Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Wstęp do kulturoznawstwa-ćwiczenia

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-KUZ-I-1-WsdKul-c
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wstęp do kulturoznawstwa-ćwiczenia
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: (brak danych)
Dyscyplina naukowa, do której odnoszą się efekty uczenia się:

nauki o kulturze i religii

Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

KU1_W01 student zna i rozumie kluczowe pojęcia, koncepcje oraz metody badawcze pochodzące z tradycji kulturoznawstwa i nauk o kulturze oraz ich współczesnych nurtów. Rozumie najważniejsze teorie wypracowane w ramach tych dyscyplin; zna historię i kontekst ich powstania oraz wzajemne relacje między nimi

KU1_W02 znaczenie innych dyscyplin z zakresu nauk o kulturze (antropologii, socjologii, filozofii), a także pokrewnych dyscyplin humanistycznych i społecznych (np. literaturoznawstwa, językoznawstwa, nauki o komunikacji społecznej i mediach, historii sztuki) dla kształtowania się i funkcjonowania kulturoznawstwa; zna wzajemne powiązania między tymi dyscyplinami

KU1_U05

potrafi opracować wyniki własnych badań i zaprezentować je w formie pisemnej lub ustnej w sposób dowodzący opanowania specjalistycznej

terminologii oraz posiadania umiejętności rozwiązywania problemów z zakresu kulturoznawstwa i nauk o kulturze oraz pokrewnych dyscyplin humanistycznych i społecznych.

KU1_K02 student jest gotów do wykorzystania zdobytej wiedzy przy podejmowaniu istotnych kwestii społeczno-kulturowych oraz rozwiązywaniu teoretycznych i praktycznych problemów z nimi związanych

Wymagania wstępne:

Brak

Skrócony opis:

Ćwiczenia mają na celu utrwalenie i uzupełnienie wiedzy zdobytej na wykładzie, z którym są skorelowane i ujednolicone pod względem treści (zwłaszcza w zakresie zapoznawania się fragmentami kluczowych dla omawianych zagadnień lektur). Stanowią okazję praktycznego zastosowania umiejętności lektury tekstu, wprowadzającego w dzieje pojęć: "kultura" – "kulturoznawstwo" – "cywilizacja". Zajęcia objaśniają różnorodność ujęć tych terminów, wskazują na rozmaite perspektywy badawcze i metodologiczne, a także ich powiązania z innymi dyscyplinami w obrębie nauk humanistycznych.

Pełny opis:

Materiał ćwiczeniowy obejmuje teksty objaśniające podstawowe pojęcia kulturoznawstwa i problemy związane z ich definicją. Omawiane treści ilustrują wzory ich rozumienia w różnych obszarach językowych i z różnych perspektyw badawczych: filozoficznej, historycznej, socjologicznej, religijnej i antropologicznej. Stanowią przegląd stanowisk w oparciu o lekturę fragmentów klasycznych pozycji ilustrujących światopogląd konkretnych epok. Prowokują dyskusję o tekstach stanowiących podstawę wiedzy kulturoznawczej, prezentujących wyniki empirycznej pracy badawczej i oryginalność rozważań na tematy takie jak: funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie, dziedziczność zwyczajów, kultura wartości.

Omawiane na zajęciach treści są niezbędnym dla dalszego toku studiów wprowadzeniem do podstawowych zagadnień szeroko pojętych nauk o kulturze.

Literatura:

1. Kulturoznawstwo jako dyscyplina naukowa: specyfika i obszar badań.

a)W.J. Burszta, Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Poznań 1998, Wstęp, on-line

b)C., Levy-Strauss, Miejsce antropologii wśród nauk społecznych, w: Antropologia kulturowa, red. A. Mencwel, Warszawa 2005, s. 50, on-line

2. Definiowanie pojęcia „kultura”. I

a) a) B. Malinowski, Czym jest kultura? (1944), w: Antropologia kultury, red. A. Mencwel, Warszawa 2005, s. 34-46.

