Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Postępowanie karne semestr 1

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WP-PRZ-POK1 Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Postępowanie karne semestr 1
Jednostka: Wydział Prawa i Administracji
Grupy:
Strona przedmiotu: https://wpia.uksw.edu.pl/node/236
Punkty ECTS i inne: 1.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

Wiedza PR_W01, PR_W02, PR_W04, PR_W05



Skrócony opis:

I. Zagadnienia wprowadzające do przedmiotu.

II. Zasady procesu karnego.

III. Warunki dopuszczalności (przesłanki) postępowania karnego.

IV. Organy procesu karnego (kierownicze i prowadzące).

V. Strony procesowe oraz inni uczestnicy procesu.

VI. Czynności procesowe.

VII. Dowody w procesie karnym.

VIII. Środki przymusu procesowego.

Pełny opis:

I. ZAGADNIENIA WPROWADZAJĄCE DO PRZEDMIOTU

1. Pojęcie, istota, funkcje oraz cel procesu karnego jako realizacji norm prawa karnego i dyrektywy trafnej represji karnej. Paradygmat procesu karnego. Sprawiedliwość naprawcza (materialna i proceduralna).

2. Historyczne konotacje procesu karnego. Proces antyczny. Proces karny powszechny. Model romański. Model germański. Model anglosaski.

3. Funkcje prawa karnego procesowego (funkcja stabilizacyjna, funkcja dynamizacyjna, funkcja kontrolna, funkcja dystrybutywna, funkcja regulacyjna, funkcja ochronna, funkcja gwarancyjna oraz funkcja gwarancyjno-wychowawcza).

4. Przedmiot procesu karnego w ujęciu historycznym i stanowiska współczesne (wg W. Sauera, E. Belinga, O. Bullowa, K. Birkmeyera, M. Cieślaka, S. Śliwińskiego).

5. Źródła prawa karnego procesowego. Katalog źródeł prawa karnego procesowego. Konstytucyjne podstawy procesu karnego. Zwyczaj w praktyce sądowej. Dorobek doktryny prawa karnego procesowego.

6. Zakres obowiązywania prawa karnego procesowego (temporalny i terytorialny). Zasada lex retro non agit w prawie i w procesie karnym. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego (art. 6 – 10). Reguła terytorialności. Stosowanie polskiego prawa karnego procesowego za granicą w stosunku do cudzoziemców.

7. Uniwersalizm przepisów procesu karnego. Stosowanie norm prawa karnego procesowego w innych postępowaniach prawnych (postępowanie dyscyplinarne, postępowanie przed Trybunałem Stanu, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, postępowanie przed izbami morskimi, postępowanie lustracyjne, postępowanie przed sejmową komisją śledczą).

8. Wykładnia norm prawa karnego procesowego (autentyczna, legalna, sądowa i doktrynalna). Wykładnia semantyczna, systemowa, historyczna, teleologiczna i logiczna (argumentum a contrario, argumentum a minori ad maius, wnioskowanie z celu na środki). Stosowanie analogii w prawie karnym procesowym.

9. Związek prawa karnego procesowego z innymi naukami. Prawo karne materialne, Prawo o ustroju organów ochrony prawnej, Medycyna sądowa, Psychiatria sądowa, Kryminalistyka (taktyka i technika), Kryminologia, Prawo karne wykonawcze, Prawo i postępowanie karne skarbowe.

10. Gwarancje procesowe. Prawo do wolności. Prawa człowieka i obywatela. Gwarancje wymiaru sprawiedliwości. Gwarancje praw i interesów poszczególnych uczestników postępowania (ze szczególnym uwzględnieniem uprawnień pokrzywdzonego i oskarżonego).

11. Rodzaje procesu karnego i zróżnicowanie trybów ścigania. Proces podstawowy, Sprawa cywilna w procesie karnym, Postępowanie zwyczajne, Postępowania szczególne,

Postępowania dodatkowe (incydentalne, pomocnicze, następcze, postępowanie uzupełniające).

