Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Biologiczne podstawy zachowania 1

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WF-PS-N-EUR1
Kod Erasmus / ISCED: 14.4 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Biologiczne podstawy zachowania 1
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla I roku psychologii
Punkty ECTS i inne: 6.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

PS_W04

PS_W07

Wymagania wstępne:

Podstawowa wiedza z biologii na poziomie szkoły ponadpodstawowej.

Skrócony opis:

Celem zajęć jest ukazanie biologicznych podstaw ludzkiego zachowania w świetle aktualnych badań z zakresu etologii, socjobiologii, psychofizjologii i psychologii ewolucyjnej, a także genetyki behawioralnej.

Pełny opis:

Celem wykładu jest ukazanie biologicznych podstaw ludzkiego zachowania w świetle aktualnych badań z zakresu etologii, socjobiologii, psychofizjologii i psychologii ewolucyjnej, a także genetyki behawioralnej. Problematyka wykładu koncentruje się na wyjaśnieniu biologicznych źródeł ludzkiej natury oraz funkcji mechanizmów psychologicznych, rozumianych jako adaptacje psychiczne, rozwiązujące problemy z zakresu:

(1) przetrwania (np. wybór pożywienia, preferencje dotyczące miejsca schronienia, walka z drapieżnikami i innymi zagrożeniami);

(2) życia płciowego i reprodukcji (np. kobiece i męskie strategie dobory partnera do związku trwałego i przelotnego, przywiązanie, zazdrość o partnera seksualnego);

(3) rodzicielstwa (np. znaczenie ojca i matki dla przetrwania i rozwoju potomstwa, zdolność dzieci do przekształcania opieki rodzicielskiej w sukces reprodukcyjny, konflikt między rodzicami a potomstwem);

(4) pokrewieństwa (np. prawo Hamiltona i jego implikacje);

(5) życia w grupie (np. altruizm i zachowania pomocne, agresja i wojna).

Ćwiczenia mają na celu pogłębienie i uszczegółowienie wiedzy omawianej w ramach wykładu poprzez dyskusję i analizę poszczególnych zagadnień w oparciu o specjalistyczną literaturę przedmiotu, a także zapoznanie uczestników z podstawowymi metodami formułowania hipotez badawczych z zakresu biologicznych podstaw zachowania, oraz ich weryfikowania w świetle odpowiednich źródeł danych.

Literatura:

Arzt V., Birmelin I. (2001). Takie jak my. Czy zwierzęta mają świadomość. Warszawa: Bertelsman Media Sp. Zoo.

Buss D. M. (2001). Psychologia ewolucyjna. Gdańsk: GWP.

De Waal, F. (2013). Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność. Copernicus Center Press.

Diamond, J. (2019). Trzeci szympans. Kraków: Copernicus Center Press.

Dunbar, R. (2016). Człowiek. Biografia. Kraków: Copernicus Center Press.

Dzik, J. (2021). Ewolucja. Twórcza moc selekcji. Warszawa: WUW.

Everrett D. L. (2019). Jak powstał język. Historia największego wynalazku ludzkości. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Gazzaniga, M. S. (2020). Instynkt świadomości. Jak z mózgu wyłania się umysł? Sopot: Smak słowa.

Goodal J. (2019). Przez dziurkę od klucza. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Greszta, E., Jastrzębski, J., Izdebski, Z., Kowalska-Dąbrowska, M., Januszkiewicz, A. (2016). Attachment style, love components and sociosexual orientation of men and women in different types of heterosexual relationships. Polskie Forum Psychologiczne, 21(4), 490-513.

Hammer, D., Copeland, P. (2002). Geny a charakter. Warszawa: CiS.

Jastrzębski, J., Drążdżewska, A., Nazarowicz, M., Przybysz, N. (2016). Rodzaj doświadczanych emocji a zachowania wiążące w romantycznych związkach kobiet I mężczyzn w średniej dorosłości. Fides et Ratio, 28(4), 90-117.

Kalat, J. (2006). Biologiczne podstawy psychologii. Warszawa: PWN.

Łukasik, A., Marzec, M., Jastrzębski, J. (2015). Prekultura – kultura u zwierząt. Fides et Ratio, 24(4), s.145-156.

Marzec, M., Łukasik, A., Jastrzębski, J. (2014). Orientacja socjoseksualna a taktyki utrzymania partnera w związku długotrwały. Fides et Ratio, 20(4), 196-221.

