Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Stylistyka praktyczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FPZ-I-2-StylPrakt Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Stylistyka praktyczna
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 1.50 LUB 3.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

W1: Student umie wyjaśnić pojęcie "stylu", scharakteryzować przedmiot badań oraz metodologię "stylistyki" jako dziedziny stojącej na pograniczu językoznawstwa i literaturoznawstwa - K_W16.

W2: Student zna kryteria wykorzystywane do wyróżniania odmian i stylów współczesnej polszczyzny - K_W16.

W3: Student umie wymienić cechy charakterystyczne poszczególnych odmian i stylów współczesnej polszczyzny - K_W23.

U1: Student umie analizować teksty z różnych odmian stylistycznych: określić przynależność stylistyczną danej wypowiedzi scharakteryzować zastosowane w niej środki stylistyczne i ich adekwatność, ocenić, czy wypowiedź w swojej warstwie językowej dobrze służy domniemanym celom nadawcy (funkcjom wypowiedzi) - K_U09; K_U10.

U2: Student umie tworzyć wypowiedzi różnorodne stylistycznie, z zastosowaniem środków językowych adekwatnych do typu wypowiedzi - K_U17.

Skrócony opis:

Głównym celem zajęć z praktycznej stylistyki jest przygotowanie studentów do pisania tekstów rozmaitego typu, zwłaszcza tekstów naukowych. Studenci zapoznają się z ogólnymi zasadami budowy tekstu (delimitacja i spójność tekstu, kompozycja tekstu, konstrukcja akapitu), ze stylami funkcjonalnymi polszczyzny oraz z rozmaitymi formami wypowiedzi (m.in. artykuł naukowy, rozprawa, recenzja, reportaż, notatka prasowa, podanie, list motywacyjny, CV).

Ważnym celem przedmiotu jest przekazanie studentom wiedzy o zróżnicowaniu stylistycznym polszczyzny, cechach poszczególnych stylów i nacechowaniu środków stylistycznych, a także wyposażenie ich w umiejętność tworzenia poprawnych, spójnych i zrozumiałych tekstów (mówionych i pisanych) oraz dostosowywania środków językowych do sytuacji komunikacyjnej, celu wypowiedzi i możliwości odbiorcy.

Pełny opis:

1. PRZEDMIOT I ZAKRES STYLISTYKI. CZYM JEST TEKST?

R.-A. de Beaugrande, W. U. Dressler, Wstęp do lingwistyki tekstu, przeł. A. Szwedek, Warszawa 1990;

T. Dobrzyńska, Tekst. Próba syntezy, Warszawa 1993 [rozszerzona wersja artykułu pt. Tekst z Encyklopedii kultury polskiej XX wieku, t. 2. Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Wrocław 1993 i n.];

R. Grzegorczykowa, Głos w dyskusji o pojęciu tekstu i dyskursu, [w:] Tekst. Problemy teoretyczne, pod red. J. Bartmińskiego, B. Bonieckiej, Lublin 1998.

2. DELIMITACJA TEKSTU

M. Ślawska, Tytuł – najmniejszy tekst prasowy, dostępny na:

http://www.sbc.org.pl/Content/10018/slawska.pdf

A. Kozłowska, Tytuły i podtytuły tekstów literackich Karola Wojtyły, w: Język pisarzy: problemy metajęzyka i metatekstu, pod red. T. Korpysza, A. Kozłowskiej, Warszawa 2015, s. 125-148.

