Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Logika

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FK-I-1-Logika Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Logika
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

F1_W02 :

F1_U08 :

F1_K02:


Skrócony opis:

Poziom przedmiotu: podstawowy

Cele przedmiotu: Poznanie podstawowych wiadomości w zakresie logiki ogólnej oraz metodologii. Wyrobienie u studentów umiejętności w zakresie logicznego myślenia, czyli przeprowadzania rozumowań zgodnie z zasadami wynikania logicznego; oceny własnych i cudzych sądów i zbudowanych z nich teorii pod kątem ich poprawności logicznej; precyzyjnego formułowania myśli i krytycznej analizy pojęć i zdań; skutecznej argumentacji i prowadzenia dyskusji.

Pełny opis:

Treści merytoryczne:

Tematyka przedmiotu:

I Wiadomości wstępne: Ogólny charakter logiki jako nauki. Logika formalna.

II Syntaktyczna, semantyczna i pragmatyczna charakterystyka języka: Język i jego funkcje. Syntaktyczne reguły języka. Spójność syntaktyczna. Wyrażenia i ich znaczenia. Kategorie syntaktyczne wyrażeń.

III Nazwa jako kategoria syntaktyczna: Nazwa i znaczenie nazwy. Desygnat nazwy, zakres nazwy, rodzaje nazw. Relacje semantyczne nazw. Jednoznaczność i wieloznaczność nazw. Sposoby użycia nazw. Nazwy ostre i nieostre, wyraźne i niewyraźne. Stosunki między zakresami nazw.

IV Ważniejsze błędy w słownym przekazywaniu myśli: Błąd wieloznaczności wyrażeń. Ekwiwokacja. Amfibolia. Błąd wynikający posługiwania nazwami o niewyraźnym znaczeniu. Błąd niedopowiedzenia.

V Zdanie logiczne jako kategoria syntaktyczna: Zdanie i sąd. Wartość logiczna zdania. Prawda logiczna. Zdania analityczne i syntetyczne. Zdania proste. Zdania złożone.

VI Elementy teorii definicji: Zagadnienie definicji. Definicje nominalne i realne. Definicje nominalne. Budowa definicji. Podstawowe typy definicji. Warunki poprawności definicji wyrazów. Błędy w definiowaniu. Definicje realne.

VII Podział logiczny.

VIII Rachunek zdań: Wiadomości wstępne. Związki logiczne między zdaniami. Związek logicznej sprzeczności zdań. Zasada sprzeczności i zasada wyłączonego środka. Związek logicznej równoważności zdań. Związek logicznego wynikania zdań. Okres warunkowy. Wynikanie inferencyjne. Podstawowe prawa logiki zdań wynikające ze stosunku wynikania logicznego. Prawa wynikające ze stosunku wykluczania i dopełniania się zdań alternatywnych i dysjunktywnych. Prawa (tautologie) rachunku zdań. Metoda zerojedynkowa. Aksjomatyczna postać rachunku zdań. Wybrane prawa rachunku zdań.

IX Tradycyjna logika formalna. Rachunek nazw: Formy wnioskowania bezpośredniego. Klasyczne zdania kategoryczne. Kwadrat logiczny. Prawa kwadratu logicznego – związki logiczne między klasycznymi zdaniami kategorycznymi. Konwersja zdań kategorycznych. Obwersja zdań kategorycznych. Formy wnioskowania pośredniego. Sylogistyka. Pojęcie i podstawowe formy sylogizmu. Warunki poprawności trybów sylogistycznych. Sprawdzanie trybów za pomocą diagramów Venna. Sylogizmy niedoskonałe.

X Elementy rachunku kwantyfikatorów: Symbolika i podstawowe schematy rachunku kwantyfikatorów. Podstawowe tautologie rachunku kwantyfikatorów.