Plomin, R. (2020). Matryca. Jak DNA programuje nasze życie. Kraków: Copernicus Center Press.

Plomin, R., Defries, J. C., McClearn, C. E., McGuffin, P. (2001). Genetyka zachowania. Warszawa: PWN.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

WIEDZA: Po ukończeniu zajęć student powinien posiadać wiedzę z zakresu etologii, socjobiologii, psychofizjologii, psychologii ewolucyjnej i genetyki behawioralnej, umożliwiającą mu/jej wyjaśnianie przyczyn zachowań ludzkich w kontekście adaptacji psychicznych, rozumianych jako mechanizmy psychologiczne wykształcone w toku ewolucji.

UMIEJĘTNOŚCI: Po ukończeniu zajęć student powinien: umieć obiektywnie ocenić wartość poznawczą i praktyczną biologicznego podłoża życia psychicznego; dostrzegać biologiczne przyczyny zarówno prawidłowych, jak i patologicznych zjawisk psychospołecznych; znać i rozumieć genezę procesów biologicznych, leżących u podstaw procesów psychicznych oraz umieć wykorzystać tę wiedzę w celu lepszego wyjaśniania przyczyn ludzkich zachowań; umieć analizować teksty naukowe, a także prezentować i wyjaśniać wybrane zagadnienia z zakresu teorii ewolucji, etologii, socjobiologii, psychofizjologii i genetyki behawioralnej w kontekście ludzkich zachowań.

KOMPETENCJE: Po ukończeniu zajęć student powinien akceptować wieloczynnikowe podłoże życia psychicznego i mieć świadomość jego znaczenia; dostrzegać potrzebę stałego uzupełniania wiedzy w zakresie biologicznych podstaw zachowania; być otwart(ą)ym na współpracę ze specjalistami innych dyscyplin; dążyć do holistycznego rozumienia życia psychicznego.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą oceny z wykładu jest egzamin. Na ocenę z ćwiczeń składają się: obecność i aktywność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze) + wygłoszenie referatu na wylosowany temat + ocena z kolokwium.

Ogólne kryteria oceny:

Na ocenę niedostateczną (2):

- student opanował mniej niż 60% wiedzy i umiejętności, objętych programem nauczania. Udzielane przez niego odpowiedzi są błędne lub niekompletne, nie potrafi wykorzystać wiedzy do wyjaśnienia przyczyn konkretnych ludzkich zachowań i/ lub zjawisk psychospołecznych;

Na ocenę dostateczną (3):

- student opanował minimum 60% wiedzy i umiejętności, objętych programem nauczania. Operuje wiedzą ze zrozumieniem tylko w pewnym wąskim zakresie i potrafi ją wykorzystać do wyjaśnienia tylko niektórych przyczyn ludzkich zachowań i/ lub zjawisk psychospołecznych;

Na ocenę dobrą (4):

- student operuje ze zrozumieniem minimum 80% wiedzy, objętej tokiem nauczania. Potrafi wykorzystać tę wiedzę do wyjaśnienia przyczyn ludzkich zachowań i/ lub zjawisk psychospołecznych;

Na ocenę bardzo dobrą (5):

- student dysponuje w zasadzie pełnym zakresem wiedzy i umiejętności, objętych tokiem nauczania. Potrafi w sposób wyczerpujący i kompetentny zaprezentować wiedzę z zakresu biologicznych podstaw ludzkiego zachowania oraz poprawnie wykorzystuje ją do wyjaśniania genezy i funkcji adaptacji psychofizjologicznych.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 20 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 80 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jarosław Jastrzębski
Prowadzący grup: Jarosław Jastrzębski, Katarzyna Włodarska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Skrócony opis:

Wykład ma za zadanie zapoznać studentów z podstawowymi teoriami ewolucyjnymi stosownymi współcześnie w naukach społecznych do wyjaśniania genezy i funkcji mechanizmów psychologicznych, psychologicznych różnic indywidualnych, a także zjawisk psychospołecznych.

Ćwiczenia mają na celu pogłębienie i uszczegółowienie problematyki omawianej w ramach wykładu poprzez dyskusję i analizę poszczególnych zagadnień w oparciu o specjalistyczną literaturę przedmiotu.