12. Tryb publicznoskargowy, przestępstwa bezwzględne i względnie wnioskowe, tryb prywatnoskargowy.

II. ZASADY PROCESU KARNEGO

1. Pojęcie zasady procesowej. Naczelne zasady procesowe. Zasady prawnie zdefiniowane i zasady prawnie niezdefiniowane. Zasady procesowe in abstracto i zasady procesowe in concreto. Odstępstwa i wyjątki od zasad procesowych. Praktyczne przejawy funkcjonowania zasad procesu karnego.

2. Klasyfikacja zasad procesowych. Kryteria klasyfikacji zasad procesu karnego. Zasady ogólnoprawne. Zasady organizacyjno-ustrojowe. Zasady dynamizmu akcji procesowej. Zasady poznania dowodowego. Zasady gwarancyjne.

3. Zasady ogólnoprawne: zasada praworządności, zasada humanizmu, zasada sprawiedliwości, zasada prawa do sądu i zasada rzetelnego procesu.

4. Zasady organizacyjno-ustrojowe: zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości, zasada niezależności sądów i niezawisłości sędziów, zasada kolegialności orzeczniczej, zasada socjalizacji procesu karnego, zasada urzędniczej organizacji prokuratury, zasada procesowego podporządkowania organów ścigania prokuratorowi.

5. Zasady dynamizmu akcji procesowej: zasada oficjalności, zasada legalizmu ścigania karnego, zasada skargowości, zasada kontradyktoryjności.

6. Zasady poznania dowodowego: zasada prawdy, zasada bezpośredniości, zasada swobodnej oceny dowodów, zasada rozłożenia ciężaru dowodowego.

7. Zasady gwarancyjne: zasada prawa do obrony, zasada domniemania niewinności, zasada in dubio pro reo, zasada lojalności procesowej, zasada upublicznienia procesu karnego, zasada kontroli procesu karnego, zasada obiektywizmu, zakaz reformationis in peius, zasada ne bis in idem.

III. WARUNKI DOPUSZCZLNOŚCI (PRZESŁANKI) POSTĘPOWANIA KARNEGO

1. Istota i pojęcie warunków dopuszczalności postępowania karnego (Istota i rodzaje przesłanek procesowych).

2. Klasyfikacja przesłanek procesowych. Przesłanki pozytywne i przesłanki negatywne. Przesłanki ogólne i przesłanki szczególne. Przesłanki bezwzględne i przesłanki względne. Przesłanki o charakterze materialnym, formalnym i mieszanym.

3. Charakterystyka poszczególnych przesłanek procesowych. Brak faktycznych podstaw oskarżenia i podstaw skazania. Brak przestępności czynu. Znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu. Brak karalności czynu. Istnienie stron procesowych. Przedawnienie karalności. Zawisłość prawna sporu i powaga rzeczy osądzonej. Podsądność sądom karnym. Skarga uprawnionego oskarżyciela. Brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o

ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej. Inne ujemne przesłanki procesowe (amnestia, abolicja, ułaskawienie).

4. Skutki prawne wystąpienia ujemnych przesłanek procesowych.

5. Zbieg przesłanek procesowych.

6. Reguły procesowej reakcji.

IV. ORGANY PROCESU KARNEGO (KIEROWNICZE I PROWADZĄCE)

1. Pojęcie i rodzaje organów procesu karnego. Organ kierowniczy i organ prowadzący.

2. Organy władzy sądowniczej. Sądy powszechne i Sąd Najwyższy. Zadania i kompetencje sądownictwa powszechnego. Sądownictwo powszechne i sądy wojskowe. Ustrój i struktura organizacyjna sądów powszechnych. Sądy wojskowe.

3. Skład sądu. Wyłączenie sędziego (Iudex inhabilis i iudex suspectus). Tryb wyłączenia sędziego. Skutki procesowe nie wyłączenia sędziego.

4. Właściwość rzeczowa, miejscowa oraz właściwość funkcjonalna sądu. Właściwość z łączności podmiotowej, właściwość z łączności przedmiotowej, właściwość z przekazania sprawy. Spory o właściwość.