XI Podstawy teorii zbiorów i teorii relacji: Podstawowe pojęcia i symbolika rachunku zbiorów. Stosunki między zbiorami. Działania na zbiorach. Prawa rachunku zbiorów. Algebra Boole’a zbiorów – aksjomatyczny system rachunku zbiorów. Podział zbiorów. Podstawy teorii relacji. Podstawowe pojęcia teorii relacji. Rodzaje relacji.

XII Wnioskowanie i warunki jego poprawności: Pojęcie wnioskowania. Uznawanie i uzasadnianie twierdzeń. Zasada racji dostatecznej. Wnioskowanie logiczne. Warunki poprawności wnioskowania logicznego. Wnioskowanie dedukcyjne. Wnioskowanie uprawdopodobniające. Wnioskowanie redukcyjne. Wnioskowanie indukcyjne. Indukcyjny proces badawczy. Pojęcie wnioskowania indukcyjnego. Indukcja matematyczna. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną niezupełną. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną zupełną. Wnioskowanie przez analogię. Wnioskowanie statystyczne. Indukcja eliminacyjna. Kanony Milla. Błędy w rozumowaniu.

XIV Przekonywanie jako szczególny rodzaj wnioskowania: Rzetelne i nierzetelne sposoby argumentowania i prowadzenia sporów.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Kazimierz Pawłowski, Podstawy logiki ogólnej, Warszawa 2016.

Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 2007.

Barbara Stanosz, Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów, Warszawa 1998 (lub inne wydanie).

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Celem kursu logiki ogólnej jest przekazanie podstawowych wiadomości z logiki ogólnej oraz metodologii, a zarazem poznanie naturalnych zasad i prawideł ludzkiego myślenia, w tym różnych metod wnioskowania. Efektem kursu logiki powinno być rozwinięcie u studentów naturalnej umiejętności logicznego myślenia, czyli rozumowania zgodnie z zasadami wynikania logicznego; także zdolności oceny własnych i cudzych sądów i zbudowanych z nich teorii pod kątem ich poprawności logicznej; zdolności precyzyjnego formułowania myśli i krytycznej analizy pojęć i zdań; skutecznej argumentacji i prowadzenia dyskusji zgodnie z zasadami poprawnego rozumowania.

Kurs logiki przekazuje też wiedzę dotyczącą błędów i zagrożeń, na jakie narażone jest ludzkie myślenie.

Powinien też umieć w sposób naturalny stosować zasady logicznego myślenia w swoim życiu zawodowym; umieć uchwycić i ocenić kwestie ważne, pochodne i pozorne.

FK1_W02 :

Rozumie znaczenie innych dyscyplin z zakresu nauk humanistycznych dla rozwoju filologii klasycznej; zna wzajemne powiązania między tymi dyscyplinami.

FK1_U08 :

Potrafi merytorycznie argumentować na rzecz określonego stanowiska, wykorzystując poglądy własne oraz innych autorów, rzetelnie je przedstawiając oraz oceniając podczas dyskusji w grupie

FK1_K02:

Jest gotów do wykorzystania zdobytej wiedzy przy podejmowaniu oraz rozwiązywaniu teoretycznych i praktycznych problemów związanych z pracą zawodową i funkcjonowaniem w społeczeństwie.

Punkty ECTS:

30 godz. - ćwiczenia - 1 punkt

30 godz. - przygotowanie do ćwiczeń (rozwiązanie pracy domowej) - 1 punkt

Metody i kryteria oceniania:

Oceny uzależnione od zaangażowania studenta, a zwłaszcza od przygotowywania się do zajęć i uczestniczenia w zajęciach, a także od praktycznego wykorzystania zdobywanej wiedzy z zakresu logiki i metodologii. Duży wpływ na ocenę ma umiejętność logicznego myślenia – ze świadomym wykorzystaniem poznanych prawideł.

