Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Dydaktyka przedmiotowa: Metodyka nauczania literatury i języka polskiego w szkole ponadpodstawowej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FPZ-SP-II-2-MeNLJ Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Dydaktyka przedmiotowa: Metodyka nauczania literatury i języka polskiego w szkole ponadpodstawowej
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 1.00
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

zaawansowany

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

W zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie:

D.1/E.1.W1.

D.1/E.1.W2.

D.1/E.1.W4.

D.1/E.1.W5.

D.1/E.1.W10.

D.1/E.1.W11.

D.1/E.1.W14.


W zakresie umiejętności absolwent potrafi:

D.1/E.1.U1.

D.1/E.1.U2.

D.1/E.1.U5.

D.1/E.1.U10.


W zakresie kompetencji społecznych absolwent jest gotów do:

D.1/E.1.K1.

D.1/E.1.K5.

D.1/E.1.K6.

Wymagania wstępne:

Specjalizację może realizować student posiadający licencjat z filologii polskiej.

Skrócony opis:

Celem konwersatorium jest przygotowanie studentów filologii polskiej (studia drugiego stopnia), którzy kończą specjalność nauczycielską do wykonywania zawodu nauczyciela języka polskiego w szkole ponadpodstawowej.

Podczas zajęć studenci zapoznają się z problemami kształcenia literacko-kulturowego i językowego w szkole ponadpodstawowej; poszerzają umiejętności praktycznego i świadomego wykorzystania na lekcjach języka polskiego różnych dziedzin wiedzy polonistycznej i pedagogicznej.

Pełny opis:

Konwersatorium poświęcone jest metodyce nauczania literatury polskiej i języka polskiego w szkołach ponadpodstawowych: liceum ogólnokształcącym, technikum, szkole branżowej I i II stopnia.

Podczas zajęć będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Kształcenie literackie i językowe w różnych typach szkół ponadpodstawowych.

2. Analiza dokumentów: Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół, programy nauczania, rozkłady materiału, plany wynikowe.

3. Koncepcje oraz funkcje podręczników w zakresie kształcenia literackiego i nauki o języku.

4. Miejsce edukacji polonistycznej w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

5. Omówienie propozycji lekturowej dedykowanej szkole ponadpodstawowej.

6. Planowanie poszczególnych etapów lekcji oraz kreatywnych zadań edukacyjnych.

7. Teoria i praktyka wprowadzania elementów oceniania kształtującego w szkole ponadpodstawowej.

8. Określanie celów i kryteriów lekcji.

9. Informacja zwrotna i ocena koleżeńska na lekcjach języka polskiego w szkole średniej.

10. Ocenianie wypracowań uczniowskich. Warsztaty.

11. Prezentacje i omawianie konspektów lekcji przygotowanych przez studentów.

W semestrze letnim skupimy się na teorii i praktyce egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule (2023).

Literatura:

1. Black P., Harrison Ch., Lee C., Marshall B., Wiliam D., Jak oceniać, aby uczyć, Warszawa 2006.

2. Chrząstowska B., Lektura i poetyka, Warszawa 1987.

3. Fullan M., Wybór złych sterowników w całościowej reformie systemu edukacji, Warszawa 2013.

4. Furgała M., Przeżycie estetyczne Ingardena a odbiór sztuki literackiej w szkole [w:] Estetyka Romana Ingardena a praktyka interpretacyjna, Warszawa 2018.

5. Harari, 21 lekcji na XXI w., tłum. M. Romanek, Kraków 2018.

6. Harmin M., Jak motywować uczniów do nauki, Warszawa 2015.

7. Hattie J., Widoczne uczenie się dla nauczycieli, przeł. Z. Janowska, Warszawa 2015.

8. Key E., Stulecie dziecka, Warszawa 2017.

9. Kompetencje nauczyciela polonisty we współczesnej szkole. Między schematem a kreatywnością, red. M. Trysińska, K. Maciejak, Warszawa 2019.

10. Kompetencje szkolnego polonisty: szkice i artykuły z metodyki z lat 1994-1996, red. B. Chrząstowska.

11. Kwiatkowska-Ratajczak M., Psychologiczne źródła wiedzy o uczniu, Poznań 2011.

12. Kwiatkowska-Ratajczak M., Z perspektywy wartości o prozie dla dzieci i młodzieży, Poznań 1994.

13. Marzano R. J., Sztuka i teoria skutecznego nauczania, przeł. A. Kasprzak, J. Czernik, A. Kurzemska, Warszawa 2012.

14. Ministerstwo Edukacji Narodowej, Podstawa programowa kształcenia ogólnego, język polski, IV etap edukacyjny (2012, 2018). Wybrane rozporządzenia ministerialne.

15. Nagajowa M., ABC metodyki języka polskiego, Warszawa 1995.

16. Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 1995.