3. OD AKAPITU DO TEKSTU – PROBLEMY SPÓJNOŚCI

M. R. Mayenowa, Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, wyd. III poprawione, Wrocław-Warszawa-Kraków 2000;

O spójności tekstu, pod red. M.R. Mayenowej, Wrocław-Warszawa-Kraków 1971;

A. Wierzbicka, O spójności semantycznej tekstu wielozdaniowego, [w:] taż, Dociekania semantyczne, Wrocław 1969.

4. KOMPOZYCJA, PLAN I STRESZCZENIE TEKSTU

J. Bartmiński, Streszczenie w aspekcie typologii tekstów, [w:] Typy tekstów, red. T. Dobrzyńska, Warszawa 1992;

W. Marciszewski, Sposoby streszczania i odmiany streszczeń, „Studia Semiotyczne” I, 1970.

5. STYLE FUNKCJONALNE WSPÓŁCZESNEJ POLSZCZYZNY

S. Dubisz, Historia XX-wiecznej polszczyzny literackiej i jej odmian stylowych, [w:] Polszczyzna XX wieku. Ewolucja i perspektywy rozwoju, pod red. S. Dubisza i S. Gajdy, Warszawa 2001;

Język literacki i jego warianty, pod red. S. Urbańczyka, Warszawa 1982;

T. Skubalanka, O stylu poetyckim i innych stylach języka. Studia i szkice teoretyczne, Lublin 1995.

A. Wilkoń, Typologia odmian językowych współczesnej polszczyzny, Katowice 1987 i n.

6. CHARAKTERYSTYKA STYLU NAUKOWEGO

7. ARTYKUŁ NAUKOWY (TEMAT, TEZA, DOBÓR MATERIAŁU; TECHNIKI WYKORZYSTYWANE W TEKŚCIE NAUKOWYM, CYTATY, PRZYPISY, BIBLIOGRAFIA)

S. Gajda, Podstawy badań stylistycznych nad językiem naukowym, Warszawa-Wrocław 1982;

Tenże, Współczesna polszczyzna naukowa. Język czy żargon?, Opole 1990;

Jak pisać i redagować, pod red. Aleksandry Kubiak-Sokół, Warszawa 2009;

M. Korolko, Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1990;

J. Maćkiewicz, Jak pisać teksty naukowe?, Gdańsk 1996;

J. Maćkiewicz, Jak dobrze pisać. Od myśli do tekstu, Warszawa 2014.

8. ESEJ NAUKOWY

Zbigniew Kadłubek, Esej o eseju, dostępny w Internecie.

9. SPECYFIKA STYLU DZIENNIKARSKIEGO

Justyna Dziagacz, Profesjolekt dziennikarski, dostępny na: https://www.pulib.sk/web/kniznica/elpub/dokument/Olostiak2/subor/33.pdf

Krzysztof Szymoniak, Między gazetą a Internetem – nowe gatunki dziennikarskie, paragatunki czy hybrydy?, dostępny na: http://repozytorium.amu.edu.pl:8080/bitstream/10593/4721/1/09-Szymoniak.pdf

Magdalena Ślawska, Typologie gatunków medialnych – przegląd stanowisk, dostępny na: https://www.journals.us.edu.pl/index.php/FL/article/view/6796

Kazimierz Wolny-Zmorzyński, Andrzej Kozieł, Genologia dziennikarska, dostępny w Internecie.

10. WYBRANE GATUNKI INFORMACYJNE: NOTATKA, SPRAWOZDANIE, KOMENTARZ SPORTOWY, REPORTAŻ

11. WYBRANE GATUNKI PUBLICYSTYCZNE: FELIETON, BLOG, RECENZJA, ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY, ESEJ

Abecadło dziennikarstwa, red. A. Niczyperowicz, Poznań 1996;

Dziennikarstwo i świat mediów, pod red. Z. Bauera, E. Chudzińskiego, Kraków 2000;

J. Fras, Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999;

B. Garlicki, Metodyka dziennikarska, Kraków 1974;

Jak się mówi…? Jak się pisze…? Poradnik językowy dla dziennikarzy, pod red. J. Podrackiego, Warszawa 2007;

Jak zostać pisarzem? Podręcznik dla przyszłych autorów, pod red. A. Zawady, Ożarów Mazowiecki 2011;

Język w mediach masowych, pod red. J. Bralczyka, K. Mosiołek-Kłosińskiej, Warszawa 2000;

Klasycy dziennikarstwa. Arcydzieła sztuki dziennikarskiej, wybór i układ E.E. Kischa, Warszawa 1959;