b) P. Bagby, Pojęcie kultury, [w] Antropologia kulturowa, dz. cyt., s.43, on-line

3. Definiowanie pojęcia „kultura” II

a) S. Brzozowski Istota kultury, w: Antropologia kultury, red. A. Mencwel, Warszawa 2005,

b) W. Dilthey, Rozumienie kultury, w: Antropologia kultury, red. A. Mencwel, Warszawa 2005,

4. Cywilizacja, materialność, rzeczy

a) M. Bartkiewicz, Kultura i cywilizacja jako determinanty stylu życia, on-line

5. Elementy komunikacji kulturowej I (Język)

a)E. Sapir, Język – przewodnik po kulturze, Antropologia słowa, on-line

6) Elementy komunikacji kulturowej II (zmysły, ciao)

a) M. Jay, Kryzys tradycyjnej władzy wzroku, on-line

6. Kultura symboliczna

a) E. Cassirer, Esej o człowieku, on-line

b) Konersmann, Kulturoznawstwo a filozofia kultury, „Kultura współczesna” 2009, nr 3(61).

7. Kultura i masy

a) J. Ortega y Gasset, Bunt mas, w: Antropologia kultury, red. A. Mencwel, Warszawa 2005. [rozdział I i VI]

b) A. Kłoskowska, Kultura masowa, Warszawa 2005, s. 94-134.

8. Kultura, kanon, władza, opór

a) A. Bukowski, Kultura, instytucje, władza: ciągłość i zmiana porządku instytucjonalnego, Zarządzanie Publiczne,Nr 2013, nr 2-3, on-line

b) R. BENEDICT, Wzory kultury, Antropologia kultury, dz. cyt., on-line

9. Strukturalizm

a) C. Levi-Strauss, Bororo, w: Świat człowieka, świat kultury, red. A Kłoskowska, s 715, on-line

b) B.J. Ruciński, Pewien Strukturalizm. Główne koncepcje C. Levi-Straussa, Studia Philosophiae Christianae 7/2, 213-241.

10. Relatywizm kulturowy, postmodernizm

a) E. Said, Orientalizm, Wstęp do, Oroentalizm

b) H. Bhabha, Miejsca kultury, Kraków 2010, s. 57-77.

11. Kultura indywidualizmu

a) A. Wspólnota w kulturze indywidualizmu, on-line

12. Przestrzeń, tożsamość, różnica

a) M. Auge, Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, s. 51-79

b) Z. Pucek, Tożsamość w przestrzeni wielokulturowej, „Państwo i Społeczeństwo” 2004, nr 3, on-line.

c) M. Kubiszyn, GRANICA – RÓŻNICA KULTUROWA – TOŻSAMOŚĆ: PRZESTRZEŃ LUBELSKIEJ DZIELNICY ŻYDOWSKIEJ WE WSPOMNIENIACH PRZEDWOJENNYCH MIESZKAŃCÓW, „Rocznik Antropologii Historii” 2017, on-line

13 Kultura a wartości

a) G. Żuk, Edukacja aksjologiczna. Zarys problematyki, Lublin 2016, s. 87-117

14 Podsumowanie zajęć

15 Egzamin ustny

Efekty kształcenia i opis ECTS:

KU1_W01 student

- zna historię kształtowania się pojęcia kultura i wyodrębniania się kulturoznawstwa jako odrębnej dyscypliny w obrębie nauk humanistycznych;

- rozpoznaje założenia i specyfikę tradycji niemieckich Kulturwissenschaft i brytyjskich cultural studies jako dwóch podstawowych źródeł kulturoznawstwa;

KU1_W02 student

- zna tradycję powstawania i wyodrębniania się kulturoznawstwa jako odrębnej dyscypliny naukowej, dlatego rozumie znaczenie innych dyscyplin z zakresu nauk o kulturze (antropologii, socjologii, filozofii), a także pokrewnych dyscyplin humanistycznych i społecznych dla kształtowania się i funkcjonowania kulturoznawstwa;

