Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Psychologia ogólna: różnice indywidualne 2

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WF-PS-N-PRI2 Kod Erasmus / ISCED: 14.4 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Psychologia ogólna: różnice indywidualne 2
Jednostka: Instytut Psychologii
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 5.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Obowiązkowy poprzednik:

Psychologia ogólna: różnice indywidualne 1 WF-PS-N-PRI1

Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

PS_W07

PS_W17

PS_U03

PS_U05

Skrócony opis:

W ramach przedmiotu prowadzone są wykłady i ćwiczenia. Na wykładach studenci zdobywają wiedzę na temat stylów poznawczych i stylów myślenia, zdolności, osiągnięć edukacyjnych, różnych koncepcji temperamentu, ze szczególnym uwzględnieniem Regulacyjnej Teorii Temperamentu Jana Strelaua. Na ćwiczeniach poznają różne testy inteligencji i kwestionariusze do pomiaru temperamentu oraz uczą się ich używania w celach diagnostycznych.

Pełny opis:

Zakres tematów wykładów:

1. Teorie zdolności ogólnych i zdolności kierunkowych. Osiągnięcia akademicki oraz ich brak - znaczenie poszczególnych trudności w edukacji.

2. Inteligencja interpersonalna i intapersonalna. Inteligencja społeczna a kompetencje społeczne i interpersonalne.

3. Inteligencja emocjonalna i jej znaczeniu w rozwoju indywidualnym. Wpływ środowiska na jej rozwój. Model zdolnościowy Johna Mayera i Petera Saloveya oraz modele mieszane Daniela Golemana, Reuvena Bar-Ona.

4. Pojęcie stylu poznawczego oraz ich znaczenie dla czynności poznawczych i intelektualnych. Charakterystyka wybranych stylów poznawczych (zależność-niezależność od pola, refleksyjność – impulsywność, abstrakcyjność-konkretność). Sposoby kształtowania stylów poznawczych.

5. Koncepcja stylów myślenia Roberta Sternberg i Eleny Grigorenko. Geneza stylów myślenia – rola środowiska i procesu socjalizacji w ich kształtowaniu. Metapoznawcze procesy kontrolne i decyzyjne dla procesów poznawczych. Style myślenia a efektywność wykonywania różnego typu zadań poznawczych. Inteligencja a różne aspekty poznawczego samokierowania.

6. Podstawowymi zagadnienia psychologii temperamentu, zróżnicowanie koncepcji temperamentu. Uwarunkowania biologiczne i środowiskowe. Klasyczne koncepcje temperamentu: koncepcje konstytucjonalne (Kretschmer, Sheldon), Pawłow i neopawłowiści, koncepcje czynnikowe (Guilford).

7. Współczesne koncepcje temperamentu: interakcyjna teoria Thomasa i Chess, koncepcje Rothbart i Kagana, genetyczna teoria Bussa i Plomina.

8. Różnice temperamentalne w świetle teorii aktywacji: podstawowe tezy teorii aktywacji, ekstrawersja-introwersja w koncepcji Eysencka, lęk i impulsywność w koncepcji Graya, pojęcie zapotrzebowania na stymulację; model Cloningera.

9. Struktura temperamentu w Regulacyjnej Teorii Temperamentu Strelaua: temperament jako zespół formalnych cech zachowania, energetyczna charakterystyka zachowania, czasowa charakterystyka zachowania.

10. Rola temperamentu w regulacji stymulacji: temperament a możliwości przetwarzania stymulacji, temperament a zapotrzebowanie na stymulację. Temperament a działanie: temperament a efektywność działania, temperament a funkcjonowanie w sytuacjach trudnych, temperamentalne uwarunkowania stylu działania.

11. Temperament a osobowość: mechanizmy wpływu cech formalnych zachowania na cechy treściowe, temperament a zainteresowania, potrzeba osiągnięć i właściwości funkcjonowania społecznego.

12. Temperament a przystosowanie: pojęcie kosztów psychofizjologicznych, temperamentalny czynnik ryzyka. Zagadnienie odziedziczalności cech temperamentu.

