Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Kultura języka dziennikarskiego

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WT-DKS-P-KJ
Kod Erasmus / ISCED: 15.1 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0321) Dziennikarstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Kultura języka dziennikarskiego
Jednostka: Instytut Edukacji Medialnej I Dziennikarstwa
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

DL_W10

DL_W17

DL_U12

DL_U19

Skrócony opis:

Celem zajęć jest ukazanie studentom roli języka w życiu społeczeństwa; opis zmian zachodzących we współczesnej polszczyźnie; ukazanie związku miedzy tymi zmianami a życiem społecznym; wykształcenie racjonalnego stosunku do zmian językowych, społecznego i terytorialnego zróżnicowania języka; omówienie roli języka w tworzeniu relacji miedzy ludźmi (etykieta językowa, etyka słowa); zapoznanie studentów ze współczesna polska norma językowa, wykształcenie w nich umiejętności stosowania jej w tworzonych przez nich tekstach, a także wykształcenie umiejętności normatywnej oceny innowacji językowych.

Pełny opis:

1. Język jako system, norma językowa, błędy językowe i ich rodzaje, uzus.

2. Kultura żywego słowa: poprawność fonetyczna - normy wymowy, zróżnicowanie fonetyczne współczesnej polszczyzny; akcent, artykulacja, intonacja. (4 godziny)

3. Poprawność fleksyjna w zakresie deklinacji (nazwy pospolite) i koniugacji.

4. Zagadnienia poprawnościowe związane z fleksja i derywacja nazw własnych. (8 godzin)

5. Zagadnienia poprawnościowe związane z fleksją i składnią liczebników.

6. Poprawność składniowa - norma dotycząca składni zgody; składni rządu,

skrótów składniowych, imiesłowowych równoważników zdań, wyrazów pomocniczych i szyku wyrazów w zdaniu. (4 godziny)

7. Poprawność leksykalna: współczesne zapożyczenia językowe i ich ocena

normatywna.

8. Łączliwość leksykalna i ocena normatywna zaburzeń w syntagmatycznym doborze wyrazów; poprawność frazeologiczna i paremiologiczna. (4 godziny)

9. Skróty i skrótowce we współczesnej polszczyźnie.

Literatura:

1. S. Baba, G. Dziamska, J. Liberek, Podręczny słownik frazeologiczny języka

polskiego, Warszawa 1995.

2. J. Bralczyk, W. Gruszczyński, K. Mosiołek-Kłosińska, Wiem, co mówię, czyli o dobrej komunikacji, Gdańsk 2002.

3. D. Buttler, H. Kurkowska, H. Satkiewicz, Kultura języka polskiego, t. I, Warszawa1982 (i nast.).

4. D. Buttler, Innowacje składniowe współczesnej polszczyzny, Warszawa 1976.

5. D. Buttler, Norma realna a kodyfikowana (na przykładzie rozstrzygnięć SPP PWN), Poradnik Językowy 1986, z. 9/10.

6. A. Cegieła, A. Markowski, Z polszczyzna za pan brat, Warszawa 1982.

7. A. Czarnecka, J. Podracki, Skróty i skrótowce Słownik, Warszawa 1995.

8. J. Grzenia, Słownik nazw własnych, Warszawa 2003.

9. W. Gruszczyński, J. Bralczyk (red.) Słownik gramatyki języka polskiego, Warszawa 2002.

10. K. Kłosińska (red.), Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce,

Warszawa 2004.

11. A. Markowski, Język polski, Poradnik prof. Markowskiego, Langenscheidt.

12. A. Markowski, J. Puzynina, Kultura języka [w:] J. Bartmiński (red.) Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. II Współczesny język polski, Wrocław 1993 (i nast.).

13. A. Markowski (red.), Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa 2004 (wybrane hasła problemowe).

14. A. Markowski (red.), Praktyczny słownik poprawnej polszczyzny nie tylko dla młodzieży, Warszawa 1995.

15. J. Miodek, O normie językowej [w:] J. Bartmiński (red.) Encyklopedia kultury

polskiej XX wieku, t. II Współczesny język polski, Wrocław 1993.