- rozumie znaczenie perspektywy interdyscyplinarno-integracyjnej jako wyznaczającej specyfikę i ważne zadanie kulturoznawstwa w obrębie humanistyki

KU1_U05 student

potrafi opracować wyniki własnych badań na temat definiowania pojęcia kultury i pojęć pokrewnych oraz historii kształtowania refleksji kulturoznawczej, wykorzystując poglądy własne oraz innych autorów zapoznanych na zajęciach, rzetelnie je przedstawiając oraz oceniając; formułuje pytania dotyczące zagadnień omawianych na zajęciach i wynikających z wnikliwej lektury lektur, systematycznie bierze udział w dyskusji i potrafi zainicjować dyskusję związaną z zagadnieniami omawianymi na zajęciach i omawianymi lekturami.

KU1_K02 student

- rozumie, że kulturoznawstwo jest dyscypliną aktywną i otwartą, jest gotów zaangażować się krytycznie w aktualne zjawiska życia społecznego i włączyć w obszar swej refleksji najnowsze prądy myślowe

ECTS:

udział w ćwiczeniach 15 h (online i offline, zgodnie z harmonogramem)

przygotowanie do ćwiczeń i kolokwiów 15 h

Metody i kryteria oceniania:

Na ocenę bardzo dobrą student

KU1_W01 bardzo dobrze zna chronologię kształtowania się pojęcia kultura oraz cywilizacja od antyku do połowy XX wieku i historię wyodrębniania się kulturoznawstwa jako odrębnej dyscypliny w obrębie nauk humanistycznych; rozpoznaje założenia i specyfikę tradycji niemieckich Kulturwissenschaft i brytyjskich cultural studies jako dwóch podstawowych źródeł kulturoznawstwa i potrafi wyjaśnić różnicę między nimi

KU1_W02

wie, jaki wkład w kształtowanie się kulturoznawstwa wniosły inne dyscypliny badawcze (np. filozofia, antropologia, socjologia), rozpoznaje i określa związki pomiędzy nimi i rozumie znaczenie perspektywy interdyscyplinarno-integracyjnej jako wyznaczającej specyfikę i ważne zadanie kulturoznawstwa w obrębie humanistyki

KU1_U05 student

potrafi opracować wyniki własnych badań na temat definiowania pojęcia kultury i pojęć pokrewnych oraz historii kształtowania refleksji kulturoznawczej, wykorzystując poglądy własne oraz innych autorów zapoznanych na zajęciach, rzetelnie je przedstawiając oraz oceniając; formułuje pytania dotyczące zagadnień omawianych na zajęciach i wynikających z wnikliwej lektury lektur, systematycznie bierze udział w dyskusji i potrafi zainicjować dyskusję związaną z zagadnieniami omawianymi na zajęciach i omawianymi lekturami.

KU1_K02 student

- rozumie, że kulturoznawstwo jest dyscypliną aktywną i otwartą, jest w związku z tym gotów podjąć krytyczną dyskusję nad jej tradycją i kluczowymi pojęciami z ich odniesieniem do współczesnych zjawisk życia społecznego

Na ocenę dobrą student

zna chronologię kształtowania się pojęcia kultura oraz cywilizacja od antyku do połowy XX wieku i historię wyodrębniania się kulturoznawstwa jako odrębnej dyscypliny w obrębie nauk humanistycznych; rozpoznaje założenia i specyfikę tradycji niemieckich Kulturwissenschaft i brytyjskich cultural studies jako dwóch podstawowych źródeł kulturoznawstwa i potrafi wyjaśnić różnicę między nimi

KU1_W02 student

wie, jaki wkład w kształtowanie się kulturoznawstwa wniosły inne dyscypliny badawcze (np. filozofia, antropologia, socjologia), ale nie zawsze rozpoznaje i określa związki pomiędzy nimi; rozumie znaczenie perspektywy interdyscyplinarno-integracyjnej jako wyznaczającej specyfikę i ważne zadanie kulturoznawstwa w obrębie humanistyki