13. Rola temperamentu w rozwoju psychicznym: temperament a motywacja do rozwoju, temperament a indywidualne drogi i kierunki rozwoju, temperament a podatność jednostki na wpływy środowiskowo-wychowawcze. Temperament a inteligencja.

14. Rola czynników środowiskowych w modyfikowaniu cech temperamentu: problem stałości - zmienności cech temperamentu.

15. Kwestionariuszowe i obserwacyjne metody pomiaru temperamentu: przejawy temperamentu w sytuacjach życia codziennego, kwestionariusze FCZ-KT i PTS, pomiar temperamentu według koncepcji EAS, skale obserwacyjne do diagnozy temperamentu. Różnice intraindywidualne - wybrane zmiennych służących do ich opisu.

Zakres tematów ćwiczeń

1. Analiza interindywidualna APIS-Z - interpretacja wyników, integracja wyników.

2. Analiza intraindywidualna APIS-Z - interpretacja wyników, integracja wyników.

3. Skala Wechslera (WAIS-R) – prezentacja.

4. „Nowe inteligencje” – na przykładzie inteligencji emocjonalnej - 1.

5. „Nowe inteligencje” – na przykładzie inteligencji emocjonalnej - 2.

6. Inteligencja a kompetencje – na przykładzie kompetencji społecznych.

7. Pomiar cech temperamentu – kwestionariusz PTS.

8. Pomiar cech temperamentu – kwestionariusz FCZ-KT.

9. Diagnoza struktury temperamentu.

10. Kwestionariusze a skale ocen na przykładzie EAS.

11. Temperament a funkcjonowanie intelektualne.

12. Różnice indywidualne w zakresie preferencji – Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji.

13. Znaczenie preferencji w karierze zawodowej.

14. Test sprawdzający wiedzę, umiejętności i kompetencje.

15. Omówienie wyników testu końcowego i zaliczenia.

Literatura:

Literatura obowiązkowa:

Strelau, J. (2002). Psychologia różnic indywidualnych. Warszawa: Scholar.

Strelau, J. (2000 lub późniejsze wznowienia). Psychologia. Podręcznik akademicki (T. 1 rozdz. 6, 12.2, 12.3; T. 2 rozdz. 37-40). Gdańsk: GWP

Literatura uzupełniająca:

Gardner, H. (2001). Inteligencje wielorakie. Teoria w praktyce. Poznań: Media Rodzina.

Hampson, S. E., Colmana A. M. (2000). Psychologia różnic indywidualnych. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Iskra, J. (2014). Sposoby radzenia sobie z trudnościami przez studentów. Warszawa: Difin.

Matczak, A. (1982). Style poznawcze. Warszawa 1982, 9-36.

Matczak, A. (1994). Diagnoza intelektu. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii.

Matczak, A. (2000). Style poznawcze. W: J. Strelau (red.). Psychologia: Podręcznik akademicki. T. 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 761-782.

Matczak, A. O potrzebie modyfikacji procedury testowego badania zdolności. Przegląd Psychologiczny, 1998, T. 41, Z. 1/2, 89-102.

Marszał-Wiśniewska, M., Fajkowska-Stanik, M. (red.). (2003) Psychologia różnic indywidualnych. Gdańsk: GWP.

Nęcka, E. (1994). Inteligencja i procesy poznawcze. Kraków: Oficyna wydawnicza „Impuls”.

Nęcka, E. (2000). Inteligencja. W: J. Strelau (red.). Psychologia: Podręcznik akademicki. T. 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Geneza – Struktura - Funkcje. Gdańsk: GWP.

Nosal, Cz. (1990). Psychologiczne modele umysłu. Warszawa: PWN.

Nosal, Cz. (1992). Diagnoza typów umysłu. Rozwinięcie i zastosowanie teorii Junga. Warszawa: PWN.

Popek, S. (red.) (1996). Zdolności i uzdolnienia jako osobowościowe właściwości człowieka. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Sternberg, R. J. (1999). Wprowadzenie do psychologii. Warszawa: WSiP.

Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. Kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Strelau, J. (1985). Temperament, osobowość, działanie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Strelau, J. (1992). Badania nad temperamentem. Teoria, diagnoza, zastosowania, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Strelau, J. (1995). Temperament i inteligencja. W: T. Tomaszewski (red.). Psychologia ogólna. Warszawa: PWN.

