Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Ogólna metodologia nauk

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WF-FI-12-OMNA Kod Erasmus / ISCED: 08.1 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Ogólna metodologia nauk
Jednostka: Instytut Filozofii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

FI1_W02

FI1_W17

FI1_U05

FI1_U06

FI1_K01

Skrócony opis:

Wykłady i ćwiczenia są prezentacją i omówieniem tradycyjnej problematyki metodologii nauk. Sprowadza się ona do charakterystyki podejmowanych w nauce czynności wiedzotwórczych oraz do charakterystyki ich rezultatów, w postaci teorii naukowych. Zajęcia mają przybliżyć słuchaczom teorię sposobów zdobywania wartościowego poznania w nauce oraz uczyć ich jak organizować, programować i realizować w praktyce, tego rodzaju poznanie. Uwzględniane w tradycyjnej metodologii nauk czynności wiedzotwórcze dzieli się zwykle na trzy grupy: 1) wstępne, 2) właściwe i 3) budowanie teorii.

Pełny opis:

Wykłady i ćwiczenia są prezentacją i omówieniem tradycyjnej problematyki metodologii nauk. Sprowadza się ona do charakterystyki podejmowanych w nauce czynności wiedzotwórczych oraz do charakterystyki ich rezultatów, w postaci teorii naukowych. Zajęcia mają przybliżyć słuchaczom teorię sposobów zdobywania wartościowego poznania w nauce oraz uczyć ich jak organizować, programować i realizować w praktyce, tego rodzaju poznanie. Uwzględniane w tradycyjnej metodologii nauk czynności wiedzotwórcze dzieli się zwykle na trzy grupy: 1) wstępne, 2) właściwe i 3) budowanie teorii. Pierwszy blok tematyczny prezentowany na zajęciach omawia sposoby uzasadniania zdań w nauce (wykłady: 2-7). Dotyczy więc właściwych czynności wiedzotwórczych. Zaprezentowane tu zostaną bezpośrednie sposoby uzasadniania zdań takie, jak doświadczenie, konwencja terminologiczna, intuicja, czy autorytet oraz pośrednie, w postaci podstawowych typów rozumowań stosowanych w nauce. Problematyka ta zostanie zaprezentowana w ujęciu historycznym na tle sporu między indukcjonizmem a hipotetyzmem. Ten cykl tematyczny zostanie zamknięty omówieniem pojęcia wyjaśniania naukowego i zaprezentowania podstawowych jego modeli. Kolejny blok zagadnień dotyczy struktury teorii naukowych (wykłady: 8-12). Poza charakterystyką takich pojęć, jak teoria naukowa, prawo nauki, model, zostanie przedyskutowana tu rola wstępnych czynności wiedzotwórczych, do których zalicza się definiowanie, klasyfikowanie i porządkowanie. Poszczególne klasyczne rozróżnienia typów nauk i ich odmienności metodologiczne zostaną omówione w ostatnim bloku zajęć (wykłady: 13-15).

Literatura:

K. Ajdukiewicz, Logika pragmatyczna, Warszawa 1965,

The Blackwell Guide to the Philosophy of Science, (ed. P. Machamer and M. Silberstein), Malden-Oxford 2001,

A Companion to the Philosophy of Science, (ed. W. H. Newton-Smith), Malden-Oxford 2001,

A. Grobler, Metodologia nauk, Kraków 2006,

T. Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław-Warszawa-Kraków 1961.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

ECTS [1 ECTS = 30(25) godz.]:

udział w wykładzie: 30 godz.

udział w ćwiczeniach: 15 godz.

przygotowanie lektur: 15 godz.

przygotowanie do ćwiczeń: 15 godz.

przygotowanie do egzaminu: 15 godz.

suma godzin: 90 [90/30(25)=3]

liczba ECTS: 3

Wiedza:

1. student zna podstawową terminologię z zakresu ogólnej metodologii nauk.

2. student ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu filozofii w relacji do nauk oraz o specyfice przedmiotowej i metodologicznej filozofii.

3. student zna i rozumie wzajemne powiązania oraz komplementarność pomiędzy poznaniem typu filozoficznego i naukowego.

Umiejętności:

1. student potrafi analizować, streszczać i prezentować tekst filozoficzny z zakresu ogólnej metodologii nauk.

2. student poprawnie przeprowadza analizę rozumowań.

3. student poprawnie stosuje poznaną terminologię filozoficzną.

