Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Metodologia badań literackich

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FPZ-II-1-MeBaLi-Z Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Metodologia badań literackich
Jednostka: Instytutu Filologii Polskiej
Grupy:
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

średnio-zaawansowany

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

FP2_W03

FP2_W07

FP2_W16

FP2_U05

FP2_K01

Skrócony opis:

Cele przedmiotu: przegląd kierunków metodologicznych w dwudziestowiecznej nauce o literaturze, synteza wiadomości o historycznych językach literaturoznawczych, przygotowanie do egzaminu z metodologii badań literackich.

Wymagania wstępne: znajomość podstawowych problemów z zakresu teorii literatury i poetyki.

Pełny opis:

Treści merytoryczne:

1) Przełom antypozytywistyczny w naukach humanistycznych.

Metodologiczne i epistemologiczne rozłączenie nauk o przyrodzie (Naturwissenschaften) i nauk o duchu (Geisteswissenschaften)/ nauk o kulturze (Kulturwissenschaften). Narodziny nowoczesnej nauki o literaturze (w Europie Środkowej i Wschodniej). Krytyka scjentyzmu, ewolucjonistycznego mechanicyzmu i przyrodoznawczego nomotetyzmu na rzecz ujęć idiograficznych. Główne kierunki humanistyki antypozytywistycznej

2) "Heremenutyka rozumiejąca" Wilhelma Diltheya.

Miejsce „hermeneutyki odtwarzającej” na mapie zachodnio- i środkowoeuropejskiego antypozytywizmu. Wzajemne relacje hermeneutyki filozoficznej i wiedzy o literaturze. Przedmiot i zakres "nauk o duchu" oraz sposoby poznawania "tworów ducha" (przeżywanie i rozumienie). Pojęcia wyjaśniania i rozumienia. Koncepcja literatury jako "pisma śladów", autorskiego "świata życia", zobiektywizowanej ekspresji przeżyć podmiotu.

3) W kręgu Nietschego, Bergsona i Cocego.

4) Fenomenologiczna filozofia literatury jako nurt humanistyki antypozytywistycznej. Fenomenologia w filozofii i w nauce o literaturze. Antypsychologizm, antygenetyzm, antyhistoryzm, uznanie autonomii estetycznej dzieła literackiego i jego istnienia intencjonalnego. Sposoby poznawania dzieła literackiego. Ingardenowska ontologia dzieła literackiego jako przedmiotu intencjonalnego, intersubiektywnego i dwuwymiarowego (warstwowo-fazowego), pojęcia miejsc niedookreślenia, konkretyzacji, quasi-sądów.

5) Psychoanaliza w badaniach literackich.

Główne wątki koncepcji Sigmunda Freuda (psychoanaliza, teoria popędów, wyparcie, sublimacja i stłumienie, teoria aparatu psychicznego). Analiza marzeń sennych Freuda i interpretacja literatury. Znaczenie freudyzmu dla nauki o literaturze. Teoria procesu twórczego: literatura jako społecznie usankcjonowana neuroza.

6) Koncepcje badań teoretyczno- i historycznoliterackich w obrębie New Criticism, w kręgu tzw. rosyjskiej szkoły formalnej i w Praskim Kole Lingwistycznym.

New Criticism.

William K. Wimsatt, Monroe C. Beardsley, Błąd intencji.

Cleanth Brooks, Herezja parafrazy.

Powstanie rosyjskiej szkoły formalnej: Opojaz i Moskiewskie Koło Lingwistyczne. Formaliści i futuryści. Koncepcje chwytu, uniezwyklenia, ewolucji literackiej, korelacji "szeregu literatury" i "szeregu życia", fabuły i sjużetu

Językoznawstwo Ferdinanda de Saussure'a i Baudouina de Courtenay jako podłoże praskiego strukturalizmu. Wkład Praskiej Szkoły Strukturalnej w rozwój poetyki. Koncepcje Jana Mukarovskiego (pojęcie stylów funkcjonalnych, funkcja estetyczna, model komunikacji językowej i literackiej, poziomy struktury języka poetyckiego, problemy semantyki poetyckiej). Teoria Romana Jakobsona (model komunikacji językowej i literackiej, pojęcie funkcji poetyckiej).