KU1_U05 student

potrafi opracować wyniki własnych badań na temat definiowania pojęcia kultury i pojęć pokrewnych oraz historii kształtowania refleksji kulturoznawczej, wykorzystując poglądy innych autorów zapoznanych na zajęciach, rzetelnie je przedstawiając oraz oceniając, ale nie zawsze potrafi sformułować własne wnioski na temat przeczytanych lektur, choć formułuje pytania dotyczące zagadnień omawianych na zajęciach i wynikających z wnikliwej lektury lektur, czasami bierze udział w dyskusji; nie potrafi samodzielnie zainicjować dyskusji związanej z zagadnieniami omawianymi na zajęciach i omawianymi lekturami.

KU1_K02 student

- rozumie, że kulturoznawstwo jest dyscypliną aktywną i otwartą, jest w związku z tym gotów podjąć krytyczną dyskusję nad jej tradycją i kluczowymi pojęciami z ich odniesieniem do współczesnych zjawisk życia społecznego

Na ocenę dostateczną student

zna chronologię kształtowania się pojęcia kultura oraz cywilizacja od antyku do połowy XX wieku i historię wyodrębniania się kulturoznawstwa jako odrębnej dyscypliny w obrębie nauk humanistycznych; rozpoznaje założenia i specyfikę tradycji niemieckich Kulturwissenschaft i brytyjskich cultural studies jako dwóch podstawowych źródeł kulturoznawstwa

KU1_W02

wie, jaki wkład w kształtowanie się kulturoznawstwa wniosły inne dyscypliny badawcze (np. filozofia, antropologia, socjologia), w ograniczonym zakresie rozpoznaje i określa związki pomiędzy nimi, choć rozumie znaczenie perspektywy interdyscyplinarno-integracyjnej jako wyznaczającej specyfikę i ważne zadanie kulturoznawstwa w obrębie humanistyki

KU1_U05 student

w stopniu dostatecznym potrafi opracować wyniki własnych badań na temat definiowania pojęcia kultury i pojęć pokrewnych oraz historii kształtowania refleksji kulturoznawczej, wykorzystując poglądy innych autorów zapoznanych na zajęciach, nie zawsze rzetelnie je przedstawiając oraz mając kłopoty z ich oceną; nie formułuje pytań dotyczących zagadnień omawianych na zajęciach i wynikających z wnikliwej lektury lektur, ,rzadko bierze udział w dyskusji związanej z zagadnieniami omawianymi na zajęciach i omawianymi lekturami.

KU1_K02 student

- rozumie, że kulturoznawstwo jest dyscypliną aktywną i otwartą, ale nie potrafi podjąć krytycznej dyskusji odnoszącej jej tradycję i kluczowe pojęcia do współczesnych zjawisk życia społecznego

Na ocenę niedostateczną

KU1_W01 student

nie zna chronologii kształtowania się pojęcia kultura oraz cywilizacja od antyku do połowy XX wieku ani historii wyodrębniania się kulturoznawstwa jako odrębnej dyscypliny w obrębie nauk humanistycznych; nie rozpoznaje założeń ani specyfiki tradycji niemieckich Kulturwissenschaft i brytyjskich cultural studies jako dwóch podstawowych źródeł kulturoznawstwa;

KU1_W02 student

nie wie, jaki wkład w kształtowanie się kulturoznawstwa wniosły inne dyscypliny badawcze (np. filozofia, antropologia, socjologia), a więc i nie rozpoznaje i nie określa związków pomiędzy nimi i nie rozumie znaczenia perspektywy interdyscyplinarno-integracyjnej jako wyznaczającej specyfikę i ważne zadanie kulturoznawstwa w obrębie humanistyki

KU1_U06 student

KU1_U05 student

nie potrafi opracować wyników własnych badań na temat definiowania pojęcia kultury i pojęć pokrewnych oraz historii kształtowania refleksji kulturoznawczej; nie formułuje pytan dotyczących zagadnień omawianych na zajęciach i wynikających z wnikliwej lektury lektur, nie bierze udziału w dyskusji związanej z zagadnieniami omawianymi na zajęciach i omawianymi lekturami.