5. Pozycja referendarza sądowego w postępowaniu karnym.

6. Prokuratura jako organ strzeżenia praworządności i rzecznik interesu publicznego. Prokuratura jako organ ścigania i jako organ prowadzący, a także jako organ ścigania nadzorujący inne organy ścigania. Prokurator jako oskarżyciel publiczny. Prokurator jako organ postępowania karnego wykonawczego. Zasady organizacyjno – ustrojowe prokuratury. Zasada hierarchicznego podporządkowania. Zasada jednolitości prokuratury. Zasada centralizmu organizacji. Zasada jednoosobowego kierownictwa. Zasada niezależności. Zasady działania prokuratury (substytucji, dewolucji oraz indyferencji).

7. Policja oraz inne organy ścigania karnego. Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczna. Wojskowe organy: Żandarmeria Wojskowa. Organy administracji skarbowej w postępowaniu karnym. Organy administracji państwowej w postępowaniu karnym. Prerogatywy organów policji administracyjnej.

8. Pomocnicy organów procesowych. Specjalista, protokolant, stenograf, tłumacz, kurator sądowy, konwojent.

9. Organy międzynarodowego postępowania karnego. Międzynarodowy Trybunał Karny. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu.

V. STRONY PROCESOWE ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU

1. Pojęcie strony procesu karnego. Strona stosunku materialno – prawnego oraz stosunku procesowego.

2. Klasyfikacja stron procesu karnego. Kryteria klasyfikacji stron procesu karnego.

3. Kategorie stron procesowych: strony zasadnicze i strony szczególne, strony bierne i strony

czynne, strony zastępcze i strony nowe. Współuczestnictwo procesowe. Kumulacja ról procesowych. Kumulacja roli strony z rolą innego uczestnika postępowania.

4. Oskarżyciel publiczny. Pojęcie i rodzaje oskarżycieli publicznych. Prokurator jako zasadniczy oskarżyciel publiczny. Wyłączenie prokuratora od udziału w postępowaniu. Nieprokuratorscy oskarżyciele publiczni. Prawa i obowiązki procesowe. Aktywność oskarżycielska.

5. Pokrzywdzony. Pojęcie pokrzywdzonego. Istota pokrzywdzenia. Prawa i obowiązki pokrzywdzonego. Udział pokrzywdzonego w poszczególnych stadiach procesu karnego. Program ochrony pokrzywdzonego. Role procesowe pokrzywdzonego.

6. Oskarżyciel posiłkowy. Oskarżyciel posiłkowy uboczny. Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny. Wniesienie aktu oskarżenia przez oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego. Liczba oskarżycieli posiłkowych w procesie. Uprawnienia oskarżyciela posiłkowego. Skutki odstąpienia oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia oraz skutki procesowe jego śmierci.

7. Oskarżyciel prywatny. Pojęcie i istota oskarżyciela prywatnego. Nabycie statusu oskarżyciela prywatnego. Prawa i obowiązki oskarżyciela prywatnego. Oskarżenie wzajemne. Koszty procesowe postępowania prywatnoskargowego. Śmierć oskarżyciela prywatnego w toku postępowania karnego.

8. Oskarżony. Pojęcie i istota procesowa pozycji oskarżonego. Rozróżnienie istotnych pojęć: oskarżony, podejrzany, osoba podejrzana i osoba podejrzewana. Prawa i obowiązki procesowe oskarżonego. Prawo oskarżonego do bezpłatnej pomocy prawnej. Prawo oskarżonego do kontaktów z obrońcą. Obowiązki oskarżonego przebywającego na wolności. Przesłanki obligatoryjnego udziału obrońcy w postepowaniu karnym.

9. Reprezentanci i pomocnicy stron procesowych. Obrońca oskarżonego. Pełnomocnik strony procesowej. Przedstawiciel ustawowy.

10. Status prawny obrońcy. Obrońca z urzędu i obrońca z wyboru. Obrona obligatoryjna oskarżonego. Obrona formalna i obrona materialna. Prawa i obowiązki obrońcy. Przymus adwokacki. Dopuszczalność jednoczesnej obrony kilku oskarżonych.