Na ocenę dostateczną student powinien wykazać się umiejętnością rozwiązywania prostych zadań i problemów logicznych. Na ocenę dobrą i bardzo dobrą student powinien umieć rozwiązać trudniejsze zadania i problemy logiczne, wymagające większej znajomości z logiki i metodologii, w zakresie przerabianym na zajęciach. Ocena ostateczna bierze też pod uwagę zaangażowanie i pracowitość studenta, wykazaną w trakcie zajęć oraz w zadaniach zadanych do rozwiązania samodzielnego w domu.

Oceny wystawia się na podstawie sprawdzianów pisemnych, odpowiedzi ustnych, prac domowych oraz na podstawie ogólnej aktywności studentów na zajęciach.

Sprawdziany pisemne weryfikują wiedzę i umiejętności studenta odpowiednio na poziomie podstawowym (ocena do: dst plus) oraz wyższym (ocena do: db plus). Student uczęszczający regularnie na zajęcia i uważający na zajęciach powinien bez trudu rozwiązać zadania na poziomie podstawowym. Zadania na poziomie wyższym wymagają większego zaangażowania i większej aktywności na zajęciach.

Ocenę bardzo dobrą końcową (na koniec zajęć) otrzymują studenci, którzy rozwiązują zadania na poziomie wyższym, a ponadto potrafią uzasadnić rozwiązania regułami i prawami logicznego myślenia, poznanymi w czasie zajęć. Powinni też wykazać się zaangażowaniem i pracowitością.

Prowadzący zajęcia rezerwuje sobie prawo do podwyższenia oceny końcowej (zwykle o jeden stopień), nawet do oceny bardzo dobrej, właśnie ze względu na aktywność i pracowitość studenta, nawet jeśli ta ocena nie wynika bezpośrednio ze sprawdzianów pisemnych.

Praktyki zawodowe:

Nie ma praktyk z logiki.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Filip Doroszewski, Kazimierz Pawłowski
Prowadzący grup: Kazimierz Pawłowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzaminacyjny
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Poziom przedmiotu: podstawowy

Cele przedmiotu: Poznanie podstawowych wiadomości w zakresie logiki ogólnej oraz metodologii. Wyrobienie u studentów umiejętności w zakresie logicznego myślenia, czyli przeprowadzania rozumowań zgodnie z zasadami wynikania logicznego; oceny własnych i cudzych sądów i zbudowanych z nich teorii pod kątem ich poprawności logicznej; precyzyjnego formułowania myśli i krytycznej analizy pojęć i zdań; skutecznej argumentacji i prowadzenia dyskusji.

Pełny opis:

Treści merytoryczne:

Tematyka przedmiotu:

I Wiadomości wstępne: Ogólny charakter logiki jako nauki. Logika formalna.

II Syntaktyczna, semantyczna i pragmatyczna charakterystyka języka: Język i jego funkcje. Syntaktyczne reguły języka. Spójność syntaktyczna. Wyrażenia i ich znaczenia. Kategorie syntaktyczne wyrażeń.

III Nazwa jako kategoria syntaktyczna: Nazwa i znaczenie nazwy. Desygnat nazwy, zakres nazwy, rodzaje nazw. Relacje semantyczne nazw. Jednoznaczność i wieloznaczność nazw. Sposoby użycia nazw. Nazwy ostre i nieostre, wyraźne i niewyraźne. Stosunki między zakresami nazw.

IV Ważniejsze błędy w słownym przekazywaniu myśli: Błąd wieloznaczności wyrażeń. Ekwiwokacja. Amfibolia. Błąd wynikający posługiwania nazwami o niewyraźnym znaczeniu. Błąd niedopowiedzenia.

V Zdanie logiczne jako kategoria syntaktyczna: Zdanie i sąd. Wartość logiczna zdania. Prawda logiczna. Zdania analityczne i syntetyczne. Zdania proste. Zdania złożone.

VI Elementy teorii definicji: Zagadnienie definicji. Definicje nominalne i realne. Definicje nominalne. Budowa definicji. Podstawowe typy definicji. Warunki poprawności definicji wyrazów. Błędy w definiowaniu. Definicje realne.

