Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Historia filozofii

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-MU-I-2-Histfilo-L Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Historia filozofii
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a668a687190a94e0789decc34bb3af818%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=fdf7ee05-60ad-4420-ab29-bf6c08a0bb79&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Punkty ECTS i inne: 1.00 LUB 3.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: (brak danych)
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

wpisz symbol/symbole efektów kształcenia

Skrócony opis:

Wykład ma na celu zapoznanie z głównymi kierunkami liczącej ponad dwa i pół tysiąca lat tradycji filozoficznej, obejmującej filozofię starożytną, średniowieczną, nowożytną i współczesną. Pierwszy semestr poświęcony zostanie filozofii starożytnej i średniowiecznej, w drugim omówione zostaną filozofia nowożytna i współczesna.

Pełny opis:

Dzieje filozofii zaczęły się w Grecji, a konkretnie w koloniach greckich w Azji Mniejszej (Milet, Efez) w VI wieku przed Chrystusem. Cezurą w dziejach filozofii starożytnej stanowiła postać Sokratesa (zm. 399 przed Chr.), który zainicjował okres wielkiego rozkwitu myśli filozoficznej w Atenach. Od tego momentu Ateny stały się stolicą mądrości filozoficznej. Swoje szkoły założyli tam Platon (Akademia), Arystoteles (Liceum), Epikur i Zenon (szkoła stoicka).

W okresie rzymskim wielkim ośrodkiem filozoficznym stała się również Aleksandria, gdzie narodziła się najważniejsza szkoła filozoficzna późnej starożytności – neoplatonizm, syntetyzująca główne wątki myśli Platona, Arystotelesa i stoicyzmu.

Choć spotkanie filozofii greckiej z objawieniem chrześcijańskim wywołało potężny wstrząs myślowy, który zmusił filozofię do istotnych modyfikacji, to neoplatonizm pozostał filozofią uznawaną za najbliższą chrześcijaństwu. Upraszczając można powiedzieć, że neoplatonizm chrześcijański dominował w filozofii aż do XVII wieku, czyli do Kartezjusza.

Rene Descartes marzył o nowym początku w filozofii. Chciał stworzyć filozofię, która odznaczałaby się pewnością. Pewności tej poszukiwał nie w świecie zewnętrznym (jak to miało miejsce w starożytności), ani na Bogu (jak czyniono w średniowieczu), ale w samym sobie: w człowieku, w jego myśleniu - „myślę, więc jestem” głosiła najsłynniejsza sentencja francuskiego filozofa.

Najznakomitszym kontynuatorem Kartezjusza był Immanuel Kant, zarazem wielki wyraziciel ideałów oświecenia; filozof wzywający do autonomii podmiotu, do tego by odważyć się myśleć („Sapere aude!) samodzielnie, tj. używać rozumu bez obcego kierownictwa.

Syntezą wielkiej tradycji idealistycznej filozofii był Hegel. Był on zarazem wielkim filozofem kultury. Datę jego śmierci – rok 1831 – uznaje się za koniec filozofii nowożytnej.

Filozofia współczesna albo kontynuuje dokonania Hegla (prawica i lewica heglowska) lub tworzy filozofię w opozycji do niego: Kierkegaard, Schopenhauer, Nietzsche. Na tych trzech myślicielach kończy się nasza peregrynacja po dziejach filozofii.

Literatura:

a/ Filozofia starożytna

G. Colli, Narodziny filozofii, tłum. S. Kasprzysiak, Warszawa-Kraków 1991.

J.P. Vernant, Źródła myśli greckiej, tłum. J. Szacki, Warszawa 1969.

Kirk, Raven, Schofield, Filozofia przedsokratejska, J. Lang, Warszawa 1999.

P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna, tłum. P. Domański, Warszawa 2000.

G. Reale, Historia filozofii starożytnej, tłum. E. I.Zieliński, Lublin 1993 – 2002.

P. Hadot, Plotyn albo prostota spojrzenia, tłum. P.Bobowska, Kęty 2002.

b/ Filozofia i chrześcijaństwo

H. Jonas, Religia gnozy, tłum. M. Klimowicz, Kraków 1994.

W. Jaeger, Wczesne chrześcijaństwo i grecka paideia, tłum. K. Bielawski, Bydgoszcz 1997..

A.H. Amstrong, R.A.Marcus, Wiara chrześcijańska a filozofia grecka, H. Bednarek, Warszawa 1994.

c/ Filozofia średniowieczna

E. Gilson, Historia filozofii chrześcijańskiej w wiekach średnich, tłum. S. Zalewski, Warszawa 1987.

Ph. Bohner, E. Gilson, Historia filozofii chrześcijańskiej, tłum. S. Stomma, Warszawa 1962.

F. van Steenberghen, Filozofia XIII wieku, tłum. E.I. Zieliński, Lublin 2005.

d/ Filozofia nowożytna i współczesna

R.H. Popkin (red.) Historia filozofii zachodniej, Poznań 2003.

K. Löwith, Od Hegla do Nietzschego. Rewolucyjny przełom w myśli XIX wieku, tłum. S. Gromadzki, Warszawa 2001.

O. Höffe, Mała historia filozofii, tłum. J. Sidorek, Warszawa 2004.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Student ma wiedzę w zakresie głównych kierunków myśli filozoficznej w epoce starożytnej, średniowiecznej i nowożytnej.