Strelau, J. (1997). Inteligencja człowieka. Warszawa: Wydawnictwo „Żak”.

Strelau, J. (2000). Inteligencja. W: J. Strelau (red.). Psychologia: Podręcznik akademicki. T. 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Strelau, J. (2000). Pojęcie i determinanty różnic indywidualnych. W: J. Strelau (red.). Psychologia: Podręcznik akademicki. T. 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Strelau, J. (2000). Temperament. W: J. Strelau (red.). Psychologia: Podręcznik akademicki. T. 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Ćwiczenia:

1. Brzeziński, J. i in. (2004). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dorosłych. WAIS-R (PL) Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

2. Jaworowska, A., Matczak, A. (2005). Popularny Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej PKIE. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

3. Matczak, A. (2007). Kwestionariusz Kompetencji Społecznych KKS. Podręcznik. Wyd. 2 uzup. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

4. Matczak, A., Martowska, K. (2013). Profil Kompetencji Społecznych PROKOS. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

5. Matczak, A., Piekarska, J. (2011). Test Rozumienia Emocji. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

6. Matczak, A., Piekarska, J., Studniarek, E. (2005). Skala Inteligencji Emocjonalnej - Twarze SIE-T. Podręcznik. Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

7. Matczak, A. i in. (2006). Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji WKP. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

8. Oniszczenko, W. (1997). Kwestionariusz Temperamentu EAS Arnolda H. Bussa i Roberta Plomina. Wersje dla dorosłych i dla dzieci. Adaptacja polska. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

9. Strelau, J., Zawadzki, B. (1998). Kwestionariusz Temperamentu PTS. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

10. Zawadzki, B. , Strelau, J. (1997). Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu FCZ-KT. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Wiedza:

1) Charakteryzuje podstawowe koncepcje temperamentu (PS_W02).

2) Wyjaśnia funkcje regulacyjne temperamentu (PS_W03).

3) Omawia badania nad genezą różnic indywidualnych (PS_W02).

4) Wymienia podstawowe metody pomiaru temperamentu (PS_W08).

5) Rozumie etyczne i prawne aspekty stosowania kwestionariuszy (PS_W10).

6) Wymienia i charakteryzuje główne wymiary stosowane przy opisie stylów poznawczych (PS_W04).

7) Zna podstawowe koncepcje stylów myślenia, inteligencji społecznej i emocjonalnej (PS_W09).

Umiejętności:

1) Umie przeprowadzić badanie wybranymi kwestionariuszami (PS_U05).

2) Potrafi zinterpretować wyniki (PS_U03).

3) Potrafi integrować wyniki i dokonywać diagnozy temperamentu (PS_U06).

4) Potrafi przekazywać informacje zwrotne o wynikach badania

kwestionariuszowego (PS_U05).

5) Umie wykorzystać wiedzę o regulacyjnych funkcjach temperamentu przy diagnozie i prognozie ludzkich zachowań (PS_U09).

Kompetencje:

1) Wykazuję zrozumienie i tolerancję wobec różnorodności (PS_K01).

2) Ma świadomość odpowiedzialności za stawiane diagnozy i przekazywane informacje zwrotne (PS_K02).

3) Respektuje i szanuje prawa osób badanych oraz autorów i wydawców testów (PS_K05).

ECTS: 5 punktów (udział w wykładzie: 30; udział w ćwiczeniach: 30; przygotowanie do egzaminu: 20; przygotowanie do kolokwium (ćwiczenia): 20; lektury: 50; [150:30=5]).

Metody i kryteria oceniania:

Wykłady

Wiedza:

- na ocenę 5 (bdb.): bardzo dobrze zna podstawowe koncepcje temperamentu klasyczne i współczesne, bardzo dobrze rozumie funkcje regulacyjne temperamentu, zna argumenty przemawiające za rolą czynników genetycznych i środowiskowych w wyjaśnianiu różnic indywidualnych, zna podstawowe metody badań nad genezą różnic indywidualnych, potrafi wymienić główne metody eksperymentalnej i kwestionariuszowej diagnozy cech temperamentu, zna bardzo dobrze podstawowe wymiary stylów poznawczych i ich uwarunkowania.