J. Lizak, Język czasopism dla dzieci. Wybrane zagadnienia, Rzeszów 1999;

A. Łobos, Język czasopism i programów telewizyjnych dla dzieci, Katowice 2003;

A. Magdoń, Reporter i jego warsztat, Kraków 1993;

Mistrzowie reportażu. Antologia, oprac. K. Wolny-Zmorzyński, Rzeszów 2001;

W. Pisarek, Retoryka dziennikarska, Kraków 1988;

W. Pisarek, Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002;

Poetyka i pragmatyka gatunków dziennikarskich, pod red. W. Furmana i K. Wolnego-Zmorzyńskiego, Rzeszów 1999;

Polski esej. Studia, pod red. M. Wyki , Warszawa 1998;

P. Stasiński, Poetyka i pragmatyka felietonu, Wrocław 1982;

K. Wolny, Reportaż – jak go napisać?, Rzeszów 1996.

12. CECHY I ODMIANY STYLU ADMINISTRACYJNEGO. PODSTAWOWE FORMY WYPOWIEDZI UŻYTKOWYCH: PODANIE, CURRICULUM VITAE, ŻYCIORYS

Język w prawie, administracji i gospodarce, pod red. K. Michalczewskiego, Łódź 2010.

E. Malinowska, Uwagi o stylu administracyjnym, [w:] Zeszyty Naukowe WSP w Opolu. Językoznawstwo XV, 1994;

Taż, Wypowiedzi administracyjne – struktura i pragmatyka, Opole 2001;

Literatura:

Słowniki i encyklopedie:

Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993;

Encyklopedia języka polskiego, pod red. S. Urbańczyka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1999;

Encyklopedia kultury polskiej XX wieku t. 2. Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Wrocław 1993 i n.;

M. Głowiński, T. Kostkiewiczowa, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Słownik terminów literackich, pod red. J. Sławińskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1976 i n.;

Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1992.

Inne:

Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce, red. K. Mosiołek-Kłosińska, Warszawa 2001;

H. Kurkowska, S. Skorupka, Stylistyka polska. Zarys, Warszawa 1959 i n.;

E. Miodońska-Brooks, A. Kulawik, M. Tatara, Stylistyka polska. Wybór tekstów, Warszawa 1973;

Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, red. W. Pisarek, Kraków 1999;

Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, pod red. A. Mikołajczuk i E. Bańkowskiej, Warszawa 2003;

Przewodnik po stylistyce polskiej, red. S. Gajda, Opole 1995;

Systematyzacja pojęć w stylistyce, red. S. Gajda, Opole 1992;

A. Wierzbicka, P. Wierzbicki, Praktyczna stylistyka, Warszawa 1968;

D. Zdunkiewicz-Jedynak, Jak to napisać? Poradnik redagowania i komponowania tekstu. Warszawa 2001.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

FP1_W02 - student zna podstawowa terminologie nauk humanistycznych z

zakresu językoznawstwa

FP1_W22 - student ma uporządkowana wiedzę na temat języka jako systemu znaków, ma świadomość złożoności języka, zna normy

językowe i ich role w kształtowaniu stylu oralnej i pisemnej

komunikacji społecznej

Metody i kryteria oceniania:

Warunki zaliczenia przedmiotu: aktywny udział w zajęciach, terminowe oddanie zadawanych prac pisemnych.

Zajęcia odbywają się zdalnie za pomocą aplikacji MS Teams. Na platformie Moodle prowadzący zamieszcza materiały do zajęć, otwiera zadania, a także pozostawia wiadomości do Studentów.

