Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Dialektologia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FPZ-II-1-Dial Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Dialektologia
Jednostka: Instytutu Filologii Polskiej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

Wiedza: FP2_W01; FP2_W13; FP2_W20; FP2_W23

Umiejętności: FP2_U03; FP2_U06

Kompetencje społeczne: FP2_K01; FP2_K02

Skrócony opis:

Cele przedmiotu:

Poznanie dialektów wchodzących w skład języka narodowego, ich charakterystyki językowej na tle kultury ludowej.

Pełny opis:

Cele przedmiotu:

Poznanie dialektów wchodzących w skład języka narodowego, ich charakterystyki językowej na tle kultury ludowej. Umiejętność rozpoznawania dialektów na podstawie charakterystycznych dla danego regionu cech fonetycznych, rozpoznawanie innowacji i cech archaicznych. Bezpośrednia obserwacja procesów rozwojowych, jakim podlega język, ekspansji lub cofania się poszczególnych zjawisk

językowych. Podstawowym celem zajęć z dialektologii jest rozwinięcie świadomości, iż język jest organem żywym, stale rozwijającym się, zróżnicowanym terytorialnie, mimo unifikacyjnego wpływu normy i mediów.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

1. K. Dejna, Dialekty polskie, Warszawa 1973.

2. S. Urbańczyk, Zarys dialektologii polskiej, Warszawa 1953 i nast. 3. 3. K. Nitsch, Dialekty języka polskiego, Kraków 1957.

4. Encyklopedia języka polskiego, red. S. Urbańczyk, M. Kucała,

Wrocław-Warszawa-Kraków 1999.

5. Wybór polskich tekstów gwarowych, red. K. Nitsch, wyd. 2, Warszawa 1970 lub www.pbc.gda.pl

6. www.dialektologia.uw.edu.pl

Literatura uzupełniająca:

1. M. Kucała, Twoja mowa cie zdradza. Regionalizmy i dialektyzmy języka polskiego, wyd. 2, Kraków 2002.

2. Dialekty i gwary polskie. Leksykon, oprac. zbior., Warszawa 1995.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

FP2_W01

EK1- Wymienia i definiuje podstawowe terminy z zakresu dialektologii

EK2 - Opisuje związki dialektologii z innymi dziedzinami nauki

FP2_W13

EK1 - Omawia wpływ przemian kulturowych na język ludności wiejskiej

EK2 - Wie, jaki wpływ na rozwój kultury mają języki regionalne

EK3 - Określa typy i rodzaje stylizacji gwarowych w różnych tekstach kultury

EK4 - Wskazuje język jako czynnik kulturotwórczy i socjotwórczy

FP2_W20

EK1 - Wymienia i opisuje metody badan dialektologicznych

EK2 - Charakteryzuje szkoły dialektologiczne i wymienia ich przedstawicieli

FP2_W23

EK1 - Dostrzega, że polszczyzna jest zróżnicowana terytorialnie, wymienia główne dialekty języka polskiego, opisuje cechy językowe poszczególnych dialektów.

EK2 - Wymienia i porównuje cechy dialektu i polszczyzny ogólnej

EK3 - Rozróżnia dialektyzmy i regionalizmy

EK4 - Zna status językowy kaszubszczyzny

FP2_U03

EK1 - Zna podstawowe słowniki, atlasy i monografie gwarowe, umie się nimi posługiwać

EK2 - Opracowuje wybrane zagadnienia, funkcjonalnie korzystając z literatury przedmiotu

FP2_U06

EK1 - Rozpoznaje i omawia cechy gwarowe w wybranych tekstach

EK2 - Rozpoznaje i ocenia wykorzystanie gwar w różnych tekstach kultury

FP2_K01

EK1 - Ocenia poziom swojej wiedzy

EK2 - Spostrzega korzyści płynące z nauki dialektologii

EK3 - Dostrzega rolę gwar w tworzeniu "małych ojczyzn"

EK4 - Pozytywnie ocenia gwarę

FP2_K02

EK1 - Pracuje w zespole, kieruje pracą zespołu, troszczy się o zaangażowanie wszystkich członków zespołu, prezentuje wyniki wspólnej pracy

OPIS ECTS:

udział w zajęciach - 30

przygotowanie do zajęć - 10

konsultacje - 5

kolokwium - 15

----------------

60: 15 godz. = 4 ECTS

Metody i kryteria oceniania:

Na ocenę niedostateczną:

- student nie spełnia kryteriów na ocenę dostateczna.