11. Radca prawny. Status procesowy radcy prawnego w postępowaniu karnym. Prawa i obowiązki procesowe radcy prawnego. Przymus radcowski w prawie karnym.

12. Rzecznicy interesu społecznego. Przedstawiciel społeczny. Prokurator jako rzecznik interesu społecznego. Rzecznik Praw Obywatelskich. Prokurator Generalny. Instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna jako rzecznik interesu społecznego.

VI. CZYNNOŚCI PROCESOWE

1. Pojęcie i klasyfikacja czynności procesowych. Czynności procesowe proste i czynności procesowe złożone; czynności pozytywne i czynności negatywne; czynności indywidualne i czynności zbiorowe; czynności jednostronne, czynności dwustronne i czynności wielostronne; czynności procesowe rozpoznawcze i czynności wykonawcze. Czynności procesowe realne, spostrzeżenia oraz oświadczenia procesowe.

2. Oświadczenia wiedzy, oświadczenia woli i oświadczenia imperatywne. Oświadczenia wyraźne i oświadczenia konkludentne.

3. Czynności rozpoznawcze i czynności wykonawcze.

4. Wymagania ważności czynności procesowych. Skuteczność czynności procesowych. Zasadność czynności procesowych. Ważność czynności procesowych. Warunki dopuszczalności czynności procesowych. Wadliwość czynności procesowych.

5. Konwersja i konwalidacja czynności procesowych.

6. Orzeczenia, zarządzenia i polecenia w procesie karnym. Wyroki merytoryczne, wyroki formalne (oraz wyrok zaoczny). Wydanie wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i wydanie wyroku na posiedzeniu. Wyrok nakazowy. Postanowienia. Zarządzenia.

7. Orzeczenia zaskarżalne i orzeczenia niezaskarżalne. Orzeczenia odwoływalne i orzeczenia nieodwołalne. Orzeczenia kończące postępowanie i orzeczenia nie kończące postępowania. Uzasadnianie orzeczeń (treść, warunki procesowe, zaskarżalność).

8. Narada i głosowanie nad orzeczeniem. Gwarancje tajności narady i głosowania. Przebieg narady i głosowania. Votum separatum. Obowiązek zachowania tajemnicy narady i głosowania. Procedury głosowania. Większość głosów naturalna i sztuczna.

9. Porządek czynności procesowych. Forma czynności procesowych. Udział w czynnościach procesowych poszczególnych stron procesu. Skutki niewłaściwego oznaczenia czynności. Treść pisma procesowego. Braki formalne i ich usuwanie. Odmowa podpisu i skutki procesowe.

10. Terminy w procesie karnym. Terminy materialnoprawne, terminy prekluzyjne, terminy zawite i terminy instrukcyjne. Sposób obliczania terminów. Przywrócenie uchybionego terminu.

11. Wezwania i zawiadomienia. Organ doręczający. Doręczenie pisma adresatowi. Doręczenia zastępcze. Pośrednictwo przełożonych. Inne sposoby wzywania lub zawiadamiania. Doręczanie pism stronom przebywającym za granicą. Odmowa przyjęcia pisma i skutki procesowe. Fikcja doręczenia.

12. Protokoły i inne sposoby dokumentowania czynności procesowych. Obowiązek spisania protokołu. Protokolant w procesie karnym. Stenogram. Wyłączenie protokolanta lub stenografa. Treść protokołu. Podpisanie protokołu. Skreślenia, poprawki i uzupełnienia.

Sprostowanie protokołu. Sprostowanie oczywistych pomyłek. Rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Notatka służbowa (urzędowa). Wartość dowodowa notatki urzędowej.

13. Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów. Udostępnienie akt. Uwierzytelniony odpis orzeczenia. Odmowa udostępnienia akt.

14. Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt. Postępowanie w wypadku zaginięcia lub zniszczenia akt. Częściowe odtworzenie akt. Wezwanie stron i innych osób. Powtórzenie czynności procesowych.

