Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia filozofii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-KU-I-1-HistFilo-C Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia filozofii
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

KU1_W04

KU1_U11

KU1_K01


Skrócony opis:

Cele przedmiotu: Nabycie przez studentów podstawowej wiedzy z kultury filozoficznej nowożytnej i współczesnej, a także umiejętności rozpoznania najważniejszych problemów i motywów filozoficznych, żywych w filozofii omawianego okresu.

Pełny opis:

Tematyka zajęć:

1. Wprowadzenie ogólne do filozofii nowożytnej.

1.1 Zagadnienie źródeł poznania. Psychologiczna i epistemologiczna wersja zagadnienia. Aprioryzm i empiryzm (skrajny i umiarkowany). Spór empiryzmu i aprioryzmu o charakter twierdzeń matematyki. Konwencjonalizm. Aprioryzm umiarkowany Kanta. Poznanie aprioryczne według fenomenologów. Racjonalizm i irracjonalizm.

1.2 Zagadnienie granic poznania. Dwa rozumienia transcendencji. Zagadnienie immanentnych granic poznania. Epistemologiczny idealizm immanentny (Berkeley, Hume). Epistemologiczny realizm immanentny. Epistemologiczny idealizm transcendentalny. Idealizm transcendentalny Kanta. Realizm. Pozytywizm. Neopozytywizm.

1.3 Zagadnienia metafizyczne. Zagadnienie przedmiotów idealnych. Spór o uniwersalia. Współczesna wersja sporu o uniwersalia. Idealizm subiektywny. Idealizm obiektywny. Dialektyka Hegla. Dialektyka Hegla i dialektyka Marksa. Metafizyczny realizm. Realizm naiwny i krytyczny.

2. Wybrani przedstawiciele filozofii nowożytnej.

2.1 Kartezjusz. Metoda Kartezjusza. Kryterium prawdy. Poznanie Boga i świata. Teoria poznania. Filozofia przyrody. Antropologia. Zagadnienie wolności. Następcy Kartezjusza. Melabranche. Okazjonalizm i ontologizm Melabrache’a. Spinoza. Racjonalizm i panteizm Spinozy. Tożsamość bytu duchowego i cielesnego. Antropologia i etyka Spinozy.

2.2 Franciszek Bacon. Nowa metoda Bacona.

2.3 Galileusz. Metoda naukowa Galileusza.

2.4 Tomasz Hobbes. Materializm i sensualizm. Determinizm. Naturalistyczna teoria społeczeństwa.

2.5 Edward Herbert z Cherbury i koncepcja religii naturalnej.

2.6 John Locke i empiryzm. Nauka o powstawaniu pojęć. Teoria idei Locke’a. Filozofia polityczna Locke’a.

2.7 Anthony Ashley Cooper i koncepcja moralności naturalnej.

2.8 Kant. Krytycyzm Kanta. Krytyka czystego rozumu. Krytyka praktycznego rozumu. Filozofia prawa. Filozofia religii. Fryderyk Henryk Jacobi jako krytyk Kanta.

2.9 Idealizm niemiecki. Fichte. Czysty podmiotowy idealizm Fichtego. Hegel. Przedmiot i ogólne zasady filozofii Hegla. Dialektyka Hegla. Logika. Filozofia przyrody. Filozofia ducha. Heglowska filozofia prawa i państwa.

2.10 Jan Fryderyk Herbart i krytyka idealizmu. Realizm Herbarta.

3. Nowożytna filozofia społeczno-gospodarcza.

3.1 Filozofia społeczna merkantylizmu.

3.2 Filozofia społeczno-gospodarcza fizjokratów.

3.3 Filozofia społeczno-gospodarcza Adama Smitha. Koncepcja „homo oeconomicus”.

4. Elementy filozofii współczesnej.

4.1 Zagadnienie bezpośredniości i pośredniości poznania. Teoria poznania bezpośredniego w fenomenologii. Kartezjańska idea wątpienia metodologicznego i redukcja transcendentalna Husserla.