4, student trafnie definiuje pojęcia języka potocznego i poprawnie projektuje definicje własnych terminów używanych we własnych wypowiedziach.

Kompetencje społeczne:

1. student zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego.

Metody i kryteria oceniania:

Cykl wykładów kończy się kolokwium ustnym (Ms Teams). Obowiązuje na nim materiał przedstawiony na wykładach oraz lektury. Warunkiem koniecznym przystąpienia do kolokwium jest otrzymanie zaliczenia z ćwiczeń. Do zaliczenia ćwiczeń konieczna jest obecność na nich (dopuszczalna jest jedna nieobecność) i zaliczenie kolokwium końcowego z ćwiczeń.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin, 50 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 50 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Porwolik
Prowadzący grup: Marek Porwolik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Cele przedmiotu: Wykłady są prezentacją i omówieniem tradycyjnej problematyki metodologii nauk. Chodzi więc o charakterystykę podejmowanych w nauce czynności wiedzotwórczych. Zajęcia mają przybliżyć słuchaczom teorię sposobów zdobywania wartościowego poznania w nauce oraz uczyć ich jak organizować, programować i realizować w praktyce, tego rodzaju poznanie. Uwzględniane w tradycyjnej metodologii nauk czynności wiedzotwórcze dzieli się zwykle na trzy grupy: 1) wstępne, 2) właściwe i 3) budowanie systemów oraz teorii. W ramach programu metodologii ogólnej omawiane są wstępne i właściwe czynności wiedzotwórcze.

Pełny opis:

Wykłady i ćwiczenia są prezentacją i omówieniem problematyki tradycyjnej metodologii nauk. Chodzi więc o charakterystykę podejmowanych w nauce czynności wiedzotwórczych. Wykłady, wraz z ćwiczeniami, mają przybliżyć słuchaczom teorię sposobów zdobywania wartościowego poznania w nauce oraz uczyć ich jak organizować, programować i realizować w praktyce, tego rodzaju poznanie. W ramach programu metodologii ogólnej omawiane są wstępne czynności wiedzotwórcze takie, jak: podział logiczny i klasyfikacja, porządkowanie i szeregowanie oraz czynności wiedzotwórcze właściwe, na które składa się bezpośrednie (doświadczenie, intuicja intelektualna, konwencja terminologiczna, autorytet) i pośrednie (teoria rozumowań) uzasadnianie zdań.

Literatura:

K. Ajdukiewicz, Logika pragmatyczna, Warszawa 1965,

The Blackwell Guide to the Philosophy of Science, (ed. P. Machamer and M. Silberstein), Malden-Oxford 2001,

A Companion to the Philosophy of Science, (ed. W. H. Newton-Smith), Malden-Oxford 2001,

T. Czeżowski, Filozofia na rozdrożu. Analizy metodologiczne, Warszawa 1965,

A. Grobler, Metodologia nauk, Kraków 2006,

Z. Hajduk, Ogólna metodologia nauk, Lublin 2007,

T. Hołówka, Kultura logiczna w przykładach, Warszawa 2005,

T. Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Wrocław-Warszawa-Kraków 1961,

A. Malinowski, Przewodnik do ćwiczeń z logiki dla prawników, Warszawa 2008,

A. Menne, Wprowadzenie do metodologii. Elementarne ogólne metody naukowej pracy umysłowej w zarysie, Miscellanea Logica 2(1985), 9-145,

K. Szymanek, K. A. Wieczorek, A. S. Wójcik, Sztuka argumentacji, Warszawa 2003,

J. Wajszczyk, Wstęp do logiki, Olsztyn 2001,

Z. Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 1997,

E. Żabski, Nauka w oczach metodologów. O niektórych metodach badawczych z punktu widzenia logiki, Wrocław 2002.

Wymagania wstępne:

