiorcy. Szkice z komunikacji literackiej, Kraków 1998.

- Horacy, List do Pizonów (O sztuce poetyckiej), w: Rzymska krytyka i teoria literatury, wybór S. Stabryła, Wrocław 1983, BN, Seria II, nr 207.

- Ingarden R., Szkice z filozofii literatury, Kraków 2000.

- Janion M., Spór o genezę, [w:] tejże, Humanistyka: poznanie i terapia, Warszawa 1982

- Jakobson R., Poetyka w świetle językoznawstwa, przeł. K. Pomorska, w tegoż: W poszukiwaniu istoty języka, t. 2, pod red. M.R. Mayenowej, Warszawa 1989.

Łempicki Z., Idea a osobowość w historii literatury (1920), Twórca i dzieło w poezji (1947), [w:] tegoż, Wybór pism, t. II, Warszawa 1966

Sławiński J., Analiza, interpretacja, wartościowanie, [w:] Problemy metodologiczne współczesnego literaturoznawstwa, red. H. Markiewicz i J. Sławiński, Kraków 1976 [lub] [w:] tegoż, Próby teoretycznoliterackie, Warszawa 1992 [lub] [w:] tegoż, Miejsce interpretacji, Gdańsk 2006

- Sławiński J., Miejsce interpretacji [w:] tegoż, Miejsce interpretacji, Gdańsk 2006

- Ricoeur P., Symbol daje do myślenia [w:] tegoż, Egzystencja i hermeneutyka, Warszawa 1975

- Staiger E., Sztuka interpretacji [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą. Antologia, red. H. Markiewicz, t.1, Kraków 1976

Teksty pomocnicze:

- Bartoszyński K, Psychologizm i antypsychologizm w badaniach literackich [w:] tegoż, Powieść w świecie literackości, Warszawa 1991

- Kuźma E., Autor-dzieło-czytelnik we współczesnej refleksji teoretycznoliterackiej, w: Wiedza o literaturze i edukacja. Księga referatów Zjazdu Polonistów, red. T. Michałowska, Warszawa 1996.

- Nycz R., Dekonstrukcjonizm w teorii literatury [w:] tegoż, Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze, Warszawa 1993

- Nycz R., Literaturologia. Spojrzenie wstecz na dzieje nowoczesnej myśli teoretycznoliterackiej w Polsce, w tegoż: Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997.

- Saganiak M., Strukturalizm. Pytania otwarte, Warszawa 2016, rozdziały: Struktura, s. 95-109, W stronę interpretacji, s. 137-144

- Sławiński J., Funkcje krytyki literackiej, w tegoż: Dzieło. Język. Tradycja, Kraków 1998

- White H., Poetyka pisarstwa historycznego, red. E. Domańska i M. Wilczyński, Kraków 2000.

- Wyka K., Węgiel mojego zawodu, w tegoż: O potrzebie historii literatury. Szkice polonistyczne z lat 1944-1967, Warszawa 1969.

Słowniki i podręczniki:

Słownik terminów literackich, red. M. Głowiński, T. Kostkiewiczowa, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Wrocław 2000;

Antoine Compagnion, Demon teorii. Literatura a zdrowy rozsądek, Gdańsk 2010.

Michał Głowiński, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Zarys teorii literatury, wyd. III i nast., Warszawa 1972, 1975, 1986, 1991;

Wstęp: Nauka o literaturze i jej działy

Rozdział I: Literatura wobec życia społecznego

Rozdział II: Główne elementy struktury dzieła literackiego

Ryszard Handke, O czytaniu. Krótki zarys wiedzy i dziele literackim i jego lekturze, Warszawa 1984;

René Wellek, Austin Warren, Teoria literatury, Warszawa 1976 [lub inne wydania];

Rozdział I: Literatura i nauka o literaturze

Rozdział II: Istota literatury

Rozdział III: Funkcja literatury

Rozdział IV: Teoria, krytyka i historia w nauce o literaturze

Rozdział V: Powszechna, narodowa i porównawcza historia literatury

Rozdział VI: Porządkowanie i ustalanie materiału

Rozdział VII: Literatura i biografia

Rozdział VIII: Literatura i psychologia

Rozdział IX: Literatura i społeczeństwo

Ujęcie refleksji o literaturze w rozwoju historycznym:

Stefania Skwarczyńska, Kierunki w badaniach literackich. Od romantyzmu do połowy XX wieku, Warszawa 1984;

Zofia Mitosek, Teorie badań literackich, Warszawa 1998

Lektura obowiązkowa:

- Arystoteles, Poetyka, oprac. H. Podbielski, Wrocław 1983.

- Auerbach E., Mimesis. Rzeczywistość przedstawiona w literaturze Zachodu, przeł. Z. Żabicki, Warszawa 2004, rozdz. Blizna Odyseusza.