16. J. Podracki, A. Gałązka, Słownik interpunkcyjny, Warszawa 2002.

17. B. Walczak, Przegląd kryteriów poprawności językowej, Poradnik Językowy 1995, z. 9-10.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

KOD DOSTĘPU DO PRZEDMIOTU NA MS TEAMS

Grupa prof. UKSW dr hab. Katarzyna Rzeszowska-Flader: z0uwq9p

Grupy dr Marty Jarosz: yjl9ncy

Nakład pracy studenta:

1. Aktywne uczestnictwo w ćwiczeniach - 30 godz.

2. Samodzielne przygotowanie do zajęć - 15 godz.

3. Przygotowanie do kolokwium - 10 godz.

4. Konsultacje z prowadzącym ćwiczenia - 5 godz.

60 godzin = 2 ECTS

Przedmiotowe efekty kształcenia:

1. Student zna pojęcia: kultura języka, system językowy, norma językowa, uzus językowy, innowacja językowa, błąd językowy, kompetencja językowa oraz rodzaje błędów językowych - mechanizmy i przyczyny ich powstawania oraz sposoby eliminowania. (W)

2. Student umie zastosować zasady współczesnej normy językowej, tworząc teksty pisane i wypowiedzi, a także analizuje i klasyfikuje rodzaje błędów językowych oraz korzysta ze słowników i poradników językowych w celu dokonania właściwej korekty tekstu. (U)

3. Student jest świadomy roli, jaka odgrywa w komunikacji poprawność językowa i komentuje zjawiska językowe, z którymi ma do czynienia na co dzień - zarówno w kontaktach prywatnych i wystąpieniach publicznych, jak i w mediach. (K)

Metody i kryteria oceniania:

Metody i kryteria oceniania:

Metoda weryfikacji efektów kształcenia: kolokwium końcowe.

EK nr 1:

- na ocenę 2 - student nie zna pojęć: kultura języka, system językowy, norma

językowa, uzus językowy, innowacja językowa, błąd językowy, kompetencja językowa oraz rodzajów błędów językowych - mechanizmów i przyczyny ich powstawania oraz sposobów eliminowania;

- na ocenę 3 - student zna definicje pojeęć: kultura języka, system językowy, norma językowa, uzus językowy, innowacja językowa, błąd językowy, kompetencja językowa, ale są one niekompletne, a jego umiejetności w zakresie opisu błędów językowych - pobieżne;

- na ocenę 4 - student zna definicje pojęć: kultura języka, system językowy, norma językowa, uzus językowy, innowacja językowa, błąd językowy, kompetencja językowa i opisuje rodzaje błędów językowych, ale nie robi tego płynnie; nie zawsze potrafi wyeliminować zauważone błędy językowe.

- na ocenę 5 - student doskonale zna podstawowe pojęcia z zakresu kultury języka oraz rodzaje błędów językowych. Z dużą swobodą opisuje mechanizmy ich powstawania i sposoby eliminowania.

EK nr 2:

- na ocenę 2 - student nie potrafi zastosować zasad współczesnej normy językowej przy tworzeniu komunikatów językowych; nie dostrzega błędów językowych w tekstach i mówionych i pisanych; nie potrafi korzystać z wydawnictw poprawnościowych w celu dokonania korekty tekstu;

- na ocenę 3 - student nie zawsze stosuje zasady współczesnej normy językowej przy tworzeniu komunikatów językowych i potrafi dostrzec tylko niektóre błędy językowe w tekstach mówionych i pisanych; dokonując korekty tekstu, ma problemy ze znalezieniem pożądanych informacji w wydawnictwach poprawnościowych;

- na ocenę 4 - student stosuje zasady współczesnej normy językowej we własnych wypowiedziach, ale nie zawsze wskazuje błędy językowe w tekstach i wypowiedziach obcego autorstwa; potrafi sprawnie dokonać korekty tekstu, wykorzystując słowniki i poradniki językowe.

- na ocenę 5 - student posługuje się poprawna polszczyzna w każdym akcie

komunikacji, w którym uczestniczy, a także analizuje i klasyfikuje wszystkie błędy językowe, z którymi się styka; potrafi je skutecznie eliminować, a jeśli ma

wątpliwości do co poprawnych form, szybko i sprawnie korzysta z zasobów wydawnictw poprawnościowych.

EK nr 3:

- na ocenę 2 - student nie jest świadomy roli, jaka odgrywa w komunikacji

poprawność językowa i nie widzi potrzeby komentowania zachodzących wokół niego zjawisk językowych;

- na ocenę 3 - student wie, ze poprawność językowa wpływa na akt komunikacji, ale nie widzi jej bezpośredniego związku ze skutecznością komunikacyjną i komentuje zjawiska językowe, z którymi ma do czynienia w bardzo pobieżny sposób;

- na ocenę 4 - student jest świadomy wpływu poprawności językowej na sprawność komunikacyjną, ale komentuje zjawiska językowe, które dostrzega w sposób niewyczerpujący;

- na ocenę 5 - student potrafi trafnie przewidzieć wpływ łamania zasad poprawności językowej na konkretne sytuacje komunikacyjne i wyczerpująco komentuje ogół zjawisk językowych, z którymi ma do czynienia.