VII. DOWODY W PROCESIE KARNYM

1. Pojęcie dowodu i rodzaje dowodów. Źródło dowodowe i środek dowodowy. Fakt dowodowy. Czynność dowodowa. Udowodnienie a uprawdopodobnienie w procesie karnym. Dowody bezpośrednie, dowody pośrednie, poszlaki. Dowody pierwotne i dowody pochodne. Dowody ścisłe i dowody swobodne. Dowody osobowe i dowody rzeczowe. Inne dowody samoistne. Dowody odciążąjące i dowody obciążające, dowody negatywne i dowody pozytywne.

2. Rola i znaczenie dowodu prywatnego w postępowaniu karnym. Inicjatywa dowodowa. Dowód przeprowadzany na wniosek strony.

3. Domniemania faktyczne i domniemania prawne. Skróty i uproszczenia dowodowe. Notoryjność powszechna, notoryjność sądowa. Oczywistość.

4. Zakazy dowodowe w procesie karnym (względne i bezwzględne).

5. Zakazy dowodzenia określonych faktów: zakaz dowodzenia treści zeznań złożonych przez świadka, który skorzystał z prawa do odmowy zeznań albo zwolniony został z obowiązku ich złożenia, zakaz dowodzenia przebiegu narady i głosowania, zakaz dowodzenia prawa lub stosunku prawnego wbrew ustaleniom konstytutywnego orzeczenia sądu. Zakazy z uwagi na tajemnicę (tajemnica państwowa, tajemnica służbowa, tajemnica zawodowa). Zakaz stosowania określonych metod dowodzenia: zakaz stosowania przymusu lub groźby bezprawnej, zakaz stosowania hipnozy, środków chemicznych (narkoanalizy) oraz środków technicznych wpływających na procesy psychiczne przesłuchiwanego lub mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji jego organizmu w związku z przesłuchaniem, zakaz substytucji i antycypacji dowodowej. Problematyka („zakazu spożywania owoców z zatrutego drzewa”).

6. Zakaz dowodzenia za pomocą pewnych dowodów (zakaz przesłuchiwania w charakterze świadka obrońcy co do faktów, o których dowiedział się prowadząc sprawę lub udzielając porady prawnej, zakaz przesłuchiwania duchownego co do faktów, o których dowiedział się podczas spowiedzi, zakaz powoływania jako biegłych osób podlegających wyłączeniu).

7. Postępowanie dowodowe. Wprowadzenie dowodów do procesu. Wniosek dowodowy. Aprioryczna i aposterioryczna ocena dowodów. Inicjatywa dowodowa.

8. Dowód z wyjaśnień oskarżonego. Przesłuchiwanie oskarżonego. Oskarżony jako źródło dowodowe. Oskarżony jako środek dowodowy. Prawo oskarżonego do milczenia. Wyjaśnienia oskarżonego na piśmie.

9. Świadkowie. Dowód z zeznań świadków. Prawa i obowiązki świadka. Odmowa zeznań. Przesłuchanie świadka. Przyrzeczenie. Uprzedzenie o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Etapy przesłuchania. Przesłuchanie osoby zobowiązanej do zachowania tajemnicy. Przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa. Przesłuchanie pokrzywdzonego w trybie art. 185a k.p.k. Odrębności przesłuchiwania. Anonimizacja zeznań.

10. Biegli, tłumacze, specjaliści. Pojęcie, istota i rodzaje biegłych. Powołanie biegłych. Pojęcie wiadomości specjalnych. Postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Obowiązki i uprawnienia biegłego. Forma i treści opinii biegłego. Ponowne przeprowadzenie dowodu. Opinia niejasna, niepełna, sprzeczna. Obligatoryjność ekspertyzy. Opinia o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego. Obserwacja w zakładzie leczniczym. Konieczność i obowiązek wezwania tłumacza. Rola i znaczenie specjalistów w procesie karnym.