Pełny opis:

Wykład ma za zadanie zapoznać studentów z: (1) podstawowymi teoriami ewolucyjnymi stosownymi współcześnie w naukach społecznych, takimi jak: teoria doboru naturalnego, teoria doboru płciowego, teoria doboru krewniaczego (dostosowania łącznego), (2) biologicznymi źródłami ludzkiej natury, (3) pojęciem mechanizmu psychologicznego wykształconego w toku ewolucji, z metodami formułowania i testowania hipotez ewolucyjnych, a także z tymi mechanizmami psychofizjologicznymi, które pełnią rolę adaptacji, rozwiązujących problemy związane z walką o przetrwanie (np. zdobywanie i wybór pożywienia, preferencje dotyczące miejsca schronienia, walka z zagrożeniami, adaptacyjny charakter emocji) i problemy życia w grupie (np. współpraca i altruizm, agresja i wojna, konflikt płci itp.).

Ćwiczenia mają na celu pogłębienie i uszczegółowienie problematyki omawianej w ramach wykładu poprzez dyskusję i analizę poszczególnych zagadnień w oparciu o specjalistyczną literaturę przedmiotu.

Literatura:

Arzt V., Birmelin I. (2001). Takie jak my. Czy zwierzęta mają świadomość. Warszawa: Bertelsman Media Sp. Zoo.

Buss D. M. (2001). Psychologia ewolucyjna. Gdańsk: GWP.

De Catanzaro, D. A. (2003). Motywacje i emocje. Poznań: Zysk i S-ka.

De Waal, F. (2013). Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność. Copernicus Center Press.

Diamond, J. (2019). Trzeci szympans. Kraków: Copernicus Center Press.

Dunbar, R. (2016). Człowiek. Biografia. Kraków: Copernicus Center Press.

Everrett D. L. (2019). Jak powstał język. Historia największego wynalazku ludzkości. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Goodal J. (1995). Przez dziurkę od klucza. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Hammer, D., Copeland, P. (2002). Geny a charakter. Warszawa: CiS.

Kalat, J. (2006). Biologiczne podstawy psychologii. Warszawa: PWN.

Pisula, W., Oniszczenko, W. (2014). Genetyka zachowania i psychologia ewolucyjna, W: D. Doliński i J. Strelau (red.), Psychologia akademicka. Tom 1, Gdańsk: GWP.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jarosław Jastrzębski
Prowadzący grup: Jarosław Jastrzębski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Wykład ma za zadanie zapoznać studentów z podstawowymi teoriami ewolucyjnymi stosownymi współcześnie w naukach społecznych do wyjaśniania genezy i funkcji mechanizmów psychologicznych, psychologicznych różnic indywidualnych, a także zjawisk psychospołecznych.

Ćwiczenia mają na celu pogłębienie i uszczegółowienie problematyki omawianej w ramach wykładu poprzez dyskusję i analizę poszczególnych zagadnień w oparciu o specjalistyczną literaturę przedmiotu.

Pełny opis:

Wykład ma za zadanie zapoznać studentów z: (1) podstawowymi teoriami ewolucyjnymi stosownymi współcześnie w naukach społecznych, takimi jak: teoria doboru naturalnego, teoria doboru płciowego, teoria doboru krewniaczego (dostosowania łącznego), (2) biologicznymi źródłami ludzkiej natury, (3) pojęciem mechanizmu psychologicznego wykształconego w toku ewolucji, z metodami formułowania i testowania hipotez ewolucyjnych, a także z tymi mechanizmami psychofizjologicznymi, które pełnią rolę adaptacji, rozwiązujących problemy związane z walką o przetrwanie (np. zdobywanie i wybór pożywienia, preferencje dotyczące miejsca schronienia, walka z zagrożeniami, adaptacyjny charakter emocji) i problemy życia w grupie (np. współpraca i altruizm, agresja i wojna, konflikt płci itp.).

Ćwiczenia mają na celu pogłębienie i uszczegółowienie problematyki omawianej w ramach wykładu poprzez dyskusję i analizę poszczególnych zagadnień w oparciu o specjalistyczną literaturę przedmiotu.

Literatura:

Arzt V., Birmelin I. (2001). Takie jak my. Czy zwierzęta mają świadomość. Warszawa: Bertelsman Media Sp. Zoo.

Buss, D. M. (2001). Psychologia ewolucyjna, Gdańsk: GWP.

De Catanzaro, D. A. (2003). Motywacje i emocje. Poznań: Zysk i S-ka.

De Waal, F. (2020). Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność. Copernicus Center Press.

Diamond, J. (2019). Trzeci szympans. Kraków: Copernicus Center Press.

Dunbar, R. (2019). Człowiek. Biografia. Kraków: Copernicus Center Press.