Metody dydaktyczne:

EK nr 1: wykład informacyjny i konwersatoryjny, studium przypadku, lektura.

EK nr 2: ćwiczenia praktyczne, studium przypadku; praca zespołowa i refleksja własna.

EK nr 3: ćwiczenia praktyczne, praca zespołowa i indywidualna w trakcie zajęć,

dyskusja problemowa z wykorzystaniem metod aktywizujących; studium przypadku.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Flader-Rzeszowska, Marta Jarosz
Prowadzący grup: Katarzyna Flader-Rzeszowska, Marta Jarosz
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Kolokwium końcowe
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (zakończony)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-31
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Katarzyna Flader-Rzeszowska, Dagmara Jaszewska
Prowadzący grup: Katarzyna Flader-Rzeszowska, Dagmara Jaszewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

Nakład pracy studenta:

1. Aktywne uczestnictwo w ćwiczeniach - 30 godz.

2. Samodzielne przygotowanie do zajęć - 15 godz.

3. Przygotowanie do kolokwium - 10 godz.

4. Konsultacje z prowadzącym ćwiczenia - 5 godz.

60 godzin = 2 ECTS


Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest ukazanie studentom roli języka w życiu społeczeństwa; opis zmian zachodzących we współczesnej polszczyźnie; ukazanie związku miedzy tymi zmianami a życiem społecznym; wykształcenie racjonalnego stosunku do zmian językowych, społecznego i terytorialnego zróżnicowania języka; omówienie roli języka w tworzeniu relacji miedzy ludźmi (etykieta językowa, etyka słowa); zapoznanie studentów ze współczesna polska norma językowa, wykształcenie w nich umiejętności stosowania jej w tworzonych przez nich tekstach, a także wykształcenie umiejętności normatywnej oceny innowacji językowych.

Pełny opis:

Język jako system, norma językowa, błędy językowe i ich rodzaje, uzus.

2. Kultura żywego słowa: poprawność fonetyczna - normy wymowy, zróżnicowanie fonetyczne współczesnej polszczyzny; akcent, artykulacja, intonacja. (4 godziny)

3. Poprawność fleksyjna w zakresie deklinacji (nazwy pospolite) i koniugacji.

4. Zagadnienia poprawnościowe związane z fleksja i derywacja nazw własnych. (8 godzin)

5. Zagadnienia poprawnościowe związane z fleksją i składnią liczebników.

6. Poprawność składniowa - norma dotycząca składni zgody; składni rządu,

skrótów składniowych, imiesłowowych równoważników zdań, wyrazów pomocniczych i szyku wyrazów w zdaniu. (4 godziny)

7. Poprawność leksykalna: współczesne zapożyczenia językowe i ich ocena

normatywna.

8. Łączliwość leksykalna i ocena normatywna zaburzeń w syntagmatycznym doborze wyrazów; poprawność frazeologiczna i paremiologiczna. (4 godziny)

9. Skróty i skrótowce we współczesnej polszczyźnie.

Literatura:

1. S. Baba, G. Dziamska, J. Liberek, Podręczny słownik frazeologiczny języka

polskiego, Warszawa 1995.

2. J. Bralczyk, W. Gruszczyński, K. Mosiołek-Kłosińska, Wiem, co mówię, czyli o dobrej komunikacji, Gdańsk 2002.

3. D. Buttler, H. Kurkowska, H. Satkiewicz, Kultura języka polskiego, t. I, Warszawa1982 (i nast.).

4. D. Buttler, Innowacje składniowe współczesnej polszczyzny, Warszawa 1976.

5. D. Buttler, Norma realna a kodyfikowana (na przykładzie rozstrzygnięć SPP PWN), Poradnik Językowy 1986, z. 9/10.

6. A. Cegieła, A. Markowski, Z polszczyzna za pan brat, Warszawa 1982.

7. A. Czarnecka, J. Podracki, Skróty i skrótowce Słownik, Warszawa 1995.

8. J. Grzenia, Słownik nazw własnych, Warszawa 2003.

9. W. Gruszczyński, J. Bralczyk (red.) Słownik gramatyki języka polskiego, Warszawa 2002.

10. K. Kłosińska (red.), Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce,

Warszawa 2004.

11. A. Markowski, Język polski, Poradnik prof. Markowskiego, Langenscheidt.

12. A. Markowski, J. Puzynina, Kultura języka [w:] J. Bartmiński (red.) Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. II Współczesny język polski, Wrocław 1993 (i nast.).

13. A. Markowski (red.), Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa 2004 (wybrane hasła problemowe).

14. A. Markowski (red.), Praktyczny słownik poprawnej polszczyzny nie tylko dla młodzieży, Warszawa 1995.

15. J. Miodek, O normie językowej [w:] J. Bartmiński (red.) Encyklopedia kultury

polskiej XX wieku, t. II Współczesny język polski, Wrocław 1993.