Praktyki zawodowe:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Izabela Duraj-Nowosielska, Bogumiła Sulich, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Izabela Duraj-Nowosielska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs)

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 15 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Agnieszka Świątek, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Agnieszka Świątek
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/team/19%3a96bbc9e061d74396bd7c376bec915947%40thread.tacv2/conversations?groupId=31269320-89be-4b8e-84e1-8e609459bb90&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Głównym celem zajęć z praktycznej stylistyki jest przygotowanie studentów do pisania tekstów rozmaitego typu, zwłaszcza tekstów naukowych. Studenci zapoznają się z ogólnymi zasadami budowy tekstu (delimitacja i spójność tekstu, kompozycja tekstu, konstrukcja akapitu), ze stylami funkcjonalnymi polszczyzny oraz z różnymi formami wypowiedzi (m.in. artykuł naukowy, esej, felieton, recenzja, reportaż, notatka prasowa, podanie, list motywacyjny, CV). Wiedza uzyskana w trakcie analizy tekstów podporządkowana jest zdobywaniu umiejętności praktycznych – uczestnicy zajęć uczą się budowania tekstów, dostosowywania formy wypowiedzi do jej celu i dobierania odpowiednich środków wyrazu.

Pełny opis:

1. PRZEDMIOT I ZAKRES STYLISTYKI. CZYM JEST TEKST?

R.-A. de Beaugrande, W. U. Dressler, Wstęp do lingwistyki tekstu, przeł. A. Szwedek, Warszawa 1990;

T. Dobrzyńska, Tekst. Próba syntezy, Warszawa 1993 [rozszerzona wersja artykułu pt. Tekst z Encyklopedii kultury polskiej XX wieku, t. 2. Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Wrocław 1993 i n.];

R. Grzegorczykowa, Głos w dyskusji o pojęciu tekstu i dyskursu, [w:] Tekst. Problemy teoretyczne, pod red. J. Bartmińskiego, B. Bonieckiej, Lublin 1998.

2. DELIMITACJA TEKSTU

M. Ślawska, Tytuł – najmniejszy tekst prasowy, dostępny na:

http://www.sbc.org.pl/Content/10018/slawska.pdf

A. Kozłowska, Tytuły i podtytuły tekstów literackich Karola Wojtyły, w: Język pisarzy: problemy metajęzyka i metatekstu, pod red. T. Korpysza, A. Kozłowskiej, Warszawa 2015, s. 125-148.

3. OD AKAPITU DO TEKSTU – PROBLEMY SPÓJNOŚCI

M. R. Mayenowa, Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, wyd. III poprawione, Wrocław-Warszawa-Kraków 2000;

O spójności tekstu, pod red. M.R. Mayenowej, Wrocław-Warszawa-Kraków 1971;

A. Wierzbicka, O spójności semantycznej tekstu wielozdaniowego, [w:] taż, Dociekania semantyczne, Wrocław 1969.

4. KOMPOZYCJA, PLAN I STRESZCZENIE TEKSTU

J. Bartmiński, Streszczenie w aspekcie typologii tekstów, [w:] Typy tekstów, red. T. Dobrzyńska, Warszawa 1992;

W. Marciszewski, Sposoby streszczania i odmiany streszczeń, „Studia Semiotyczne” I, 1970.

5. STYLE FUNKCJONALNE WSPÓŁCZESNEJ POLSZCZYZNY

S. Dubisz, Historia XX-wiecznej polszczyzny literackiej i jej odmian stylowych, [w:] Polszczyzna XX wieku. Ewolucja i perspektywy rozwoju, pod red. S. Dubisza i S. Gajdy, Warszawa 2001;

Język literacki i jego warianty, pod red. S. Urbańczyka, Warszawa 1982;

T. Skubalanka, O stylu poetyckim i innych stylach języka. Studia i szkice teoretyczne, Lublin 1995.

A. Wilkoń, Typologia odmian językowych współczesnej polszczyzny, Katowice 1987 i n.

6. CHARAKTERYSTYKA STYLU NAUKOWEGO

7. ARTYKUŁ NAUKOWY (TEMAT, TEZA, DOBÓR MATERIAŁU; TECHNIKI WYKORZYSTYWANE W TEKŚCIE NAUKOWYM, CYTATY, PRZYPISY, BIBLIOGRAFIA)

S. Gajda, Podstawy badań stylistycznych nad językiem naukowym, Warszawa-Wrocław 1982;

Tenże, Współczesna polszczyzna naukowa. Język czy żargon?, Opole 1990;

Jak pisać i redagować, pod red. Aleksandry Kubiak-Sokół, Warszawa 2009;

M. Korolko, Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1990;

J. Maćkiewicz, Jak pisać teksty naukowe?, Gdańsk 1996;

J. Maćkiewicz, Jak dobrze pisać. Od myśli do tekstu, Warszawa 2014.

8. ESEJ NAUKOWY

Zbigniew Kadłubek, Esej o eseju, dostępny w Internecie.