17. Sagor R., Badanie przez działanie. Jak wspólnie badać, żeby lepiej uczyć, Warszawa 2008.

18. Sterna D., Uczę (się) w szkole, Warszawa 2014.

19. Sterna D., W szkole jest OK. Ocenianie kształtujące w praktyce, Warszawa 2018.

20. Uryga Z., Godziny polskiego: z zagadnień kształcenia literackiego, Kraków 1996.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

W zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie: miejsce danego przedmiotu w ramowych planach nauczania na etapie szkoły ponadpodstawowej; podstawę programową przedmiotu, cele kształcenia i treści nauczania przedmiotu, przedmiot w kontekście wcześniejszego i dalszego kształcenia, strukturę wiedzy z zakresie przedmiotu nauczania oraz kompetencje kluczowe i ich kształtowanie w ramach nauczania przedmiotu; kompetencje merytoryczne, dydaktyczne i wychowawcze nauczyciela, w tym potrzebę zawodowego rozwoju, także z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnej, oraz dostosowywania sposobu komunikowania się do poziomu rozwoju uczniów i stymulowania aktywności poznawczej uczniów, w tym kreowania sytuacji dydaktycznych; znaczenie autorytetu nauczyciela oraz zasady interakcji ucznia i nauczyciela w toku lekcji; moderowanie interakcji między uczniami; rolę nauczyciela jako popularyzatora wiedzy oraz znaczenie współpracy nauczyciela w procesie dydaktycznym z rodzicami lub opiekunami uczniów, pracownikami szkoły i środowiskiem pozaszkolnym; konwencjonalne i niekonwencjonalne metody nauczania, w tym metody aktywizujące i metodę projektów, proces uczenia się przez działanie, odkrywanie lub dociekanie naukowe oraz pracę badawczą ucznia, a także zasady doboru metod nauczania typowych dla danego przedmiotu; rolę diagnozy, kontroli i oceniania w pracy dydaktycznej; ocenianie i jego rodzaje; egzaminy kończące etap edukacyjny i sposoby konstruowania testów, sprawdzianów oraz innych narzędzi przydatnych w procesie oceniania uczniów w ramach nauczanego przedmiotu; warsztat pracy nauczyciela; właściwe wykorzystanie czasu lekcji przez ucznia i nauczyciela; zagadnienia związane ze sprawdzaniem i ocenianiem jakości kształcenia oraz jej ewaluacją, a także z koniecznością analizy i oceny własnej pracy dydaktyczno-wychowawczej.

W zakresie umiejętności absolwent potrafi: identyfikować typowe zadania szkolne z celami kształcenia, w szczególności wymaganiami ogólnymi z podstawy programowej, oraz z kompetencjami kluczowymi; przeanalizować rozkład materiału; kreować sytuacje dydaktyczne służące aktywności i rozwojowi zainteresowań uczniów oraz popularyzacji wiedzy; rozpoznać typowe dla nauczanego przedmiotu błędy uczniowskie i wykorzystać je w procesie dydaktycznym.

W zakresie kompetencji społecznych absolwent jest gotów do: adaptowania metod pracy do potrzeb i różnych stylów uczenia się uczniów; kształtowania umiejętności współpracy uczniów, w tym grupowego rozwiązywania problemów; budowania systemu wartości i rozwijania postaw etycznych uczniów oraz kształtowania ich kompetencji komunikacyjnych i nawyków kulturalnych.

Metody i kryteria oceniania:

Końcowa ocena będzie uwzględniała:

1. Obecność na zajęciach (dopuszczam dwie nieobecności).

2. Aktywność na zajęciach i wykazanie się znajomością zalecanej bibliografii.

3. Opracowanie konspektu (zgodnie z wzorem przedstawionym przez prowadzącego) i przedstawienie za zajęciach własnej koncepcji lekcji języka polskiego na poziomie szkoły średniej, uwzględniającej poznane techniki edukacyjne.

4. Test wiedzy.

Na ocenę bardzo dobrą:

Student swobodnie posługuje się zaawansowaną aparaturą pojęciową z zakresu dydaktyki i metodyki nauczania literatury i języka polskiego w szkole ponadpodstawowej. Potrafi samodzielnie zaplanować, przygotować i omówić projekty lekcji oraz konspekty. Zna i stosuje w praktyce podstawowe dokumenty nauczyciela (ze szczególnym uwzględnieniem podstawy programowej). Zna i wie, gdzie szukać wiedzy z zakresu dydaktyki i metodyki polonistycznej. Student uzyskuje powyżej 80% punktów z końcowego testu.

Na ocenę dobrą:

Student posługuje się podstawową aparaturą pojęciową z zakresu dydaktyki i metodyki nauczania literatury i języka polskiego w szkole ponadpodstawowej. Potrafi z pomocą wykładowcy i dostępnych źródeł zaplanować, przygotować i omówić projekty lekcji oraz konspekty. Zna podstawowe dokumenty nauczyciela (ze szczególnym uwzględnieniem podstawy programowej). Zna i wie, gdzie szukać wiedzy z zakresu dydaktyki i metodyki polonistycznej. Student uzyskuje 70-80% punktów z końcowego testu.