Ukończenie kursu Logika 2.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin, 50 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 50 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marek Porwolik
Prowadzący grup: Marek Porwolik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Wykłady i ćwiczenia są prezentacją i omówieniem tradycyjnej problematyki metodologii nauk. Sprowadza się ona do charakterystyki podejmowanych w nauce czynności wiedzotwórczych oraz do charakterystyki ich rezultatów, w postaci teorii naukowych. Zajęcia mają przybliżyć słuchaczom teorię sposobów zdobywania wartościowego poznania w nauce oraz uczyć ich jak organizować, programować i realizować w praktyce, tego rodzaju poznanie. Uwzględniane w tradycyjnej metodologii nauk czynności wiedzotwórcze dzieli się zwykle na trzy grupy: 1) wstępne, 2) właściwe i 3) budowanie teorii. Pierwszy blok tematyczny prezentowany na zajęciach omawia sposoby uzasadniania zdań w nauce (wykłady: 2-7). Dotyczy więc właściwych czynności wiedzotwórczych. Zaprezentowane tu zostaną bezpośrednie sposoby uzasadniania zdań takie, jak doświadczenie, konwencja terminologiczna, intuicja, czy autorytet oraz pośrednie, w postaci podstawowych typów rozumowań stosowanych w nauce. Problematyka ta zostanie zaprezentowana w ujęciu historycznym na tle sporu między indukcjonizmem a hipotetyzmem. Ten cykl tematyczny zostanie zamknięty omówieniem pojęcia wyjaśniania naukowego i zaprezentowania podstawowych jego modeli. Kolejny blok zagadnień dotyczy struktury teorii naukowych (wykłady: 8-12). Poza charakterystyką takich pojęć, jak teoria naukowa, prawo nauki, model, zostanie przedyskutowana tu rola wstępnych czynności wiedzotwórczych, do których zalicza się definiowanie, klasyfikowanie i porządkowanie. Poszczególne klasyczne rozróżnienia typów nauk i ich odmienności metodologiczne zostaną omówione w ostatnim bloku zajęć (wykłady: 13-15).

Pełny opis:

Wykłady i ćwiczenia są prezentacją i omówieniem tradycyjnej problematyki metodologii nauk. Sprowadza się ona do charakterystyki podejmowanych w nauce czynności wiedzotwórczych oraz do charakterystyki ich rezultatów, w postaci teorii naukowych. Zajęcia mają przybliżyć słuchaczom teorię sposobów zdobywania wartościowego poznania w nauce oraz uczyć ich jak organizować, programować i realizować w praktyce, tego rodzaju poznanie. Uwzględniane w tradycyjnej metodologii nauk czynności wiedzotwórcze dzieli się zwykle na trzy grupy: 1) wstępne, 2) właściwe i 3) budowanie teorii. Pierwszy blok tematyczny prezentowany na zajęciach omawia sposoby uzasadniania zdań w nauce (wykłady: 2-7). Dotyczy więc właściwych czynności wiedzotwórczych. Zaprezentowane tu zostaną bezpośrednie sposoby uzasadniania zdań takie, jak doświadczenie, konwencja terminologiczna, intuicja, czy autorytet oraz pośrednie, w postaci podstawowych typów rozumowań stosowanych w nauce. Problematyka ta zostanie zaprezentowana w ujęciu historycznym na tle sporu między indukcjonizmem a hipotetyzmem. Ten cykl tematyczny zostanie zamknięty omówieniem pojęcia wyjaśniania naukowego i zaprezentowania podstawowych jego modeli. Kolejny blok zagadnień dotyczy struktury teorii naukowych (wykłady: 8-12). Poza charakterystyką takich pojęć, jak teoria naukowa, prawo nauki, model, zostanie przedyskutowana tu rola wstępnych czynności wiedzotwórczych, do których zalicza się definiowanie, klasyfikowanie i porządkowanie. Poszczególne klasyczne rozróżnienia typów nauk i ich odmienności metodologiczne zostaną omówione w ostatnim bloku zajęć (wykłady: 13-15).

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Grobler A., Metodologia nauk, Kraków 2006 (rozdziały: I, II i III).

Literatura uzupełniająca:

A Companion to the Philosophy of Science, (ed. W. H. Newton-Smith), Malden-Oxford 2001,

A Historical Introduction to the Philosophy of Science, (ed. J. Losee), Oxford 2010,

Ajdukiewicz K., Logika pragmatyczna, Warszawa 1975,

Grobler A., Metodologia nauk, Kraków 2006 (rozdział: IV),

Malinowski G., Logika ogólna, Łódź 2007,

Nola R., Sankey H., Theories of Scientific Method, Stocksfield 2007,

The Blackwell Guide to the Philosophy of Science, (ed. P. Machamer and M. Silberstein), Malden-Oxford 2001,

The Continuum Companion to the Philosophy of Science, (ed. S. French and J. Saatsi), London-New York 2011,

Woleński J., Kontrowersje metametodologiczne, w: tenże, W stronę logiki, Kraków 1996, 239–250.

Wymagania wstępne:

Ukończenie kursu Logika 2.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.