16. J. Podracki, A. Gałązka, Słownik interpunkcyjny, Warszawa 2002.

17. B. Walczak, Przegląd kryteriów poprawności językowej, Poradnik Językowy 1995, z. 9-10.

Wymagania wstępne:

Dozwolone nieobecności - max. 3

Właściwa frekwencja jest warunkiem przystąpienia do kolokwium

Każdą ponadlimitową nieobecność należy zaliczyć na dyżurze

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-31
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Butkiewicz
Prowadzący grup: Magdalena Butkiewicz, Dagmara Jaszewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Kolokwium końcowe
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest ukazanie studentom roli języka w życiu społeczeństwa; opis zmian zachodzących we współczesnej polszczyźnie; ukazanie związku miedzy tymi zmianami a życiem społecznym; wykształcenie racjonalnego stosunku do zmian językowych, społecznego i terytorialnego zróżnicowania języka; omówienie roli języka w tworzeniu relacji między ludźmi (etykieta językowa, etyka słowa); zapoznanie studentów ze współczesną polską normą językową, wykształcenie w nich umiejętności stosowania jej w tworzonych przez nich tekstach, a także wykształcenie umiejętności normatywnej oceny innowacji językowych.

Pełny opis:

1. Język jako system, norma językowa, błędy językowe i ich rodzaje, uzus.

2. Kultura żywego słowa: poprawność fonetyczna - normy wymowy, zróżnicowanie fonetyczne współczesnej polszczyzny; akcent, artykulacja, intonacja.

3. Poprawność fleksyjna w zakresie deklinacji (nazwy pospolite) i koniugacji.

4. Zagadnienia poprawnościowe związane z fleksją i derywacją nazw własnych.

5. Zagadnienia poprawnościowe związane z fleksją i składnią liczebników.

6. Poprawność składniowa - norma dotycząca składni zgody; składni rządu,

skrótów składniowych, imiesłowowych równoważników zdań, wyrazów pomocniczych i szyku wyrazów w zdaniu.

7. Poprawność leksykalna: współczesne zapożyczenia językowe i ich ocena

normatywna.

8. Łączliwość leksykalna i ocena normatywna zaburzeń w syntagmatycznych w doborze wyrazów; poprawność frazeologiczna i paremiologiczna.

9. Skróty i skrótowce we współczesnej polszczyźnie.

10. Analiza wybranych przypadków tekstów dziennikarskich - redagowanie tekstów zaczerpniętych z prasy i internetu z uwzględnieniem specyfiki potrzeb informacyjnych i możliwości interpretacyjnych odbiorców/użytkowników każdego z tych kanałów komunikacji.

11. Tworzenie własnych tekstów z uwzględnieniem zasad poprawności językowej; wskazanie i omówienie najpowszechniej występujących błędów językowych.

Literatura:

- H. Jadacka, Kultura języka polskiego: Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2013.

- T. Karpowicz, Kultura języka polskiego: Wymowa, ortografia, interpunkcja, Warszawa 2012.

- T. Karpowicz, Polszczyzna wzorcowa w praktyce zawodowej redaktorów, Warszawa 2020.

- J. Bralczyk, W. Gruszczyński, K. Mosiołek-Kłosińska, Wiem, co mówię, czyli o dobrej komunikacji, Gdańsk 2002.

- J. Grzenia, Słownik nazw własnych, Warszawa 2003.

- W. Gruszczyński, J. Bralczyk (red.) Słownik gramatyki języka polskiego, Warszawa 2002.

- K. Kłosińska (red.), Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce, Warszawa 2014 (wyd. II).

- A. Markowski, J. Puzynina, Kultura języka [w:] J. Bartmiński (red.) Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. II Współczesny język polski, Wrocław 1993 (i nast.).

- A. Markowski (red.), Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa 2004 (wybrane hasła problemowe).

- A. Markowski (red.), Praktyczny słownik poprawnej polszczyzny nie tylko dla młodzieży, Warszawa 1995.

- J. Miodek, O normie językowej [w:] J. Bartmiński (red.) Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. II Współczesny język polski, Wrocław 1993.

- J. Podracki, A. Gałązka, Słownik interpunkcyjny, Warszawa 2002.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/25" (zakończony)

Okres: 2024-10-01 - 2025-01-31
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Butkiewicz, Marta Jarosz, Dagmara Jaszewska
Prowadzący grup: Magdalena Butkiewicz, Marta Jarosz, Dagmara Jaszewska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Kolokwium końcowe
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności mapa serwisu USOSweb 7.1.1.0-5 (2025-02-26)