VII Podział logiczny.

VIII Rachunek zdań: Wiadomości wstępne. Związki logiczne między zdaniami. Związek logicznej sprzeczności zdań. Zasada sprzeczności i zasada wyłączonego środka. Związek logicznej równoważności zdań. Związek logicznego wynikania zdań. Okres warunkowy. Wynikanie inferencyjne. Podstawowe prawa logiki zdań wynikające ze stosunku wynikania logicznego. Prawa wynikające ze stosunku wykluczania i dopełniania się zdań alternatywnych i dysjunktywnych. Prawa (tautologie) rachunku zdań. Metoda zerojedynkowa. Aksjomatyczna postać rachunku zdań. Wybrane prawa rachunku zdań.

IX Tradycyjna logika formalna. Rachunek nazw: Formy wnioskowania bezpośredniego. Klasyczne zdania kategoryczne. Kwadrat logiczny. Prawa kwadratu logicznego – związki logiczne między klasycznymi zdaniami kategorycznymi. Konwersja zdań kategorycznych. Obwersja zdań kategorycznych. Formy wnioskowania pośredniego. Sylogistyka. Pojęcie i podstawowe formy sylogizmu. Warunki poprawności trybów sylogistycznych. Sprawdzanie trybów za pomocą diagramów Venna. Sylogizmy niedoskonałe.

X Elementy rachunku kwantyfikatorów: Symbolika i podstawowe schematy rachunku kwantyfikatorów. Podstawowe tautologie rachunku kwantyfikatorów.

XI Podstawy teorii zbiorów i teorii relacji: Podstawowe pojęcia i symbolika rachunku zbiorów. Stosunki między zbiorami. Działania na zbiorach. Prawa rachunku zbiorów. Algebra Boole’a zbiorów – aksjomatyczny system rachunku zbiorów. Podział zbiorów. Podstawy teorii relacji. Podstawowe pojęcia teorii relacji. Rodzaje relacji.

XII Wnioskowanie i warunki jego poprawności: Pojęcie wnioskowania. Uznawanie i uzasadnianie twierdzeń. Zasada racji dostatecznej. Wnioskowanie logiczne. Warunki poprawności wnioskowania logicznego. Wnioskowanie dedukcyjne. Wnioskowanie uprawdopodobniające. Wnioskowanie redukcyjne. Wnioskowanie indukcyjne. Indukcyjny proces badawczy. Pojęcie wnioskowania indukcyjnego. Indukcja matematyczna. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną niezupełną. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną zupełną. Wnioskowanie przez analogię. Wnioskowanie statystyczne. Indukcja eliminacyjna. Kanony Milla. Błędy w rozumowaniu.

XIV Przekonywanie jako szczególny rodzaj wnioskowania: Rzetelne i nierzetelne sposoby argumentowania i prowadzenia sporów.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Kazimierz Pawłowski, Podstawy logiki ogólnej, Warszawa 2016.

Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 2007.

Barbara Stanosz, Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów, Warszawa 1998 (lub inne wydanie).

Wymagania wstępne:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Beata Gaj, Kazimierz Pawłowski
Prowadzący grup: Kazimierz Pawłowski
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/team/19%3ab731c99339e9417b9858a7fab5e0d0d9%40thread.tacv2/conversations?groupId=25cdaad2-2693-4cd7-a889-12cf6eef99c4&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Poziom przedmiotu: podstawowy

Cele przedmiotu: Poznanie podstawowych wiadomości w zakresie logiki ogólnej oraz metodologii. Wyrobienie u studentów umiejętności w zakresie logicznego myślenia, czyli przeprowadzania rozumowań zgodnie z zasadami wynikania logicznego; oceny własnych i cudzych sądów i zbudowanych z nich teorii pod kątem ich poprawności logicznej; precyzyjnego formułowania myśli i krytycznej analizy pojęć i zdań; skutecznej argumentacji i prowadzenia dyskusji.