7) Strukturalizm polski

Janusza Sławińskiego koncepcja języka poetyckiego, tradycji, analizy oraz interpretacji. Michała Głowińskigo koncepcja "wirtualnego odbiorcy". Aleksandry Okopień-Sławińskiej wielowarstwowe ujęcie podmiotu literackiego. Zagadnienie metafory. Granica między strukturalizmem a poststrukturalizmem.

8) Moskiewsko-tartuska szkoła semiotyki

Okoliczności powstania szkoły tartuskiej i główne kierunki poszukiwań badawczych jej przedstawicieli. Znaczenie rosyjskiej semiotyki dla wiedzy o literaturze i kulturze. Teoria Jurija Łotmana (pojęcie tekstu, tekst wśród kodów kulturowych, tekst jako wypowiedź, złożony znak i model rzeczywistości, pojęcie "wtórnych systemów modelujących").

9) Francuska semiologia strukturalna

Rozwój narratologii. Znaczenie inspiracji etnologii strukturalnej Claude'a Levi-Straussa. Semiotyczno-strukturalne odkrycie Morfołogii skazki Władimira Proppa jako "pierwszej generatywnej gramatyki narracyjnej" ("gramatyki tekstowej"). Oddziaływanie transformacyjno-generatywnej gramatyki Noama Chomsky’ego. Próby konstruowania generatywistycznych "gramatyk narracyjnych" ("gramatyka syntaktyczna" Claude'a Bremonda, "semantyka generatywna" Algirdasa Greimasa, "składnia narracyjna" Tzvetana Todorova, analiza strukturalna opowiadania Rolanda Barthesa).

10) Poststrukturalizm w zachodnioeuropejskich badaniach literackich. Od strukturalizmu do poststrukturalizmu (nauka - literatura; dzieło - tekst; analiza strukturalna - analiza tekstualna; prawda - przyjemność; autor - czytelnik, śmierć autora).

11) Hermeneutyka i teorie interpretacji. Filozofie hermeneutyczne Martina Heideggera, Hans-Georga Gadamera i Paula Ricoeura. Hermeneutyka i wiedza o literaturze. Problematyka hermeneutyki literackiej (pojęcia fuzji horyzontów, koła hermeneutycznego).

12) Dekonstrukcja i dekonstrukcjonizm w teorii literatury.

Początki krytyki dekonstrukcjonistycznej: Derridiańska krytyka lingwistyki de Saussure'a i strukturalizmu Levi-Straussa. Znaczenie dekonstrukcji dla wiedzy o literaturze. Od dekonstrukcji Jacquesa Derridy do dekonstrukcjonizmu amerykańskiego (Szkoła z Yale). Dekonstrukcja jako krytyka metafizyki obecności, strategie dekonstruowania – wewnętrzna konfliktowość, lektury "symptomalne", nierozstrzygalniki, odczytanie jako misreading.

13) Filozofia literatury Michaiła Bachtina.

Tzw. "Kółko Bachtinowskie" ("seminarium Kantowskie"). Historia powstania i działalności "newelsko-witebskiej szkoły filozoficznej" oraz jej przedstawiciele. Niemieckie i rodzime inspiracje filozoficzne Bachtina: neokantyzm, filozofia życia, fenomenologia, marksizm, tzw. rosyjski renesans filozoficzno-religijny. Główne obszary antropologiczno-filozoficznych poszukiwań Michaiła Bachtina oraz ich postmodernistyczna recepcja w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Koncepje słowa, dialogu, polifonii, różnojęzyczności (heteroglozji), niewspółobecności (egzotopii).

14) Teorie intertekstualności. Dzieje pojęcia intertekstualność: Od Bachtinowskiej intersubiektywności (międzypodmiotowości) do (odpodmiotowionej) teorii intertekstualności Julii Kristevej. Koncepcje, poziomy i odmiany intertekstualności.

15) Współczesne przemiany w metodologii badań teoretyczno- i historycznoliterackich. Krajobraz literaturoznawstwa po kolejnych "zwrotach": lingwistycznym, pragmatystycznym, retorycznym, interpretacjonistycznym, narratywistycznym, konstruktywistycznym, etycznym, antropologicznym, kognitywistycznym, neopragmatystycznym i kontekstualistycznym (kulturalistycznym).