9. SPECYFIKA STYLU DZIENNIKARSKIEGO

Justyna Dziagacz, Profesjolekt dziennikarski, dostępny na: https://www.pulib.sk/web/kniznica/elpub/dokument/Olostiak2/subor/33.pdf

Krzysztof Szymoniak, Między gazetą a Internetem – nowe gatunki dziennikarskie, paragatunki czy hybrydy?, dostępny na: http://repozytorium.amu.edu.pl:8080/bitstream/10593/4721/1/09-Szymoniak.pdf

Magdalena Ślawska, Typologie gatunków medialnych – przegląd stanowisk, dostępny na: https://www.journals.us.edu.pl/index.php/FL/article/view/6796

Kazimierz Wolny-Zmorzyński, Andrzej Kozieł, Genologia dziennikarska, dostępny w Internecie.

10. WYBRANE GATUNKI INFORMACYJNE: NOTATKA, SPRAWOZDANIE, KOMENTARZ SPORTOWY, REPORTAŻ

11. WYBRANE GATUNKI PUBLICYSTYCZNE: FELIETON, BLOG, RECENZJA, ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY, ESEJ

Abecadło dziennikarstwa, red. A. Niczyperowicz, Poznań 1996;

Dziennikarstwo i świat mediów, pod red. Z. Bauera, E. Chudzińskiego, Kraków 2000;

J. Fras, Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999;

B. Garlicki, Metodyka dziennikarska, Kraków 1974;

Jak się mówi…? Jak się pisze…? Poradnik językowy dla dziennikarzy, pod red. J. Podrackiego, Warszawa 2007;

Jak zostać pisarzem? Podręcznik dla przyszłych autorów, pod red. A. Zawady, Ożarów Mazowiecki 2011;

Język w mediach masowych, pod red. J. Bralczyka, K. Mosiołek-Kłosińskiej, Warszawa 2000;

Klasycy dziennikarstwa. Arcydzieła sztuki dziennikarskiej, wybór i układ E.E. Kischa, Warszawa 1959;

J. Lizak, Język czasopism dla dzieci. Wybrane zagadnienia, Rzeszów 1999;

A. Łobos, Język czasopism i programów telewizyjnych dla dzieci, Katowice 2003;

A. Magdoń, Reporter i jego warsztat, Kraków 1993;

Mistrzowie reportażu. Antologia, oprac. K. Wolny-Zmorzyński, Rzeszów 2001;

W. Pisarek, Retoryka dziennikarska, Kraków 1988;

W. Pisarek, Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002;

Poetyka i pragmatyka gatunków dziennikarskich, pod red. W. Furmana i K. Wolnego-Zmorzyńskiego, Rzeszów 1999;

Polski esej. Studia, pod red. M. Wyki , Warszawa 1998;

P. Stasiński, Poetyka i pragmatyka felietonu, Wrocław 1982;

K. Wolny, Reportaż – jak go napisać?, Rzeszów 1996.

12. CECHY I ODMIANY STYLU ADMINISTRACYJNEGO. PODSTAWOWE FORMY WYPOWIEDZI UŻYTKOWYCH: PODANIE, CURRICULUM VITAE, ŻYCIORYS

Język w prawie, administracji i gospodarce, pod red. K. Michalczewskiego, Łódź 2010.

E. Malinowska, Uwagi o stylu administracyjnym, [w:] Zeszyty Naukowe WSP w Opolu. Językoznawstwo XV, 1994;

Taż, Wypowiedzi administracyjne – struktura i pragmatyka, Opole 2001;

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.