- Barthes R., Dyskurs historii, „Pamiętnik Literacki” 1984, nr 3.

- Eliot T.S. , Tradycja i talent indywidualny (1917), [w:] tegoż, Kto to jest klasyk i inne eseje, Kraków 1998 [lub w:] Teoria badań literackich za granicą, red. S. Skwarczyńska, t. II, cz. 2, Kraków 1981.

- Gadamer H.-G., Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, przeł. B. Baran, Warszawa 2004; rozdz. II: Ontologia dzieła sztuki i jej hermeneutyczne znaczenie, s. 158-246, zwłaszcza podrozdział: Graniczne stanowisko literatury, s. 233-239.

- Głowiński M., Od metod zewnętrznych i wewnętrznych do komunikacji literackiej, [w:] tegoż: Dzieło wobec odbiorcy. Szkice z komunikacji literackiej, Kraków 1998.

- Horacy, List do Pizonów (O sztuce poetyckiej), w: Rzymska krytyka i teoria literatury, wybór S. Stabryła, Wrocław 1983, BN, Seria II, nr 207.

- Ingarden R., Szkice z filozofii literatury, Kraków 2000.

- Janion M., Spór o genezę, [w:] tejże, Humanistyka: poznanie i terapia, Warszawa 1982

- Jakobson R., Poetyka w świetle językoznawstwa, przeł. K. Pomorska, w tegoż: W poszukiwaniu istoty języka, t. 2, pod red. M.R. Mayenowej, Warszawa 1989.

Łempicki Z., Idea a osobowość w historii literatury (1920), Twórca i dzieło w poezji (1947), [w:] tegoż, Wybór pism, t. II, Warszawa 1966

Sławiński J., Analiza, interpretacja, wartościowanie, [w:] Problemy metodologiczne współczesnego literaturoznawstwa, red. H. Markiewicz i J. Sławiński, Kraków 1976 [lub] [w:] tegoż, Próby teoretycznoliterackie, Warszawa 1992 [lub] [w:] tegoż, Miejsce interpretacji, Gdańsk 2006

- Sławiński J., Miejsce interpretacji [w:] tegoż, Miejsce interpretacji, Gdańsk 2006

- Ricoeur P., Symbol daje do myślenia [w:] tegoż, Egzystencja i hermeneutyka, Warszawa 1975

- Staiger E., Sztuka interpretacji [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą. Antologia, red. H. Markiewicz, t.1, Kraków 1976

Teksty pomocnicze:

- Bartoszyński K, Psychologizm i antypsychologizm w badaniach literackich [w:] tegoż, Powieść w świecie literackości, Warszawa 1991

- Kuźma E., Autor-dzieło-czytelnik we współczesnej refleksji teoretycznoliterackiej, w: Wiedza o literaturze i edukacja. Księga referatów Zjazdu Polonistów, red. T. Michałowska, Warszawa 1996.

- Nycz R., Dekonstrukcjonizm w teorii literatury [w:] tegoż, Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze, Warszawa 1993

- Nycz R., Literaturologia. Spojrzenie wstecz na dzieje nowoczesnej myśli teoretycznoliterackiej w Polsce, w tegoż: Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997.

- Saganiak M., Strukturalizm. Pytania otwarte, Warszawa 2016, rozdziały: Struktura, s. 95-109, W stronę interpretacji, s. 137-144

- Sławiński J., Funkcje krytyki literackiej, w tegoż: Dzieło. Język. Tradycja, Kraków 1998

- White H., Poetyka pisarstwa historycznego, red. E. Domańska i M. Wilczyński, Kraków 2000.

- Wyka K., Węgiel mojego zawodu, w tegoż: O potrzebie historii literatury. Szkice polonistyczne z lat 1944-1967, Warszawa 1969.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

FP1_W01,FP1_W03, FP1_W07: Poznaje podstawowe pojęcia i rozróżnienia teoretyczne z obszaru nauki o literaturze.

FP1_U04: Zyskuje wstępne narzędzia metodologiczne i zapoznaje się z warsztatem literaturoznawcy.

FP1_K04: Ma świadomość, że zniuansowana rzeczywistość wytworów kultury wymaga dalszej pracy nad zdobytym warsztatem wstępnym.

ECTS = 4:

Udział w wykładzie: 15

Konsultacje: 5

Samodzielne opracowanie zagadnień lekturowych: 50

Przygotowanie do egzaminu: 30

Suma godzin: 100

Liczba ECTS = 100 / 25 = 4

Metody i kryteria oceniania:

Zajęcia, prowadzone w formie wykładu, trwają jeden semestr i kończą się obowiązkowym egzaminem pisemnym, przeprowadzanym w sesji zimowej. Studentów przystępujących do egzaminu obowiązuje znajomość publikacji wymienionych w spisie lektur oraz treści podawanych na wykładach.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.