Literatura:

-Wilhelm Dilthey, 'Określenie nauk o duchu', 'Właściwości nauk humanistycznych', 'Przeżywanie i rozumienie', 'Rozumienie', w: Zbigniew Kuderowicz, 'Dilthey', Warszawa 1967.

-Roman Ingarden, 'O tzw. "prawdzie" w literaturze', w tegoż: 'Studia z estetyki', t. 1, Warszawa 1957.

-Roman Ingarden, 'Z teorii dzieła literackiego (Dwuwymiarowa budowa dzieła sztuki literackiej; Schematyczność dzieła literackiego; Dzieło literackie i jego konkretyzacje)', w: 'Problemy teorii literatury', opracowanie Henryk Markiewicz, seria I, Wrocław 1967.

-Sigmund Freud, 'Leonarda da Vinci wspomnienie z dzieciństwa', 'Pisarz i fantazjowanie', w: tegoż, 'Sztuki plastyczne i literatura', przeł. R. Reszke, Warszawa 2009.

-Sigmund Freud, 'Niesamowite', w: tegoż, 'Pisma psychologiczne', przeł. R. Reszke, Warszawa 1997.

-Wiktor Szkłowski, 'Sztuka jako chwyt', przeł. Ryszard Łużny, w: 'Teoria badań literackich za granicą. Antologia', wybór, rozprawa wstępna, komentarze Stefanii Skwarczyńskiej, t. II, cz. III, Kraków 1986.

-Wiktor Szkłowski, 'Wskrzeszenie słowa', w: 'Rosyjska szkoła stylistyki', opracowanie Maria Renata Mayenowa, Zygmunt Saloni, Warszawa 1970.

-Borys Eichenbaum, 'Jak jest zrobiony "Płaszcz" Gogola', przeł. M. Książek-Czermińska, w: 'Sztuka interpretacji', wyb., oprac. H. Markiewicz, t. 1, Wrocław 1971.

-Wiktor Szkłowski, 'Jak jest zrobiony "Don Kichote"', przeł. A. Wołodźko, w: 'Sztuka interpretacji', wyb., oprac. H. Markiewicz, t. 1, Wrocław 1971.

-Jurij Tynianow, 'Fakt literacki', przeł. M. Płachecki, 'O ewolucji literackiej', przeł. A. Pomorski, w tegoż: 'Fakt literacki', wybór E. Korpały-Kirszak, Warszawa 1978.

-'Praska szkoła strukturalna w latach 1926-1948. Wybór materiałów', red. Marii Renaty Mayenowej, Warszawa 1966 (tu: M. R. Mayenowa, 'Analiza doktryny stylistycznej Praskiego Koła', 'Tezy Praskiego Koła Lingwistycznego' oraz: Jan Mukařovský, 'O języku poetyckim').

-Jan Mukařovský, 'Wśród znaków i struktur. Wybór szkiców', wybór, redakcja i słowo wstępne J. Sławińskiego, Warszawa 1970.

J. Sławiński, Wokół teorii języka poetyckiego, [w:] tegoż, Dzieło - język - tradycja, Warszawa 1974 [lub] tegoż, Prace wybrane, t. II: Dzieło - język - tradycja, Kraków 1998 [obowiązkowe];

J. Sławiński, Analiza, interpretacja i wartościowanie dzieła literackiego, [w:] tegoż, Prace wybrane, red. W. Bolecki, t. IV: Próby teoretycznoliterackie, Kraków 2000;

M. Głowiński, Style odbioru. Szkice o komunikacji literackiej, Kraków 1977 [wybór; zalecane];

M. Głowiński, Wirtualny odbiorca w strukturze utworu poetyckiego [w:] tegoż, Style odbioru, Kraków 1977 [lub w:] tegoż, Prace wybrane, t. III: Dzieło wobec odbiorcy. Szkice z komunikacji literackiej, Kraków 1998 [obowiązkowe];