Metody i kryteria oceniania:

Wykład kończy się egzaminem ustnym w czerwcu 2021 roku. Może zaistnieć konieczność przeprowadzenia egzaminu online.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Beata Skrzydlewska
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs)

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Robert Pawlik, Beata Skrzydlewska
Prowadzący grup: Robert Pawlik
Strona przedmiotu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a668a687190a94e0789decc34bb3af818%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=fdf7ee05-60ad-4420-ab29-bf6c08a0bb79&tenantId=12578430-c51b-4816-8163-c7281035b9b3
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Wykład ma na celu zapoznanie z głównymi kierunkami liczącej ponad dwa i pół tysiąca lat tradycji filozoficznej, obejmującej filozofię starożytną, średniowieczną, nowożytną i współczesną. Pierwszy semestr poświęcony zostanie filozofii starożytnej i średniowiecznej, w drugim omówione zostaną filozofia nowożytna i współczesna.

Pełny opis:

Dzieje filozofii zaczęły się w Grecji, a konkretnie w koloniach greckich w Azji Mniejszej (Milet, Efez) w VI wieku przed Chrystusem. Cezurą w dziejach filozofii starożytnej stanowiła postać Sokratesa (zm. 399 przed Chr.), który zainicjował okres wielkiego rozkwitu myśli filozoficznej w Atenach. Od tego momentu Ateny stały się stolicą mądrości filozoficznej. Swoje szkoły założyli tam Platon (Akademia), Arystoteles (Liceum), Epikur i Zenon (szkoła stoicka).

W okresie rzymskim wielkim ośrodkiem filozoficznym stała się również Aleksandria, gdzie narodziła się najważniejsza szkoła filozoficzna późnej starożytności – neoplatonizm, syntetyzująca główne wątki myśli Platona, Arystotelesa i stoicyzmu.

Choć spotkanie filozofii greckiej z objawieniem chrześcijańskim wywołało potężny wstrząs myślowy, który zmusił filozofię do istotnych modyfikacji, to neoplatonizm pozostał filozofią uznawaną za najbliższą chrześcijaństwu. Upraszczając można powiedzieć, że neoplatonizm chrześcijański dominował w filozofii aż do XVII wieku, czyli do Kartezjusza.

Rene Descartes marzył o nowym początku w filozofii. Chciał stworzyć filozofię, która odznaczałaby się pewnością. Pewności tej poszukiwał nie w świecie zewnętrznym (jak to miało miejsce w starożytności), ani na Bogu (jak czyniono w średniowieczu), ale w samym sobie: w człowieku, w jego myśleniu - „myślę, więc jestem” głosiła najsłynniejsza sentencja francuskiego filozofa.

Najznakomitszym kontynuatorem Kartezjusza był Immanuel Kant, zarazem wielki wyraziciel ideałów oświecenia; filozof wzywający do autonomii podmiotu, do tego by odważyć się myśleć („Sapere aude!) samodzielnie, tj. używać rozumu bez obcego kierownictwa.

Syntezą wielkiej tradycji idealistycznej filozofii był Hegel. Był on zarazem wielkim filozofem kultury. Datę jego śmierci – rok 1831 – uznaje się za koniec filozofii nowożytnej.

Filozofia współczesna albo kontynuuje dokonania Hegla (prawica i lewica heglowska) lub tworzy filozofię w opozycji do niego: Kierkegaard, Schopenhauer, Nietzsche. Na tych trzech myślicielach kończy się nasza peregrynacja po dziejach filozofii.

Literatura:

a/ Filozofia starożytna

G. Colli, Narodziny filozofii, tłum. S. Kasprzysiak, Warszawa-Kraków 1991.

J.P. Vernant, Źródła myśli greckiej, tłum. J. Szacki, Warszawa 1969.

Kirk, Raven, Schofield, Filozofia przedsokratejska, J. Lang, Warszawa 1999.

P. Hadot, Czym jest filozofia starożytna, tłum. P. Domański, Warszawa 2000.

G. Reale, Historia filozofii starożytnej, tłum. E. I.Zieliński, Lublin 1993 – 2002.

P. Hadot, Plotyn albo prostota spojrzenia, tłum. P.Bobowska, Kęty 2002.

b/ Filozofia i chrześcijaństwo

H. Jonas, Religia gnozy, tłum. M. Klimowicz, Kraków 1994.

W. Jaeger, Wczesne chrześcijaństwo i grecka paideia, tłum. K. Bielawski, Bydgoszcz 1997..

A.H. Amstrong, R.A.Marcus, Wiara chrześcijańska a filozofia grecka, H. Bednarek, Warszawa 1994.

c/ Filozofia średniowieczna

E. Gilson, Historia filozofii chrześcijańskiej w wiekach średnich, tłum. S. Zalewski, Warszawa 1987.

Ph. Bohner, E. Gilson, Historia filozofii chrześcijańskiej, tłum. S. Stomma, Warszawa 1962.

F. van Steenberghen, Filozofia XIII wieku, tłum. E.I. Zieliński, Lublin 2005.

d/ Filozofia nowożytna i współczesna

R.H. Popkin (red.) Historia filozofii zachodniej, Poznań 2003.

K. Löwith, Od Hegla do Nietzschego. Rewolucyjny przełom w myśli XIX wieku, tłum. S. Gromadzki, Warszawa 2001.

O. Höffe, Mała historia filozofii, tłum. J. Sidorek, Warszawa 2004.

Wymagania wstępne:

Brak wymagań wstępnych

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-02-01 - 2022-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: (brak danych)
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.