Pełny opis:

Treści merytoryczne:

Tematyka przedmiotu:

I Wiadomości wstępne: Ogólny charakter logiki jako nauki. Logika formalna.

II Syntaktyczna, semantyczna i pragmatyczna charakterystyka języka: Język i jego funkcje. Syntaktyczne reguły języka. Spójność syntaktyczna. Wyrażenia i ich znaczenia. Kategorie syntaktyczne wyrażeń.

III Nazwa jako kategoria syntaktyczna: Nazwa i znaczenie nazwy. Desygnat nazwy, zakres nazwy, rodzaje nazw. Relacje semantyczne nazw. Jednoznaczność i wieloznaczność nazw. Sposoby użycia nazw. Nazwy ostre i nieostre, wyraźne i niewyraźne. Stosunki między zakresami nazw.

IV Ważniejsze błędy w słownym przekazywaniu myśli: Błąd wieloznaczności wyrażeń. Ekwiwokacja. Amfibolia. Błąd wynikający posługiwania nazwami o niewyraźnym znaczeniu. Błąd niedopowiedzenia.

V Zdanie logiczne jako kategoria syntaktyczna: Zdanie i sąd. Wartość logiczna zdania. Prawda logiczna. Zdania analityczne i syntetyczne. Zdania proste. Zdania złożone.

VI Elementy teorii definicji: Zagadnienie definicji. Definicje nominalne i realne. Definicje nominalne. Budowa definicji. Podstawowe typy definicji. Warunki poprawności definicji wyrazów. Błędy w definiowaniu. Definicje realne.

VII Podział logiczny.

VIII Rachunek zdań: Wiadomości wstępne. Związki logiczne między zdaniami. Związek logicznej sprzeczności zdań. Zasada sprzeczności i zasada wyłączonego środka. Związek logicznej równoważności zdań. Związek logicznego wynikania zdań. Okres warunkowy. Wynikanie inferencyjne. Podstawowe prawa logiki zdań wynikające ze stosunku wynikania logicznego. Prawa wynikające ze stosunku wykluczania i dopełniania się zdań alternatywnych i dysjunktywnych. Prawa (tautologie) rachunku zdań. Metoda zerojedynkowa. Aksjomatyczna postać rachunku zdań. Wybrane prawa rachunku zdań.

IX Tradycyjna logika formalna. Rachunek nazw: Formy wnioskowania bezpośredniego. Klasyczne zdania kategoryczne. Kwadrat logiczny. Prawa kwadratu logicznego – związki logiczne między klasycznymi zdaniami kategorycznymi. Konwersja zdań kategorycznych. Obwersja zdań kategorycznych. Formy wnioskowania pośredniego. Sylogistyka. Pojęcie i podstawowe formy sylogizmu. Warunki poprawności trybów sylogistycznych. Sprawdzanie trybów za pomocą diagramów Venna. Sylogizmy niedoskonałe.

X Elementy rachunku kwantyfikatorów: Symbolika i podstawowe schematy rachunku kwantyfikatorów. Podstawowe tautologie rachunku kwantyfikatorów.

XI Podstawy teorii zbiorów i teorii relacji: Podstawowe pojęcia i symbolika rachunku zbiorów. Stosunki między zbiorami. Działania na zbiorach. Prawa rachunku zbiorów. Algebra Boole’a zbiorów – aksjomatyczny system rachunku zbiorów. Podział zbiorów. Podstawy teorii relacji. Podstawowe pojęcia teorii relacji. Rodzaje relacji.