Na ocenę dostateczną:

Student w ograniczonym stopniu posługuje się podstawową aparaturą pojęciową z zakresu dydaktyki i metodyki nauczania literatury i języka polskiego w szkole ponadpodstawowej. Z trudem potrafi zaplanować, przygotować i omówić projekty lekcji oraz konspekty. Zna podstawowe dokumenty nauczyciela (ze szczególnym uwzględnieniem podstawy programowej). Zna i wie, gdzie szukać wiedzy z zakresu dydaktyki i metodyki polonistycznej. Student uzyskuje 60-70% punktów z końcowego testu.

Praktyki zawodowe:

Materiały opracowane podczas zajęć mogą przydać się podczas realizacji praktyk studenckich.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (zakończony)

Okres: 2022-02-01 - 2022-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Bober-Jankowska, Łukasz Tupacz, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Łukasz Tupacz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Konwersatorium - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

Opis ECTS:

udział w zajęciach - 30 godz.

przygotowanie do zajęć - 15 godz.

przygotowanie do końcowego testu - 5 godz.

Łącznie: 50 godz.= 2 pkt. ECTS


Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem konwersatorium jest przygotowanie studentów filologii polskiej (studia drugiego stopnia), którzy kończą specjalność nauczycielską do wykonywania zawodu nauczyciela języka polskiego w szkole ponadpodstawowej.

Podczas zajęć studenci zapoznają się z problemami kształcenia literacko-kulturowego i językowego w szkole ponadpodstawowej; poszerzają umiejętności praktycznego i świadomego wykorzystania na lekcjach języka polskiego różnych dziedzin wiedzy polonistycznej i pedagogicznej.

Pełny opis:

Konwersatorium poświęcone jest metodyce nauczania literatury polskiej i języka polskiego w szkołach ponadpodstawowych: liceum ogólnokształcącym, technikum, szkole branżowej I i II stopnia.

Podczas zajęć będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Kształcenie literackie i językowe w różnych typach szkół ponadpodstawowych.

2. Analiza dokumentów: Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla poszczególnych typów szkół, programy nauczania, rozkłady materiału, plany wynikowe.

3. Koncepcje oraz funkcje podręczników w zakresie kształcenia literackiego i nauki o języku.

4. Miejsce edukacji polonistycznej w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

5. Omówienie propozycji lekturowej dedykowanej szkole ponadpodstawowej.

6. Planowanie poszczególnych etapów lekcji oraz kreatywnych zadań edukacyjnych.

7. Teoria i praktyka wprowadzania elementów oceniania kształtującego w szkole ponadpodstawowej.

8. Określanie celów i kryteriów lekcji.

9. Informacja zwrotna i ocena koleżeńska na lekcjach języka polskiego w szkole średniej.

10. Ocenianie wypracowań uczniowskich. Warsztaty.

11. Prezentacje i omawianie konspektów lekcji przygotowanych przez studentów.

W semestrze letnim skupimy się na teorii i praktyce egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule (2023).

Literatura:

1. Black P., Harrison Ch., Lee C., Marshall B., Wiliam D., Jak oceniać, aby uczyć, Warszawa 2006.

2. Chrząstowska B., Lektura i poetyka, Warszawa 1987.

3. Fullan M., Wybór złych sterowników w całościowej reformie systemu edukacji, Warszawa 2013.

4. Furgała M., Przeżycie estetyczne Ingardena a odbiór sztuki literackiej w szkole [w:] Estetyka Romana Ingardena a praktyka interpretacyjna, Warszawa 2018.

5. Harari, 21 lekcji na XXI w., tłum. M. Romanek, Kraków 2018.

6. Harmin M., Jak motywować uczniów do nauki, Warszawa 2015.

7. Hattie J., Widoczne uczenie się dla nauczycieli, przeł. Z. Janowska, Warszawa 2015.

8. Key E., Stulecie dziecka, Warszawa 2017.

9. Kompetencje nauczyciela polonisty we współczesnej szkole. Między schematem a kreatywnością, red. M. Trysińska, K. Maciejak, Warszawa 2019.

10. Kompetencje szkolnego polonisty: szkice i artykuły z metodyki z lat 1994-1996, red. B. Chrząstowska.

11. Kwiatkowska-Ratajczak M., Psychologiczne źródła wiedzy o uczniu, Poznań 2011.

12. Kwiatkowska-Ratajczak M., Z perspektywy wartości o prozie dla dzieci i młodzieży, Poznań 1994.

13. Marzano R. J., Sztuka i teoria skutecznego nauczania, przeł. A. Kasprzak, J. Czernik, A. Kurzemska, Warszawa 2012.

14. Ministerstwo Edukacji Narodowej, Podstawa programowa kształcenia ogólnego, język polski, IV etap edukacyjny (2012, 2018). Wybrane rozporządzenia ministerialne.

15. Nagajowa M., ABC metodyki języka polskiego, Warszawa 1995.

16. Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 1995.

17. Sagor R., Badanie przez działanie. Jak wspólnie badać, żeby lepiej uczyć, Warszawa 2008.

18. Sterna D., Uczę (się) w szkole, Warszawa 2014.

19. Sterna D., W szkole jest OK. Ocenianie kształtujące w praktyce, Warszawa 2018.

20. Uryga Z., Godziny polskiego: z zagadnień kształcenia literackiego, Kraków 1996.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.