- na ocenę 4 (db.): dobrze zna podstawowe koncepcje temperamentu klasyczne i współczesne, dobrze rozumie funkcje regulacyjne temperamentu, zna podstawowe metody badań nad genezą różnic indywidualnych, potrafi wymienić główne metody eksperymentalnej i kwestionariuszowej diagnozy cech temperamentu, zna dobrze podstawowe wymiary stylów poznawczych.

- na ocenę 3 (dst.): słabo zna podstawowe koncepcje temperamentu klasyczne i współczesne, słabo rozumie funkcje regulacyjne temperamentu, zna podstawowe metody badań nad genezą różnic indywidualnych, potrafi wymienić główne metody eksperymentalnej i kwestionariuszowej diagnozy cech temperamentu, zna podstawowe wymiary stylów poznawczych.

- na ocenę 2 (ndst.): nie ma podstawowej wiedzy dotyczącej koncepcji temperamentu, nie rozumie funkcji regulacyjnych temperamentu, nie potrafi wymienić głównych metod eksperymentalnej i kwestionariuszowej diagnozy cech temperamentu, nie zna podstawowych wymiarów stylów poznawczych.

Umiejętności:

- na ocenę 5 (bdb.): bardzo dobrze wykorzystuje wiedzę o regulacyjnych funkcjach temperamentu przy diagnozie i prognozie ludzkich zachowań.

- na ocenę 4 (db.): potrafi wykorzystać wiedzę o regulacyjnych funkcjach temperamentu przy diagnozie i prognozie ludzkich zachowań.

- na ocenę 3 (dst.): słabo wykorzystuje wiedzę o regulacyjnych funkcjach temperamentu przy diagnozie i prognozie ludzkich zachowań.

- na ocenę 2 (ndst.): nie wykorzystuje wiedzy o regulacyjnych funkcjach temperamentu przy diagnozie i prognozie ludzkich zachowań.

Kompetencje:

Oceniana jest tolerancja i zrozumienie odmienności między ludźmi w zakresie temperamentu oraz postawa etyczna i stosunek do przepisów prawnych związanych z diagnozą temperamentu.

Forma zaliczenia wykładu: egzamin pisemny (test)

Warunki zaliczenia wykładu: pomyślne zdanie egzaminu (udzielenie poprawnej odpowiedzi na ponad 50% pytań).

Ćwiczenia

Warunki konieczne do zaliczenia ćwiczeń: 1) zaliczenie ćwiczeń Psychologia Różnic Indywidualnych I; 2) liczba nieobecności nieprzekraczająca trzech (niezależnie od tego, czy są usprawiedliwione czy nie); 3) aktywny udział w zajęciach (nieprzygotowanie do ćwiczeń skutkuje obniżeniem oceny o 0,5); 4) zaliczenie testu.

Kryteria ocen:

Wiedza:

- na ocenę 5 (bdb.): bardzo dobrze zna podstawowe typologie temperamentu, koncepcje inteligencji, inteligencji emocjonalnej i kompetencji społecznych, zna podstawowe narzędzia do ich pomiaru oraz rozumie etyczne i prawne aspekty stosowania narzędzi psychologicznych.

- na ocenę 4 (db.): dobrze zna podstawowe typologie temperamentu, koncepcje inteligencji, inteligencji emocjonalnej i kompetencji społecznych, zna podstawowe narzędzia do ich pomiaru oraz rozumie etyczne i prawne aspekty stosowania narzędzi psychologicznych.

- na ocenę 3 (dst.): słabo zna podstawowe typologie temperamentu, koncepcje inteligencji, inteligencji emocjonalnej i kompetencji społecznych, zna podstawowe narzędzia do ich pomiaru oraz rozumie etyczne i prawne aspekty stosowania narzędzi psychologicznych.

- na ocenę 2 (ndst.): nie zna typologii, metod pomiaru i nie ma wystarczającej wiedzy o prawno-etycznych aspektach ich stosowania.

