Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Gramatyka historyczna języka polskiego (morfologia)

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FP-I-2-GHJPMorf-W Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Gramatyka historyczna języka polskiego (morfologia)
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

wpisz symbol/symbole efektów kształcenia

W02; W15; U05; K01;

Skrócony opis:

Poziom przedmiotu: podstawowy

Cele przedmiotu: student umie określić pozycję języka polskiego w grupie języków słowiańskich, zna elementy gramatyki języka scs; student zna system wokaliczny i konsonantyczny od prasłowiańszczyzny poprzez język staropolski do współczesnej polszczyzny; nabywa praktycznej umiejętności analizy historycznojęzykowej tekstów staropolskich (w szczególności umie rozpoznawać i nazwać dawne procesy fonetyczne, fleksyjne i słowotwórcze); potrafi objaśnić współczesne formy językowe odbiegające od normy.

Wymagania wstępne: zaliczenie zajęć z Gramatyki Opisowej Języka Polskiego.

Pełny opis:

Plan zajęć

I.Wspólnota praindoeuropejska. Najdawniejsze procesy (satemizacja i kentumizacja). Wspólnota bałto-słowiańska i dowody jej istnienia (system intonacyjny, deklinacje przymiotnika, koniugacja oparta na dwóch tematach). Zjawisko apofonii.

II.Prasłowiańska wspólnota językowa. Nazwa Słowianie. Słowiańska rodzina językowa. Teorie o lokalizacji praojczyzny Słowian.

III. Pie. system samogłoskowy i jego zmiany. Prawo sylaby otwartej.

IV. Sonanty.

V. Metateza. Kontynuanty w polszczyźnie.

VI. Przegłos.

VII. Konsonantyzm. Historia spółgłoski f. Zmiany spółgłoskowe i zmiany grup spółgłoskowych : redukcja, asymilacja, dysymilacja.

VIII. Morfologia. Kategorie rodzaju, przypadka i liczby. Deklinacje prasłowiańskie.

IX. Deklinacje staropolskie. Tendencje do komplikacji i uproszczenia od miany. Deklinacja męska.

X. Deklinacja żeńska i deklinacja nijaka.

XI. Zaimek i przymiotnik.

XII. Liczebnik.

XIII. Słowotwórstwo.

XIV. Fleksja werbalna. Koniugacje prasłowiańskie i staropolskie.

XV. Kontynuacja i rozwój oraz zmiany historycznych form czasownikowych.

Literatura:

1. Długosz-Kurczabowa K., Dubisz St. Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa 2001, Wyd. UW.

2. Karaś H., Gramatyka języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Materiały do ćwiczeń, Warszawa 1994.

3. Klemensiewicz Z., Historia języka polskiego, Wyd. Nauk. PWN Warszawa 2002.

4. Lehr-Spławiński T., Klemensiewicz Z., Urbańczyk S., 1955, Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa.

5. Moszyński L. Wstęp do filologii słowiańskiej, wyd. II zmienione, Warszawa 2006, PWN.

6. Stieber Z. Historyczna i współczesna fonologia języka polskiego, Warszawa 1966, PWN.

7. Stieber Z., 2005, Zarys gramatyki porównawczej języków słowiańskich, PWN, Warszawa.

8. Strutyński J., Elementy gramatyki historycznej języka polskiego, Wydanie 8, Kraków 2000.

9. Walczak B., Zarys dziejów języka polskiego, Wrocław 1999.

10. Teksty staropolskie, analizy i interpretacje pod red. Wandy Decyk-Zięby i Stanisława Dubisza, Warszawa 2003, Wyd. UW.

11. Kuraszkiewicz W.,Podstawowe wiadomości z gramatyki historycznej języka polskiego, Warszawa 1970.

12. W. Wydra, W.R. Rzepka, 2004, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, Wrocław.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

przygotowanie do wykładu 20

konsultacje 15

przygotowanie do kolokwium 25

przygotowanie do egzaminu 30

suma 120/30 ~4

Aby otrzymać 4 ECTS student:

Wiedza:

student zna podstawową terminologię nauk humanistycznych z zakresu językoznawstwa;

ma uporządkowaną wiedzę o kryteriach periodyzacji historii języka polskiego i jego kontekstach kulturowych; zna badania i dorobek krytyczny z zakresu historii języka polskiego.

Umiejętności:

potrafi posługiwać się podstawowymi narzędziami badawczymi z zakresu językoznawstwa, potrafi samodzielnie przeprowadzić analizę zjawisk językowych.