4.2 Krytyka idei bezpośredniego poznania, kartezjańskiego wątpienia i fenomenologicznej redukcji w filozofii współczesnej. Teoria poznania pośredniego Peircea’a. Teoria znaku. Krytyka idei epoche (bezzałożeniowości poznania). Pragmatyzm Peircea’a. Filozofia form symbolicznych Cassirera.

4.3. Hermeneutyka. Friedrich Schleiermacher. Johan Gustaw Droysen. Wilhelm Dilthey. Gadamer. Realistyczna hermeneutyka Bettie’go.

4.4 Realizm poznawczy Konrada Lorenza.

4.5 Fenomenologiczna filozofia wartości Schelera i Hartmanna.

5. Egzystencjalizm.

5.1 Kierkegard. Zasadniczy problem egzystencjalny Kierkegarda. Paradoks sokratejski i rozwiązanie Kierkegarda. Sceptycyzm i wiara.

5.2 Nietzsche.

5.3 Egzystencjalizm współczesny. Heideger. Sartre.

Literatura:

Literatura pomocnicza do wykładu:

K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii, Warszawa 2003

W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, wyd. dowolne

R.H. Popkin, Filozofia, Poznań 1994

D. Collinson, Pięćdziesięciu wielkich filozofów, Poznań 1997

Z. Kuderowicz red., Filozofia XX wieku, Warszawa 2002

A. Miś, Filozofia współczesna, Warszawa 2003

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Podstawowym celem studium historii filozofii w II semestrze jest nabycie przez studentów możliwie gruntownej wiedzy z filozofii nowożytnej, a także umiejętności rozpoznawania najważniejszych problemów i motywów filozoficznych, żywych w filozofii omawianego okresu. Zarazem bardzo ważne jest, by student, poprzez studium historii filozofii, zrozumiał ludzki i zarazem egzystencjalny wymiar filozofii, a przede wszystkim ujrzał ją nie jako zespół gotowych rozwiązań wszystkich problemów, jakie stawia człowiek, lecz jako drogę do własnej "prawdy". Filozofię powinien potraktować jako źródło inspiracji dla własnego rozwoju egzystencjalnego.

Metody i kryteria oceniania:

Zajęcia w semestrze kończą się letnim egzaminem. Egzamin obejmuje materiał wykładany w trakcie obu semestrów. Egzamin składa się z dwóch części: część pierwsza jest to pisemny test obejmujący całość wykładanego materiału. Zaliczenie testu uprawnia do otrzymania oceny do dobrej (włącznie). Chcąc otrzymać ocenę wyższą niż „dobry”, student zobowiązany jest zdać egzamin ustny. Egzamin ustny polega na zreferowaniu przeczytanych lektur – po trzy lektury z każdego semestru. Lektury zostaną podane na wykładach.

Praktyki zawodowe:

Nie ma praktyk z tego przedmiotu.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Agnieszka Smaga
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem ćwiczeń jest zapoznanie się z wybranymi klasycznymi tekstami z zakresu historii filozofii starożytnej, średniowiecznej i nowożytnej.

30 godzin ćwiczeń stanowi ważne uzupełnienie do wykładu z historii filozofii.

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA

Platon, Obrona Sokratesa

Platon, Państwo, ks. I-II, VII i X

Arystoteles, Etyka Nikomachejska, ks. I.

Epikur, List do Menojkeusa

Lukrecjusz, O naturze rzeczy, ks. V

Augustyn, Wyznania, ks. X-XIII.

Kartezjusz, Rozprawa o metodzie, cz. I-IV.

Kant, Co to jest Oświnienie?

Hegel „Wstęp” do „Wykładów z filozofii dziejów”, (tłum. J. Grabowski A. Landman, Warszawa 1958, s. 3-119).