11. Oględziny miejsca, rzeczy i osoby jako dowód. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy. Oględziny lub badanie ciała mogące wywołać uczucie wstydu. Oględziny i otwarcie zwłok. Wyjęcie zwłok z grobu. Eksperyment procesowy. Wybrane zagadnienia z medycyny sądowej i kryminalistyki w procesie dowodowym.

12. Wywiad środowiskowy i badanie oskarżonego. Zakres badań osobopoznawczych. Kurator sądowy. Wywiad środowiskowy.

13. Dowodowe czynności poszukiwawcze. Zatrzymanie i odebranie rzeczy, przeszukanie. Wydanie rzeczy. Wydanie korespondencji i przesyłek. Przeszukanie pomieszczeń. Podmioty uprawnione do dokonania przeszukania. Pora nocna. Przeszukanie pomieszczeń instytucji. Przeszukanie osoby. Postępowanie z dokumentami lub pismami zawierającymi wiadomości objęte tajemnicą państwową, służbową, zawodową lub inną chronioną ustawą. Wykorzystanie dokumentów stanowiących dowód w sprawie. Kontrola i utrwalanie rozmów telefonicznych. Kontrola poczty elektronicznej.

VIII. ŚRODKI PRZYMUSU PROCESOWEGO

1. Pojęcie i rodzaje środków przymusu w postępowaniu karnym. Istota i zróżnicowanie środków przymusu. Związek środków przymusu z celami postępowania karnego.

2. Zatrzymanie. Procesowe i pozaprocesowe rodzaje zatrzymań. Policyjne zatrzymanie (prewencyjne i porządkowe). Zatrzymanie administracyjne. Ujęcie osoby (zatrzymanie obywatelskie). Zatrzymanie właściwe. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie osoby. Gwarancje procesowe osoby zatrzymanej. Czas zatrzymania. Konstytucyjne aspekty zatrzymania osoby. Sądowa kontrola zatrzymania. Procedura zatrzymania.

3. Środki zapobiegawcze. Cel i ogólne zasady stosowania środków zapobiegawczych. Podstawy (ogólne i szczególne) stosowania środków zapobiegawczych. Dyrektywa adekwatności środka zapobiegawczego do sytuacji procesowej.

4. Postępowanie w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych. Postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego. Uchylenie lub zmiana środka zapobiegawczego. Zawieszenie postępowania a stosowanie środków zapobiegawczych.

5. Istota i cel tymczasowego aresztowania. Podstawy tymczasowego aresztowania. Procedura stosowania tymczasowego aresztowania. Wniosek prokuratora. Postanowienie sądu. Odstąpienie od tymczasowego aresztowania. Stan zdrowia oskarżonego a tymczasowe aresztowanie. Obowiązki sądu stosującego tymczasowe aresztowanie. Czas trwania tymczasowego aresztowania. Dyrektywa niezwłocznego zwolnienia tymczasowo aresztowanego. Obowiązek zaliczenia tymczasowego aresztowania na poczet kary. Odstąpienie od tymczasowego aresztowania. Obowiązki sądu stosującego tymczasowe aresztowanie.

6. Nieizolacyjne środki zapobiegawcze. Pojęcie nieizolacyjnych środków zapobiegawczych. Istota środków zapobiegawczych. Klasyfikacja rodzajowa nieizolacyjnych środków zapobiegawczych.

7. Specyficzne środki zapobiegawcze: zawieszenie w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazanie powstrzymania się od określonej działalności lub od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów. Nakaz opuszczania przez oskarżonego lokalu mieszkalnego. Zakaz opuszczania kraju i zatrzymanie paszportu.

8. Poręczenie majątkowe: przedmiot poręczenia majątkowego, podmiot składający poręczenie, procedura przyjmowania poręczenia, postępowanie z przedmiotami

poręczenia, orzeczenie o przepadku.

9. Poręczenie społeczne. Poręczenie osoby godnej zaufania. Skutki nieskuteczności poręczenia społecznego i osobistego.

10. Oddanie oskarżonego pod dozór Policji i władzy. Istota oraz zakres ograniczeń osoby. Sposób realizacji i kontrola dozoru.