Na ocenę dostateczną:

- objaśnia podstawowe terminy z zakresu dialektologii,

- wymienia metody badań dialektologicznych

- wie, z jakimi dyscyplinami naukowymi dialektologia ma związek,

- prezentuje twórce dialektologii, wymienia szkoły dialektologiczne,

- wymienia główne dialekty, opisuje cechy językowe poszczególnych dialektów i podaje przykłady,

- zna zasady zapisu tekstów gwarowych, czyta teksty zapisane fonetycznie,

- zna status językowy kaszubszczyzny,

- umie wymienić niektóre z podstawowych atlasów, słowników i monografii gwarowych,

- zna pojecie stylizacji językowej,

- umie wymienić cechy dialektu jako terytorialnej odmiany polszczyzny,

- ma świadomość przemian zachodzących na obszarach wiejskich,

- bierze aktywny udział w zajęciach,

- pracuje w zespole,

Na ocenę dobrą:

- objaśnia podstawowe terminy z zakresu dialektologii i podaje przykłady,

- wymienia i opisuje metody badań dialektologicznych,

- wskazuje i omawia związki dialektologii z innymi dyscyplinami naukowymi,

- prezentuje twórcę dialektologii, wymienia i charakteryzuje szkoły dialektologiczne,

- wymienia główne dialekty, opisuje cechy językowe poszczególnych dialektów, rozpoznaje te cechy w wybranych tekstach,

- zna zasady zapisu tekstów gwarowych, czyta teksty zapisane fonetycznie, zapisuje tekst gwarowy (dopuszczalne niewielkie błędy),

- zna status językowy kaszubszczyzny,

- wymienia podstawowe atlasy, słowniki i monografie gwarowe,

- wymienia typy i rodzaje stylizacji językowej,

- wymienia cechy dialektu w kontekście literackiej odmiany języka,

- dostrzega przemiany zachodzące na obszarach wiejskich i potrafi je opisać,

- dostrzega, ze dialekty są kontynuacją podziałów plemiennych,

ma świadomość roli gwar w tworzeniu lokalnych wspólnot,

- bierze aktywny udział w zajęciach,

- pracuje w grupie, prezentuje wyniki

Na ocenę bardzo dobrą:

- objaśnia podstawowe terminy z zakresu dialektologii, podaje przykłady, umie zastosować terminologię w opisie językoznawczym,

- wymienia, opisuje i rozpoznaje zastosowane metody badań dialektologicznych,

- wskazuje i omawia związki dialektologii z innymi dyscyplinami naukowymi, podaje przykłady

- prezentuje twórcę dialektologii, wymienia i charakteryzuje szkoły dialektologiczne, wskazuje przedstawicieli,

- wymienia główne dialekty, opisuje cechy językowe poszczególnych dialektów, na podstawie cech językowych rozpoznaje, do jakiego dialektu należy zakwalifikować tekst,

- zna zasady zapisu tekstów gwarowych, czyta teksty zapisane fonetycznie, zapisuje tekst gwarowy,

- zna status językowy kaszubszczyzny,

- wymienia podstawowe atlasy, słowniki, monografie gwarowe i omawia wybrane z nich,

- wymienia typy i rodzaje stylizacji językowej, rozpoznaje w tekście,

- porównuje cechy dialektu i języka ogólnego,

- ma świadomość przemian zachodzących na obszarach wiejskich i potrafi je opisać, wie, jaki mają wpływ na mowę ludności wsi,

- ma świadomość, że dialekty są kontynuacją podziałów plemiennych, a język ogólnopolskich kształtował się na podłożu dialektalnym,

- ma świadomość, że gwary są czynnikiem kulturotwórczym i socjotwórczym,

- bierze aktywny udział w zajęciach, wyraża własne opinie, argumentuje,

- pracuje w grupie, troszczy się o zaangażowanie innych w pracę zespołu/ kieruje pracą zespołu i prezentuje wyniki

- aktywnie uczestniczy w działaniu na rzecz zachowania dziedzictwa kulturalnego i językowego wsi.

Metody oceniania:

kolokwium sprawdzające opanowanie materiału nauczania oraz pracę własną studenta, ocenianie ciągłe

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.