Nietzsche, O pożytkach i szkodliwości historii dla życia, [w:] Niewczesne rozważania, tłum. M. Łukasiewicz, Kraków 1996.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

H. Jonas, Ewangelia Marcjona [w:] Religia gnozy tłum. M. Klimowicz, Kraków 1994, s. 145-162.

H. Jonas, Kosmos w ocenie greckiej i gnostyckiej, Religia gnozy tłum. M. Klimowicz, Kraków 1994, s. 257-306.

P. Hadot, Filozofia jako ćwiczenie duchowe, tłum. P. Domański, Warszawa 1992.

P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna?, tłum. P. Domański, Warszawa 2000.

H. Höffe, Mała historia filozofii, Warszawa 2004

A. Kenny, Krótka historia filozofii zachodniej, Warszawa 2004.

R.H. Popkin, Historia filozofii zachodniej, Poznań 2003

Kronos, 2/2014 (Joachim z Fiore)

Wymagania wstępne:

Brak wymagań wstępnych.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Agnieszka Smaga
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a64d63f79a61648b696d849d5ac343ab3%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=0f606191-d97e-4065-a108-b55e83f85dd1&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Celem ćwiczeń jest zapoznanie się z wybranymi klasycznymi tekstami z zakresu historii filozofii starożytnej, średniowiecznej i nowożytnej.

30 godzin ćwiczeń stanowi ważne uzupełnienie do wykładu z historii filozofii.

Literatura:

LITERATURA PODSTAWOWA:

1/ Platon, Uczta

2/ Lukrecjusz, O naturze rzeczy, ks. V. tłum. G. Żurek, Warszawa 1994.

3/Pseudo-Dionizy Areopagita, Imiona Boskie,

4/ Augustyn, Wyznania, ks. X-XIII.

5/ Giovanni Pico della Mirandola, Mowa o godności człowieka, tłum. Z. Nerczuk i M. Olszewski, Warszawa 2010.

6/ Machiavelli, Książę, tłum. W. Rzymowski, Wrocław-Warszawa-Kraków 1969.

7/ Kartezjusz, Rozprawa o metodzie (ks. I-IV), tłum. W. Wojciechowska, Warszawa 1970.

8/ Kant, Co to jest Oświnienie?

9/ Lessing, Wychowaniu rodzaju ludzkiego, tłum.P. Piszczatowski, [w:] Między racjonalizmem a nowym mitem. Lessing in teologia postoświeceniowa, Warszawa 2013, s. 251-280.

10/. Hegel, Wstęp do wykładów z filozofii dziejów Hegel „Wstęp” [w:] Wykłady z filozofii dziejów, tłum. J. Grabowski A. Landman, Warszawa 1958, s. 3-119.

11/ Marks, Tezy o Feuerbachu

12/ Nietzsche, O pożytkach i szkodliwości historii dla życia, [w:] Niewczesne rozważania, tłum. M. Łukasiewicz, Kraków 1996.

13/ W. Benjamin, O pojęciu historii, [w:] tenże, Konstelacje. Wybór tekstów, tłum. A. Lipszyc, Kraków 2012, s. 311-322.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:

K. Löwith, Od Hegla do Nietzschego, Rewolucyjny przełom w myśli XIX wieku, tłum. S. Gromadzki, Warszawa 2001.

H. Höffe, Mała historia filozofii, tłum. przeł. J. Sidorek Warszawa 2004

A. Kenny, Krótka historia filozofii zachodniej, tłum. J. Popowski, Warszawa 2004.

R.H. Popkin, Historia filozofii zachodniej, tłum. zbiorowe, Poznań 2003

Carl L. Becker, Państwo Boże osiemnastowiecznych filozofów, tłum. J. Ruszkowski, Poznań 1995

E. Gilson, Metamorfozy państwa Bożego, tłum. A. Kuryś, Warszawa 2020

Wymagania wstępne:

Brak wymagań wstępnych

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-02-01 - 2022-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.