M. Głowiński, Gatunki literackie, [w:] tegoż, Prace wybrane, t. III: Dzieło wobec odbiorcy, Kraków 1998 [zalecane];

Aleksandra Okopień-Sławińska, Relacje osobowe w literackiej komunikacji, [w:] tejże, Semantyka wypowiedzi poetyckiej (Preliminaria), wyd. I: Wrocław 1985 (lub II wydanie) [obowiązkowe];

opracowania ogólne: Beata Szymańska, Co to jest strukturalizm?, Kraków 1980 [zalecane]

Magdalena Saganiak, Strukturalizm. Pytania otwarte, Warszawa 2016 [zalecane]

-Jurij Łotman, 'O znaczeniach we wtórnych systemach modelujących', w: 'Współczesna teoria badań literackich za granicą. Antologia', red. H. Markiewicz, Kraków 1972, t. 2; też w: 'Teorie literatury XX wieku. Antologia', red. A. Burzyńska, M.P. Markowski, Kraków 2006.

-Jurij Łotman, 'Struktura tekstu artystycznego', przeł. A. Tanalska, Warszawa 1984 (rozdz. I, II, III, IV i IX).

-Jurij Łotman, 'Trzy funkcje tekstu', 'Autokomunikacja: "Ja" i "Inny" jako adresaci. (O dwóch modelach komunikacji w systemie kultury)', 'Retoryka - mechanizm generowania sensu', w: tegoż, 'Uniwersum umysłu. Semiotyczna teoria kultury', przeł., przedmową opatrzył B. Żyłko, Gdańsk 2008.

-Borys Gasparow, 'Szkoła tartuska lat sześćdziesiątych jako zjawisko semiotyczne', w: "Pamiętnik Literacki" 1991, nr 1.

-'Narratologia', red. M. Głowińskiego, Gdańsk 2004 (tu: Roland Barthes, 'Wstęp do analizy strukturalnej opowiadań'; Algirdas Julien Greimas, 'Elementy gramatyki narracyjnej').

-Vladimir Propp, 'Z historii problemu', 'Metoda i materiał', 'Funkcje działających postaci', w: tegoż, 'Morfologia bajki magicznej', przeł. P. Rojek, posł. E. Mieletinski, Kraków 2011.

-Roland Barthes, 'Śmierć autora', przeł. M.P. Markowski, w: "Teksty Drugie" 1999, nr 1-2.

-Roland Barthes, 'Od dzieła do tekstu', przeł. M.P. Markowski, w: "Teksty Drugie" 1998, nr 6.

-Roland Barthes, 'Analiza tekstualna opowiadania Edgara Poego', przeł. M.P. Markowski, w: 'Sztuka interpretacji w ostatnim półwieczu', wyb., oprac. H. Markiewicz, współudział T. Walas, Kraków 2011.

-Hans-Georg Gadamer, 'Tekst i interpretacja', przeł. P. Dehnel, 'Granice języka', przeł. B. Sierocka, w: tegoż, 'Język i rozumienie', wyb., tłum. i posłowie P. Dehnel i B. Sierocka, Warszawa 2003.

-Hans-Georg Gadamer, 'Semantyka i hermeneutyka', przeł. K. Michalski, w: tegoż, 'Rozum, słowo, dzieje. Szkice wybrane', wyb., oprac. i wstępem opatrzył K. Michalski, przeł. M. Łukasiewicz i K. Michalski, Warszawa 2000.

-Paul Ricoeur, 'Zdarzenie i sens wypowiedzi', przeł. E. Bieńkowska, w: tegoż, 'Egzystencja i hermeneutyka. Rozprawy o metodzie', wyb., oprac. i posłowie S. Cichowicz, Warszawa 1975.

-'Ta dziwna instytucja zwana literaturą. Z Jacquesem Derridą rozmawia Derek Attridge', przeł. M. P. Markowski, w: "Literatura na Świecie" 1998, nr 11-12 lub w: 'Dekonstrukcja w badaniach literackich', pod red. R. Nycza, Gdańsk 2000.

-Jacques Derrida, 'Struktura, znak i gra w dyskursie nauk humanistycznych', przeł. W. Kalaga, w: 'Współczesna teoria badań literackich za granicą', pod red. H. Markiewicza, t.4, cz. 2, Kraków 1992.