Umiejętności:

- na ocenę 5 (bdb.): bardzo dobrze interpretuje wyniki, potrafi bardzo dobrze integrować je i dokonywać diagnozy oraz przekazywać informacje zwrotne.

- na ocenę 4 (db.): dobrze interpretuje wyniki, potrafi bardzo dobrze integrować je i dokonywać diagnozy oraz przekazywać informacje zwrotne.

- na ocenę 3 (dst.): nie potrafi dobrze zintegrować danych i dokonać na ich podstawie diagnozy, słabo radzi sobie z przekazywaniem informacji zwrotnych.

- na ocenę 2 (ndst.): robi podstawowe błędy przy interpretacji wyników.

Kompetencje:

Oceniana jest tolerancja i zrozumienie odmienności między ludźmi oraz postawa etyczna i stosunek do przepisów prawnych związanych z diagnozą.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin, 14 miejsc więcej informacji
Wykład, 30 godzin, 80 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Waldemar Klinkosz, Maria Kwiatkowska, Katarzyna Martowska
Prowadzący grup: Waldemar Klinkosz, Katarzyna Martowska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Skrócony opis:

W ramach wykładów omawiane są zagadnienia zdolności, osiągnięć edukacyjnych i trudności, inteligencji społecznej i emocjonalnej, stylów poznawczych i stylów myślenia. Na ćwiczeniach prezentowane są testy inteligencji i kwestionariusze do pomiaru temperamentu, ze szczególnym uwzględnieniem testu FCZ-KT-R. Studenci zapoznają się ze sposobami używania testów psychologicznych i interpretacji uzyskanych wyników dla diagnozy indywidualnej.

Pełny opis:

Każdy wykład i zajęcia ćwiczeniowe są oddzielną jednostką dydaktyczną dlatego wskazane jest uczestniczenie we wszystkich zajęciach aby posiąść pełną wiedzę na temat omawianych zagadnień z psychologii różnic indywidualnych.

Literatura:

Wykłady

1. Matczak, A. (1994). Diagnoza intelektu. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.

2. Strelau, J. (red.) (2000). Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 2., rozdz. 37, 39, 41). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

3. Nęcka, E. (2003). Inteligencja. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

4. Gardner, H., Kornhaber, M.L., Wake, W.K. (2001). Inteligencja wielorakie perspektywy. Warszawa: WSiP.

5. Iskra, J. (2014). Sposoby radzenia sobie z trudnościami przez studentów. Warszawa: Difin.

6. Strelau, J. (1997). Inteligencja człowieka. Warszawa: Wydawnictwo "Żak."

7. Seligman, D. (1995). O inteligencji prawie wszystko. kontrowersje wokół ilorazu inteligencji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe: PWN.

8. Nęcka, E. (2002). Psychologia twórczości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

9. Sękowski, A., Siekańska, M., Klinkosz, W. (2009). On individual differences in giftedness. W: L.V. Shavinina (red.), The handbook on giftedness. New York: Springer Science.

Ćwiczenia

1. Brzeziński, J. i in. (2004). Skala Inteligencji D. Wechslera dla Dorosłych. WAIS-R (PL) Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

2. Jaworowska, A., Matczak, A. (2005). Popularny Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej PKIE. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

3. Matczak, A. (2007). Kwestionariusz Kompetencji Społecznych KKS. Podręcznik. Wyd. 2 uzup. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

4. Matczak, A., Martowska, K. (2013). Profil Kompetencji Społecznych PROKOS. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

5. Matczak, A., Piekarska, J. (2011). Test Rozumienia Emocji. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

6. Matczak, A., Piekarska, J., Studniarek, E. (2005). Skala Inteligencji Emocjonalnej - Twarze SIE-T. Podręcznik. Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

7. Matczak, A. i in. (2006). Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji WKP. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

8. Oniszczenko, W. (1997). Kwestionariusz Temperamentu EAS Arnolda H. Bussa i Roberta Plomina. Wersje dla dorosłych i dla dzieci. Adaptacja polska. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

9. Strelau, J., Zawadzki, B. (1998). Kwestionariusz Temperamentu PTS. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

10. Zawadzki, B. , Strelau, J. (1997). Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu FCZ-KT. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Wymagania wstępne:

Ciekawość poznawcza.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.