XII Wnioskowanie i warunki jego poprawności: Pojęcie wnioskowania. Uznawanie i uzasadnianie twierdzeń. Zasada racji dostatecznej. Wnioskowanie logiczne. Warunki poprawności wnioskowania logicznego. Wnioskowanie dedukcyjne. Wnioskowanie uprawdopodobniające. Wnioskowanie redukcyjne. Wnioskowanie indukcyjne. Indukcyjny proces badawczy. Pojęcie wnioskowania indukcyjnego. Indukcja matematyczna. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną niezupełną. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną zupełną. Wnioskowanie przez analogię. Wnioskowanie statystyczne. Indukcja eliminacyjna. Kanony Milla. Błędy w rozumowaniu.

XIV Przekonywanie jako szczególny rodzaj wnioskowania: Rzetelne i nierzetelne sposoby argumentowania i prowadzenia sporów.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Kazimierz Pawłowski, Podstawy logiki ogólnej, Warszawa 2016.

Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 2007.

Barbara Stanosz, Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów, Warszawa 1998 (lub inne wydanie).

Wymagania wstępne:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Kazimierz Pawłowski
Prowadzący grup: Kazimierz Pawłowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

Punkty ECTS:

30 godz. - zajęcia - 1 punkt

30 godz. - przygotowanie do ćwiczeń - 1 punkt

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Poziom przedmiotu: podstawowy

Cele przedmiotu: Poznanie podstawowych wiadomości w zakresie logiki ogólnej oraz metodologii. Wyrobienie u studentów umiejętności w zakresie logicznego myślenia, czyli przeprowadzania rozumowań zgodnie z zasadami wynikania logicznego; oceny własnych i cudzych sądów i zbudowanych z nich teorii pod kątem ich poprawności logicznej; precyzyjnego formułowania myśli i krytycznej analizy pojęć i zdań; skutecznej argumentacji i prowadzenia dyskusji.

Pełny opis:

Treści merytoryczne:

Tematyka przedmiotu:

I Wiadomości wstępne: Ogólny charakter logiki jako nauki. Logika formalna.

II Syntaktyczna, semantyczna i pragmatyczna charakterystyka języka: Język i jego funkcje. Syntaktyczne reguły języka. Spójność syntaktyczna. Wyrażenia i ich znaczenia. Kategorie syntaktyczne wyrażeń.

III Nazwa jako kategoria syntaktyczna: Nazwa i znaczenie nazwy. Desygnat nazwy, zakres nazwy, rodzaje nazw. Relacje semantyczne nazw. Jednoznaczność i wieloznaczność nazw. Sposoby użycia nazw. Nazwy ostre i nieostre, wyraźne i niewyraźne. Stosunki między zakresami nazw.

IV Ważniejsze błędy w słownym przekazywaniu myśli: Błąd wieloznaczności wyrażeń. Ekwiwokacja. Amfibolia. Błąd wynikający posługiwania nazwami o niewyraźnym znaczeniu. Błąd niedopowiedzenia.

V Zdanie logiczne jako kategoria syntaktyczna: Zdanie i sąd. Wartość logiczna zdania. Prawda logiczna. Zdania analityczne i syntetyczne. Zdania proste. Zdania złożone.

VI Elementy teorii definicji: Zagadnienie definicji. Definicje nominalne i realne. Definicje nominalne. Budowa definicji. Podstawowe typy definicji. Warunki poprawności definicji wyrazów. Błędy w definiowaniu. Definicje realne.

VII Podział logiczny.

VIII Rachunek zdań: Wiadomości wstępne. Związki logiczne między zdaniami. Związek logicznej sprzeczności zdań. Zasada sprzeczności i zasada wyłączonego środka. Związek logicznej równoważności zdań. Związek logicznego wynikania zdań. Okres warunkowy. Wynikanie inferencyjne. Podstawowe prawa logiki zdań wynikające ze stosunku wynikania logicznego. Prawa wynikające ze stosunku wykluczania i dopełniania się zdań alternatywnych i dysjunktywnych. Prawa (tautologie) rachunku zdań. Metoda zerojedynkowa. Aksjomatyczna postać rachunku zdań. Wybrane prawa rachunku zdań.