Kompetencje społeczne:

ma świadomość poziomu swojej wiedzy, rozumie potrzebę uczenia się, rozwoju osobistego i uczestniczenia w kulturze przez całe życie.

Metody i kryteria oceniania:

Przedmiot (wykład) kończy się egzaminem pisemnym.

Na ocenę bardzo dobrą:

student zna na poziomie rozszerzonym terminologię nauk humanistycznych z zakresu

językoznawstwa w stopniu bardzo dobrym (opanował >90% materiału);

ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę o kryteriach periodyzacji historii języka polskiego i jego kontekstach kulturowych; zna badania i dorobek krytyczny z zakresu historii języka polskiego w stopniu bardzo dobrym (opanował >90% materiału);

ma uporządkowaną wiedzę szczegółową z gramatyki historycznej języka polskiego w stopniu bardzo dobrym (opanował >90% materiału);

potrafi analizować zjawiska i procesy historyczne w stopniu bardzo dobrym (opanował >90% materiału);

potrafi wyzyskać wiedzę z gramatyki opisowej i gramatyki historycznej

przy charakterystyce tekstów w stopniu bardzo dobrym (poprawnie analizuje >90% przykładów).

Na ocenę dobrą z plusem:

student zna na poziomie rozszerzonym terminologię nauk humanistycznych z zakresu językoznawstwa w stopniu więcej niż dobrym (>80%);

ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę o kryteriach periodyzacji historii języka polskiego i jego kontekstach kulturowych; zna badania i dorobek krytyczny z zakresu historii języka polskiego w stopniu więcej, niż dobrym (opanował >80% materiału);

potrafi wyzyskać wiedzę z gramatyki opisowej i gramatyki historycznej

przy charakterystyce tekstów w stopniu więcej, niż dobrym (poprawnie analizuje >80% przykładów).

Na ocenę dobrą:

student zna na poziomie rozszerzonym terminologię nauk humanistycznych z zakresu

językoznawstwa w stopniu dobrym (>70%);

ma uporządkowaną wiedzę o kryteriach periodyzacji historii języka polskiego i jego kontekstach kulturowych; zna badania i dorobek krytyczny z zakresu historii języka polskiego w stopniu dobrym (opanował >70% materiału);

potrafi wyzyskać wiedzę z gramatyki opisowej i gramatyki historycznej

przy charakterystyce tekstów w stopniu dobrym (poprawnie analizuje >70% przykładów).

Na ocenę dostateczną z plusem:

student zna terminologię nauk humanistycznych z zakresu

językoznawstwa w stopniu więcej niż dostatecznym (>60%);

ma wiedzę o kryteriach periodyzacji historii języka polskiego i jego kontekstach kulturowych; zna badania i dorobek krytyczny z zakresu historii języka polskiego w stopniu więcej niż dostatecznym (>60%);

ma uporządkowaną wiedzę szczegółową z gramatyki historycznej języka polskiego w stopniu więcej niż dostatecznym (opanował >60% materiału);

potrafi analizować zjawiska i procesy historyczne w stopniu więcej niż dostatecznym (>60%);

potrafi wyzyskać wiedzę z gramatyki opisowej i gramatyki historycznej

przy charakterystyce tekstów w stopniu więcej, niż dostatecznym (poprawnie analizuje >60% przykładów).

Na ocenę dostateczną:

student zna terminologię nauk humanistycznych z zakresu

językoznawstwa w stopniu dostatecznym (>55%);

ma wiedzę o kryteriach periodyzacji historii języka polskiego i jego kontekstach kulturowych; zna badania i dorobek krytyczny z zakresu historii języka polskiego w stopniu dostatecznym (>55%);

ma wiedzę szczegółową z gramatyki historycznej języka polskiego w stopniu dostatecznym (opanował >55% materiału);

potrafi analizować zjawiska i procesy historyczne w stopniu dostatecznym (>50%);

potrafi wyzyskać wiedzę z gramatyki opisowej i gramatyki historycznej

przy charakterystyce tekstów w stopniu dostatecznym (poprawnie analizuje >55% przykładów).

Na ocenę niedostateczną:

student nie spełnia kryteriów na ocenę dostateczną.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Dąbrowska-Kamińska, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Anna Dąbrowska-Kamińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs)

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Anna Dąbrowska-Kamińska, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Anna Dąbrowska-Kamińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-02-01 - 2022-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Anna Dąbrowska-Kamińska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.