-Jacques Derrida, 'Przed prawem', przeł. J. Gutorow, w: 'Teorie literatury XX wieku. Antologia', red. A. Burzyńska, M.P. Markowski, Kraków 2006.

-Jacques Derrida, 'Sygnatura, zdarzenie, kontekst', przeł. J. Margański, w: tegoż, 'Marginesy filozofii', przeł. A. Dziadek, J. Margański, P. Pieniążek, Warszawa 2002.

-Ryszard Nycz, 'Dekonstrukcjonizm w teorii literatury', "Pamiętnik Literacki" 1986, z. 4, też w: tegoż. 'Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze', Warszawa 1993 i wyd. następne.

Michaił Bachtin, 'Bohater i pozycja autora wobec bohatera w dziele Dostojewskiego', w: tegoż, 'Problemy poetyki Dostojewskiego', przeł. N. Modzelewska, Warszawa 1970.

Michaił Bachtin, 'Słowo w poezji i słowo w powieści', 'Dwie linie stylistyczne w powieści europejskiej', w: tegoż, 'Problemy literatury i estetyki', przeł. W. Grajewski, Warszawa 1982.

-Gerard Genette, 'Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia', przeł. T. Stróżyński i A. Milecki, Gdańsk 2014 (rozdziały I - XI).

-Julia Kristeva, 'Słowo, dialog i powieść', w: tejże, 'Semeiotike. Studia z zakresu semanalizy', przeł. T, Stróżyński, Gdańsk 2015.

-Ryszard Nycz, 'Intertekstualność i jej zakresy: teksty, gatunki, światy', w: tegoż, 'Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze', Warszawa 1993 i wyd. następne.

-William James, 'Co znaczy pragmatyzm?', w: tegoż, 'Pragmatyzm', Warszawa 1998.

-Richard Rorty, 'Kariera pragmatysty', w: U. Eco, R. Rorty, J. Culler, C. Brooke-Rose, 'Interpretacja i nadinterpretacja', Kraków 1996.

-Richard Rorty, 'Osobne światy czy osobne słowa? Konsekwencje pragmatyzmu dla badań literackich', w: 'Teorie literatury XX wieku. Antologia', red. A. Burzyńska, M.P. Markowski, Kraków 2006.

-Stanley Fish, 'Literatura w czytelniku: stylistyka afektywna', "Pamiętnik Literacki" 1983, z. 1.

Zalecane podręczniki i opracowania ogólne:

Anna Burzyńska, Michał Paweł Markowski, "Teorie literatury XX wieku. Podręcznik', Kraków 2006.

Johathan Culler, 'Teoria literatury. Bardzo krótkie wprowadzenie', przeł. M. Bassaj, Poznań 1998.

Henryk Markiewicz, 'Rzut oka na współczesną teorię badań literackich za granicą', w: 'Współczesna teoria badań literackich za granicą. Antologia', oprac. H. Markiewicza, t. I, Kraków 1976; 'Rzut oka na najnowszą teorię badań literackich za granicą', w: 'Literaturoznawstwo i jego sąsiedztwa', Warszawa 1989.

Zofia Mitosek, 'Teorie badań literackich', Warszawa 1998 i wyd. następne.

Ryszard Nycz, 'Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze', Warszawa 1993 i wyd. następne.

'Literatura – teoria – metodologia', pod red. D. Ulickiej, Warszawa 2001 (zalecane wyd. 3, Warszawa 2006).

'Po strukturalizmie. Współczesne badania teoretycznoliterackie', pod red. Ryszarda Nycza, Wrocław 1992.

Stefania Skwarczyńska, 'Systematyka głównych kierunków w badaniach literackich', Łódź 1948; 'Kierunki w badaniach literackich od romantyzmu do połowy XX wieku', Warszawa 1984; 'Rzut oka na rozwój teorii badań literackich od kierunków romantycznych do postpozytywistycznych do roku 1945', w: 'Teoria badań literackich za granicą. Antologia', wybór, wstęp i komentarze S. Skwarczyńskiej, t. II, cz. 1 i 2. Kraków 1965.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

FP2_W03 - zna na poziomie rozszerzonym terminologię nauk humanistycznych z zakresu literaturoznawstwa;