KU1_K02 student

- nie rozumie, że kulturoznawstwo jest dyscypliną aktywną i otwartą, nie jest w związku z tym gotów podjąć krytycznej dyskusji nad jej tradycją i kluczowymi pojęciami z ich odniesieniem do współczesnych zjawisk życia społecznego

Sposoby weryfikacji procesu zdobywania wiedzy i jego efektu końcowego: monitorowanie obecności studenta na zajęciach (dopuszczalne dwie nieobecności w ciągu semestru), kolokwia cząstkowe, kolokwium końcowe obejmujące całość materiału, monitorowanie i ocena aktywności studenta na zajęciach.

O ocenie końcowej decyduje: ocena z kolokwium końcowego, ocena aktywności na zajęciach.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-31
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Dorota Dąbrowska, Joanna Niewiarowska, Joanna Zajkowska, Magdalena Złocka-Dąbrowska
Prowadzący grup: Paweł Kuciński, Joanna Niewiarowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Literatura:

1. Definiowanie pojęcia „kultura” – historia.

a) P. Bagby, Pojęcie kultury, w: tenże, Kultura i historia. Prolegomena do porównawczego badania cywilizacji, przeł. J. Jedlicki, przed. J. Topolski, Warszawa 1975, s. 116-144.

b) Ch. Jenks, Początki pojęcia „kultura” w filozofii i tradycji literackiej, w: tenże, Kultura, przeł. W.J. Burszta, Poznań 1999.

2. Kulturoznawstwo jako dyscyplina naukowa: specyfika i obszar badań.

a) G. Dziamski, Wstęp. Kulturoznawstwo jako dyscyplina, w: Kulturoznawstwo, czyli wprowadzenie do kultury ponowoczesnej, Gdańsk 2016, s. 9-74.

b) P.J. Fereński, A. Gomóła, K. Moraczewski, Wstęp. Projekty, kierunki, propozycje. Antologia polskiego kulturoznawstwa, w: Antologia tekstów polskiego kulturoznawstwa, pod red. tychże, Gdańsk 2017, s. 8-19.

3. Perspektywa filozofii kultury

a) E. Cassirer, Esej o człowieku. Wstęp do filozofii kultury, przeł. A. Staniewska, Warszawa 1997 [tu rozdz.: Definicja człowieka w kategoriach kultury; Klucz do natury człowieka: symbol].

b) H. Rickert, Człowiek i kultura, przeł. B. Borowicz-Sierocka, w: Neokantyzm, przeł. i wybór tekstów B. Borowicz-Sierocka, Cz. Karkowski, Wrocław 1984.

c) R. Konersmann, Kulturoznawstwo a filozofia kultury, „Kultura współczesna” 2009, nr 3(61).

4. Kultura i masy

a) J. Ortega y Gasset, Bunt mas, w: Antropologia kultury, red. A. Mencwel, Warszawa 2005. [fragmenty]

b) A. Kłoskowska, Kultura masowa, Warszawa 2005, s. 94-134.

5. Kultura i władza, cultural studies i szkoła z Birmingham

R. Hoggart, Spojrzenie na kulturę robotniczą w Anglii, przeł. A. Ambros [rozdz. III, VII oraz wstęp A. Kłoskowskiej]

6. Uniwersalizm i relatywizm kulturowy

a) L. Kołakowski, Szukanie barbarzyńcy. Złudzenia uniwersalizmu kulturalnego, w: tenże, Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań, Londyn 1984.

b) H. Bhabha, Miejsca kultury, Kraków 2010, s. 57-77.

7. Przestrzeń, tożsamość, różnica

a) A. Gupta, J. Ferguson, Poza „kulturę”: przestrzeń, tożsamość i polityka różnicy, w: Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, red. M. Kempny, E. Nowicka, Warszawa 2006, s. 267-283.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0-1 (2024-04-02)