IX Tradycyjna logika formalna. Rachunek nazw: Formy wnioskowania bezpośredniego. Klasyczne zdania kategoryczne. Kwadrat logiczny. Prawa kwadratu logicznego – związki logiczne między klasycznymi zdaniami kategorycznymi. Konwersja zdań kategorycznych. Obwersja zdań kategorycznych. Formy wnioskowania pośredniego. Sylogistyka. Pojęcie i podstawowe formy sylogizmu. Warunki poprawności trybów sylogistycznych. Sprawdzanie trybów za pomocą diagramów Venna. Sylogizmy niedoskonałe.

X Elementy rachunku kwantyfikatorów: Symbolika i podstawowe schematy rachunku kwantyfikatorów. Podstawowe tautologie rachunku kwantyfikatorów.

XI Podstawy teorii zbiorów i teorii relacji: Podstawowe pojęcia i symbolika rachunku zbiorów. Stosunki między zbiorami. Działania na zbiorach. Prawa rachunku zbiorów. Algebra Boole’a zbiorów – aksjomatyczny system rachunku zbiorów. Podział zbiorów. Podstawy teorii relacji. Podstawowe pojęcia teorii relacji. Rodzaje relacji.

XII Wnioskowanie i warunki jego poprawności: Pojęcie wnioskowania. Uznawanie i uzasadnianie twierdzeń. Zasada racji dostatecznej. Wnioskowanie logiczne. Warunki poprawności wnioskowania logicznego. Wnioskowanie dedukcyjne. Wnioskowanie uprawdopodobniające. Wnioskowanie redukcyjne. Wnioskowanie indukcyjne. Indukcyjny proces badawczy. Pojęcie wnioskowania indukcyjnego. Indukcja matematyczna. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną niezupełną. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną zupełną. Wnioskowanie przez analogię. Wnioskowanie statystyczne. Indukcja eliminacyjna. Kanony Milla. Błędy w rozumowaniu.

XIV Przekonywanie jako szczególny rodzaj wnioskowania: Rzetelne i nierzetelne sposoby argumentowania i prowadzenia sporów.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Kazimierz Pawłowski, Podstawy logiki ogólnej, Warszawa 2016.

Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 2007.

Barbara Stanosz, Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów, Warszawa 1998 (lub inne wydanie).

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2022/23" (w trakcie)

Okres: 2022-10-01 - 2023-01-31

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Beata Gaj, Kazimierz Pawłowski, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Kazimierz Pawłowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

ECTS:

30 h - ćwiczenia - 1 point

30 h - przygotowanie do ćwiczeń - 1 point

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Poziom przedmiotu: podstawowy

Cele przedmiotu: Poznanie podstawowych wiadomości w zakresie logiki ogólnej oraz metodologii. Wyrobienie u studentów umiejętności w zakresie logicznego myślenia, czyli przeprowadzania rozumowań zgodnie z zasadami wynikania logicznego; oceny własnych i cudzych sądów i zbudowanych z nich teorii pod kątem ich poprawności logicznej; precyzyjnego formułowania myśli i krytycznej analizy pojęć i zdań; skutecznej argumentacji i prowadzenia dyskusji.

Pełny opis:

Treści merytoryczne:

Tematyka przedmiotu:

I Wiadomości wstępne: Ogólny charakter logiki jako nauki. Logika formalna.

II Syntaktyczna, semantyczna i pragmatyczna charakterystyka języka: Język i jego funkcje. Syntaktyczne reguły języka. Spójność syntaktyczna. Wyrażenia i ich znaczenia. Kategorie syntaktyczne wyrażeń.

III Nazwa jako kategoria syntaktyczna: Nazwa i znaczenie nazwy. Desygnat nazwy, zakres nazwy, rodzaje nazw. Relacje semantyczne nazw. Jednoznaczność i wieloznaczność nazw. Sposoby użycia nazw. Nazwy ostre i nieostre, wyraźne i niewyraźne. Stosunki między zakresami nazw.