Everrett D. L. (2019). Jak powstał język. Historia największego wynalazku ludzkości. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Goodal J. (2019). Przez dziurkę od klucza. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Hammer, D., Copeland, P. (2002). Geny a charakter. Warszawa: CiS.

Kalat, J. (2006). Biologiczne podstawy psychologii. Warszawa: PWN.

Pisula, W., Oniszczenko, W. (2014). Genetyka zachowania i psychologia ewolucyjna, W: D. Doliński i J. Strelau (red.), Psychologia akademicka. Tom 1, Gdańsk: GWP.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jarosław Jastrzębski
Prowadzący grup: Jarosław Jastrzębski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest ukazanie biologicznych podstaw ludzkiego zachowania w świetle aktualnych badań z zakresu etologii, socjobiologii, psychofizjologii i psychologii ewolucyjnej, a także genetyki behawioralnej.

Pełny opis:

Celem wykładu jest ukazanie biologicznych podstaw ludzkiego zachowania w świetle aktualnych badań z zakresu etologii, socjobiologii, psychofizjologii i psychologii ewolucyjnej, a także genetyki behawioralnej. Problematyka wykładu koncentruje się na wyjaśnieniu biologicznych źródeł ludzkiej natury oraz funkcji mechanizmów psychologicznych, rozumianych jako adaptacje psychiczne, rozwiązujące problemy z zakresu:

(1) przetrwania (np. wybór pożywienia, preferencje dotyczące miejsca schronienia, walka z drapieżnikami i innymi zagrożeniami);

(2) życia płciowego i reprodukcji (np. kobiece i męskie strategie dobory partnera do związku trwałego i przelotnego, przywiązanie, zazdrość o partnera seksualnego);

(3) rodzicielstwa (np. znaczenie ojca i matki dla przetrwania i rozwoju potomstwa, zdolność dzieci do przekształcania opieki rodzicielskiej w sukces reprodukcyjny, konflikt między rodzicami a potomstwem);

(4) pokrewieństwa (np. prawo Hamiltona i jego implikacje);

(5) życia w grupie (np. altruizm i zachowania pomocne, agresja i wojna).

Ćwiczenia mają na celu pogłębienie i uszczegółowienie wiedzy omawianej w ramach wykładu poprzez dyskusję i analizę poszczególnych zagadnień w oparciu o specjalistyczną literaturę przedmiotu, a także zapoznanie uczestników z podstawowymi metodami formułowania hipotez badawczych z zakresu biologicznych podstaw zachowania, oraz ich weryfikowania w świetle odpowiednich źródeł danych.

Literatura:

Arzt V., Birmelin I. (2001). Takie jak my. Czy zwierzęta mają świadomość. Warszawa: Bertelsman Media Sp. Zoo.

Buss D. M. (2001). Psychologia ewolucyjna. Gdańsk: GWP.

De Waal, F. (2013). Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność. Copernicus Center Press.

Diamond, J. (2019). Trzeci szympans. Kraków: Copernicus Center Press.

Dunbar, R. (2016). Człowiek. Biografia. Kraków: Copernicus Center Press.

Dzik, J. (2021). Ewolucja. Twórcza moc selekcji. Warszawa: WUW.

Everrett D. L. (2019). Jak powstał język. Historia największego wynalazku ludzkości. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Gazzaniga, M. S. (2020). Instynkt świadomości. Jak z mózgu wyłania się umysł? Sopot: Smak słowa.

Goodal J. (2019). Przez dziurkę od klucza. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Greszta, E., Jastrzębski, J., Izdebski, Z., Kowalska-Dąbrowska, M., Januszkiewicz, A. (2016). Attachment style, love components and sociosexual orientation of men and women in different types of heterosexual relationships. Polskie Forum Psychologiczne, 21(4), 490-513.

Hammer, D., Copeland, P. (2002). Geny a charakter. Warszawa: CiS.

Jastrzębski, J., Drążdżewska, A., Nazarowicz, M., Przybysz, N. (2016). Rodzaj doświadczanych emocji a zachowania wiążące w romantycznych związkach kobiet I mężczyzn w średniej dorosłości. Fides et Ratio, 28(4), 90-117.

Kalat, J. (2006). Biologiczne podstawy psychologii. Warszawa: PWN.

Łukasik, A., Marzec, M., Jastrzębski, J. (2015). Prekultura – kultura u zwierząt. Fides et Ratio, 24(4), s.145-156.