11. Zawieszenie oskarżonego w czynnościach służbowych jako środek zapobiegawczy.

12. Zakaz opuszczania kraju przez oskarżonego. Unieważnienie i odmowa wydania paszportu.

13. Poszukiwanie oskarżonego i list gończy. Procedura zarządzenia poszukiwań. Wydanie listu gończego. Treść listu gończego.

14. List żelazny jako środek gwarancyjny. Istota listu żelaznego. Przesłanki wydania listu żelaznego. Właściwość sądu. Obowiązki oskarżonego. List żelazny połączony z poręczeniem majątkowym. Odwołanie listu żelaznego.

15. Kary porządkowe jako środek przymusu procesowego. Kara pieniężna i przymusowe doprowadzenie. Uchylenie kary porządkowej. Kara aresztu. Kompetencje do stosowania kar porządkowych. Obciążenie osoby dodatkowymi kosztami.

16. Zabezpieczenie majątkowe jako środek przymusu procesowego. Zakres zabezpieczenia. Sposób zabezpieczenia. Upadek zabezpieczenia. Tymczasowe zajęcie mienia.

Literatura:

LITERATURA PRZEDMIOTU:

M. Cieślak, Polska procedura karna, Warszawa 1984.

K. Marszał, Proces Karny, Katowice 1998.

K. T. Boratyńska, Ł. Chojniak, W. Jasiński, Postępowanie karne, Warszawa 2018

J. Tylman, T. Grzegorczyk, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2019.

Jarosław Zagrodnik, Radosław Koper, Kazimierz Marszał, Jarosław Zagrodnik, Kazimierz Zgryzek: Proces karny, Warszawa 2019

C. Kulesza, C. Starzyński, Postępowanie karne, Warszawa 2019

S. Waltoś, P. Hofmański, Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2020.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Wiedza:

PR_W01 -Posiada pogłębioną wiedzę na temat: pojęcia procesu karnego i prawa karnego procesowego, istoty procesu karnego jako zjawiska prawnego, a także przedmiotu procesu karnego, związku prawa karnego procesowego z innymi naukami (prawo karne materialne, prawo o ustroju organów ochrony prawnej, medycyna sądowa, psychiatria sądowa, kryminalistyka (taktyka i technika), kryminologia, prawo karne wykonawcze, prawo i postępowanie karne skarbowe), a ponadto potrafi wskazać cele i zadania postępowania karnego.

Student potrafi także opisać zagadnienie tzw. uniwersalizmu przepisów procesu karnego (stosowanie norm prawa karnego procesowego w innych postępowaniach prawnych (postępowanie dyscyplinarne, postępowanie przed Trybunałem Stanu, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, postępowanie przed izbami morskimi, postępowanie lustracyjne, postępowanie przed sejmową komisją śledczą).

PR_W02:-Student podsiada wiedzę na temat zasad budowy i funkcjonowania procesu karnego. Ma wiedzę co to przesłanek procesowych, umie wskazać pojęcie strony procesu karnego i potrafi określić kategorie stron procesowych (strony zasadnicze, strony szczególne, strony bierne i strony czynne, strony zastępcze i strony nowe).

Student ma wiedzę rozumie system oraz rozpoznaje sposób działania organów procesu karnego (kierowniczych i prowadzących).

Student potrafi określić pozycję poszczególnych uczestników postępowania karnego poprzez wskazanie ich prerogatyw procesowych (Oskarżyciel publiczny, Pokrzywdzony, Oskarżyciel posiłkowy, Oskarżyciel posiłkowy uboczny, Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny, Oskarżyciel prywatny, Oskarżony, Podejrzany, Osoba podejrzana, Osoba podejrzewana, Obrońca, Pełnomocnik, Przedstawiciel ustawowy, Radca prawny, Rzecznik interesu społecznego, Przedstawiciel społeczny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Prokurator Generalny, Instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna jako rzecznik interesu społecznego).