IV Ważniejsze błędy w słownym przekazywaniu myśli: Błąd wieloznaczności wyrażeń. Ekwiwokacja. Amfibolia. Błąd wynikający posługiwania nazwami o niewyraźnym znaczeniu. Błąd niedopowiedzenia.

V Zdanie logiczne jako kategoria syntaktyczna: Zdanie i sąd. Wartość logiczna zdania. Prawda logiczna. Zdania analityczne i syntetyczne. Zdania proste. Zdania złożone.

VI Elementy teorii definicji: Zagadnienie definicji. Definicje nominalne i realne. Definicje nominalne. Budowa definicji. Podstawowe typy definicji. Warunki poprawności definicji wyrazów. Błędy w definiowaniu. Definicje realne.

VII Podział logiczny.

VIII Rachunek zdań: Wiadomości wstępne. Związki logiczne między zdaniami. Związek logicznej sprzeczności zdań. Zasada sprzeczności i zasada wyłączonego środka. Związek logicznej równoważności zdań. Związek logicznego wynikania zdań. Okres warunkowy. Wynikanie inferencyjne. Podstawowe prawa logiki zdań wynikające ze stosunku wynikania logicznego. Prawa wynikające ze stosunku wykluczania i dopełniania się zdań alternatywnych i dysjunktywnych. Prawa (tautologie) rachunku zdań. Metoda zerojedynkowa. Aksjomatyczna postać rachunku zdań. Wybrane prawa rachunku zdań.

IX Tradycyjna logika formalna. Rachunek nazw: Formy wnioskowania bezpośredniego. Klasyczne zdania kategoryczne. Kwadrat logiczny. Prawa kwadratu logicznego – związki logiczne między klasycznymi zdaniami kategorycznymi. Konwersja zdań kategorycznych. Obwersja zdań kategorycznych. Formy wnioskowania pośredniego. Sylogistyka. Pojęcie i podstawowe formy sylogizmu. Warunki poprawności trybów sylogistycznych. Sprawdzanie trybów za pomocą diagramów Venna. Sylogizmy niedoskonałe.

X Elementy rachunku kwantyfikatorów: Symbolika i podstawowe schematy rachunku kwantyfikatorów. Podstawowe tautologie rachunku kwantyfikatorów.

XI Podstawy teorii zbiorów i teorii relacji: Podstawowe pojęcia i symbolika rachunku zbiorów. Stosunki między zbiorami. Działania na zbiorach. Prawa rachunku zbiorów. Algebra Boole’a zbiorów – aksjomatyczny system rachunku zbiorów. Podział zbiorów. Podstawy teorii relacji. Podstawowe pojęcia teorii relacji. Rodzaje relacji.

XII Wnioskowanie i warunki jego poprawności: Pojęcie wnioskowania. Uznawanie i uzasadnianie twierdzeń. Zasada racji dostatecznej. Wnioskowanie logiczne. Warunki poprawności wnioskowania logicznego. Wnioskowanie dedukcyjne. Wnioskowanie uprawdopodobniające. Wnioskowanie redukcyjne. Wnioskowanie indukcyjne. Indukcyjny proces badawczy. Pojęcie wnioskowania indukcyjnego. Indukcja matematyczna. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną niezupełną. Wnioskowanie przez indukcję enumeracyjną zupełną. Wnioskowanie przez analogię. Wnioskowanie statystyczne. Indukcja eliminacyjna. Kanony Milla. Błędy w rozumowaniu.

XIV Przekonywanie jako szczególny rodzaj wnioskowania: Rzetelne i nierzetelne sposoby argumentowania i prowadzenia sporów.

Literatura:

Literatura podstawowa:

Kazimierz Pawłowski, Podstawy logiki ogólnej, Warszawa 2016.

Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 2007.

Barbara Stanosz, Wprowadzenie do logiki formalnej. Podręcznik dla humanistów, Warszawa 1998 (lub inne wydanie).

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.