FP2_W07 - ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę, obejmującą wybrane teorie i nurty metodologiczne, wypracowane w obszarze literaturoznawstwa, wraz z ich terminologią; ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę o dwudziestowiecznych osiągnięciach w tych zakresach i kierunkach ich rozwoju;

FP2_W19 - zna współczesne metody analizy i interpretacji przedmiotowego dzieła, zgodnie ze studiowanymi specjalnościami;

FP2_U04 - potrafi integrować w swym warsztacie naukowym narzędzia badawcze z zakresu różnych dziedzin humanistyki, potrafi przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego (w celu odsłonięcia jego znaczeń, aksjologicznych horyzontów, kontekstowych odniesień do tradycji literackiej i kulturowej, społecznych uwikłań i miejsca w procesie historyczno-kulturowym), wchodząc w dyskurs, także polemiczny, z jego autorem;

FP2_U07 - posiada umiejętność referowania literatury przedmiotu, merytorycznego argumentowania, formułowania wniosków i ich syntetyzowania;

FP2_K01 - ma świadomość poziomu swojej wiedzy, rozumie potrzebę uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie, potrafi inspirować do tego inne osoby.

Opis ECTS:

Punkty - 6 (3+3)

Uczestnictwo w ćwiczeniach: 30 godzin.

Przygotowanie do ćwiczeń: 90 godzin.

Przygotowanie do egzaminu: 60 godzin.

Metody i kryteria oceniania:

Zajęcia prowadzone są w formie ćwiczeń, część jednostki zajęciowej poświęcona jest prezentacji koncepcji metodologicznej. Większą część zajęć przeznacza się na analizę przeczytanych artykułów jak również na odpowiednio zorientowaną interpretację utworu literackiego. Studenci pracują na materiale tekstów teoretycznych i tekstach utworów literackich.

Ostateczna ocena za ćwiczenia jest wypadkową z ocen za obecności na ćwiczeniach, aktywnego uczestnictwa w zajęciach, kolokwiów cząstkowych. Ocena z egzaminu jest niezależna względem oceny za ćwiczenia.

Kryteria oceniania:

ocena niedostateczna - student opuścił więcej niż dwie jednostki zajęciową w semestrze i nie pojawił się na konsultacjach, by omówić zaległy materiał; nie potrafi wymienić podstawowych terminów i kategorii charakterystycznych dla wskazanej szkoły metodologicznej; nie zna nazwisk naukowców reprezentatywnych dla danej koncepcji metodologicznej;

ocena dostateczna - student opuścił najwyżej dwie jednostki zajęciową w semestrze; potrafi wymienić podstawowe kategorie i terminy charakterystyczne dla danej koncepcji metodologicznej oraz potrafi je krótko omówić; potrafi wymienić nazwiska badaczy reprezentatywnych dla danej metodologii; ma podstawową wiedzę o historii doktryn teoretycznych;

ocena dobra - student opuścił najwyżej dwie jednostki zajęciowe w semestrze; aktywnie uczestniczył w dyskusjach na ćwiczeniach; potrafi wymienić, zdefiniować lub wyjaśnić podstawowe kategorie i terminy charakterystyczne dla danej koncepcji metodologicznej; potrafi wymienić nazwiska badaczy i tytuły ich najważniejszych prac; potrafi całościowo scharakteryzować daną metodologię; ma świadomość historyczności poszczególnych ujęć teoretycznych;

ocena bardzo dobra - student opuścił najwyżej dwie jednostki zajęciowe w semestrze; aktywnie uczestniczył w dyskusjach na ćwiczeniach; potrafi wymienić, zdefiniować lub wyjaśnić podstawowe kategorie i terminy charakterystyczne dla danej koncepcji metodologicznej; potrafi wymienić nazwiska badaczy i tytuły ich najważniejszych prac; potrafi całościowo scharakteryzować daną metodologię; ma świadomość historyczności poszczególnych ujęć teoretycznych; potrafi porównać poszczególne metodologie - ma świadomość ich komplementarności.

Metody oceny: kontrola obecności, ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć), pisemne kolokwium zaliczeniowe i końcowy egzamin ustny. Zakres materiału obowiązującego do kolokwium i do egzaminu określa lista lektur.

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.