Marzec, M., Łukasik, A., Jastrzębski, J. (2014). Orientacja socjoseksualna a taktyki utrzymania partnera w związku długotrwały. Fides et Ratio, 20(4), 196-221.

Plomin, R. (2020). Matryca. Jak DNA programuje nasze życie. Kraków: Copernicus Center Press.

Plomin, R., Defries, J. C., McClearn, C. E., McGuffin, P. (2001). Genetyka zachowania. Warszawa: PWN.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (w trakcie)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 25 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 120 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Jarosław Jastrzębski
Prowadzący grup: Jarosław Jastrzębski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

Punkty ECTS - semestr zimowy (wykład + ćwiczenia):

- udział w wykładzie – 30 godzin;

- przygotowanie do wykładu/ lektura tekstów – 30 godzin;

- przygotowanie do egzaminu – 30 godzin;

- udział w ćwiczeniach – 30 godzin;

- przygotowanie do ćwiczeń/ lektura tekstów/ opracowanie wystąpienia na zaliczenie – 30 godzin;

- przygotowanie do kolokwium – 30 godzin;

(180 godzin/ 30 = 6 punktów ECTS)

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem zajęć jest ukazanie biologicznych podstaw ludzkiego zachowania w świetle aktualnych badań z zakresu etologii, socjobiologii, psychofizjologii i psychologii ewolucyjnej, a także genetyki behawioralnej.

Pełny opis:

Celem wykładu jest ukazanie biologicznych podstaw ludzkiego zachowania w świetle aktualnych badań z zakresu etologii, socjobiologii, psychofizjologii i psychologii ewolucyjnej, a także genetyki behawioralnej. Problematyka wykładu koncentruje się na wyjaśnieniu biologicznych źródeł ludzkiej natury oraz funkcji mechanizmów psychologicznych, rozumianych jako adaptacje psychiczne, rozwiązujące problemy z zakresu:

(1) przetrwania (np. wybór pożywienia, preferencje dotyczące miejsca schronienia, walka z drapieżnikami i innymi zagrożeniami);

(2) życia płciowego i reprodukcji (np. kobiece i męskie strategie dobory partnera do związku trwałego i przelotnego, przywiązanie, zazdrość o partnera seksualnego);

(3) rodzicielstwa (np. znaczenie ojca i matki dla przetrwania i rozwoju potomstwa, zdolność dzieci do przekształcania opieki rodzicielskiej w sukces reprodukcyjny, konflikt między rodzicami a potomstwem);

(4) pokrewieństwa (np. prawo Hamiltona i jego implikacje);

(5) życia w grupie (np. altruizm i zachowania pomocne, agresja i wojna).

Ćwiczenia mają na celu pogłębienie i uszczegółowienie wiedzy omawianej w ramach wykładu poprzez dyskusję i analizę poszczególnych zagadnień w oparciu o specjalistyczną literaturę przedmiotu, a także zapoznanie uczestników z podstawowymi metodami formułowania hipotez badawczych z zakresu biologicznych podstaw zachowania, oraz ich weryfikowania w świetle odpowiednich źródeł danych.

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA:

Buss D. M. (2001). Psychologia ewolucyjna. Gdańsk: GWP.

Dzik, J. (2021). Ewolucja. Twórcza moc selekcji. Warszawa: WUW.

Gazzaniga, M. S. (2020). Instynkt świadomości. Jak z mózgu wyłania się umysł? Sopot: Smak słowa.

Kalat, J. (2006). Biologiczne podstawy psychologii. Warszawa: PWN.

Wilson, E. O. (2001). Socjobiologia. Poznań: Zysk i S-ka.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

Arzt V., Birmelin I. (2001). Takie jak my. Czy zwierzęta mają świadomość. Warszawa: Bertelsman Media Sp. Zoo.

De Catanzaro, D. A. (2003). Motywacje i emocje. Poznań: Zysk i S-ka.

De Waal, F. (2013). Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność. Copernicus Center Press.

Diamond, J. (2019). Trzeci szympans. Kraków: Copernicus Center Press.

Dunbar, R. (2016). Człowiek. Biografia. Kraków: Copernicus Center Press.

Everrett D. L. (2019). Jak powstał język. Historia największego wynalazku ludzkości. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Goodal J. (2019). Przez dziurkę od klucza. Warszawa: Prószyński i S-ka.

Hammer, D., Copeland, P. (2002). Geny a charakter. Warszawa: CiS.

Strelau, J. (red.). (2000). Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 1. Gdańsk: GWP.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)