PR_W04: Student ma wiedzę na temat pojęcia i klasyfikacji czynności procesowych. Student potrafi wyjaśnić treść pojęcia dowód i określić rodzaje dowodów. Rozróżnia on źródło dowodowe i środek dowodowy. Różnicuje udowodnienie oraz uprawdopodobnienie w procesie karnym oraz potrafi przeprowadzić klasyfikację dowodów w procesie karnym.

Student potrafi zdefiniować pojęcie i wyliczyć rodzaje środków przymusu w postępowaniu karnym. Potrafi też wyjaśnić związek środków przymusu z celami postępowania karnego.

Student potrafi opisać poszczególne środki zapobiegawcze oraz ustalić ich uwarunkowania i procedurę stosowania.

PR_W05: Student ma wiedzę co do uwarunkowań prowadzenia poszczególnych etapów postępowania karnego, w tym

a) postępowanie przygotowawcze-Rodzaje dochodzenia. Kryteria różnicujące śledztwo od dochodzenia. Dochodzenie rejestrowe.

b) postępowanie przed sądem I instancji-Przebieg postępowania w I instancji. Ogłoszenie wyroku. Wniosek o pisemne uzasadnienie wyroku. Treść uzasadnienia wyroku.

c) postępowanie odwoławcze-Środki zaskarżenia. Środki odwoławcze. Znaczenie i zakres postępowania kontrolnego. Zakres niezaskarżania orzeczeń sądowych. Treść i forma środka odwoławczego. Granice i kierunek środka odwoławczego. Przekroczenie podmiotowych granic zaskarżenia. Zakaz reformationis in peius. Względne przyczyny odwoławcze. Bezwzględne przyczyny odwoławcze (art. 439 k.p.k.). Apelacja i postępowanie apelacyjne.

d) nadzwyczajne środki zaskarżenia – Kasacja. Wznowienie postępowania sądowego. Wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia wydanego wobec osoby represjonowanej za działalność na rzecz niepodległego państwa polskiego.

Student posiada również wiedzę na temat konstrukcji postępowań po uprawomocnieniu się postępowania karnego, a także zna regulację kosztów postępowania karnego oraz orientuję się w regułach postępowania w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych.

Opis ECTS:

W semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 zajęcia prowadzone są w formie kontaktu synchronicznego (z wykorzystaniem narzędzia MS Teams) ze wsparciem kontaktu asynchronicznego tj. z wykorzystaniem zakładki w programie MS Teams i stworzeniu w niej folderu "materiały dydaktyczne", gdzie zamieszczane będą materiały dydaktyczne wgrane przez wykładowców prowadzących zajęcia. Kod do zajęć został zamieszczony w sposób mailingowy poprzez wysłanie go przez USOS Mail do wszystkich studentów w obrębie danej grupy.

Udział w wykładzie (MS Teams), 16 godz.

Samodzielna analiza materiałów źródłowych: 10 godz.

Przygotowanie do egzaminu: 5 godz.

Konsultacje: 5 godz.

Suma godzin: 16 godz / sem.

Liczba ECTS: 2 ECTS

Metody i kryteria oceniania:

Efekty Kształcenia z zakresu wiedzy są weryfikowane w sposób: esej na temat określonego problemu związanego z funkcjonowaniem postępowania karnego.

Efekty Kształcenia z zakresu umiejętności są weryfikowane w sposób: ocenianie

ciągłe podczas zajęć.

Efekty Kształcenia z zakresu kompetencji społecznych są weryfikowane w sposób: ocenianie ciągłe podczas zajęć.

Kryteria oceniania:

PR_W01: Student zna i rozumie proces kształtowania się norm i instytucji typowych dla postępowania karnego.

(2) Student nie posiada wiedzy w przedmiotowym zakresie.

(3) Student posiada podstawową wiedzę w zakresie kształtowania się norm i instytucji typowych dla postępowania karnego.

(4) Student posiada wiedzę w zakresie kształtowania się norm i instytucji typowych dla postępowania karnego, jednak nie potrafi ich identyfikować w odniesieniu do omawianego na zajęciach okresu ewolucji.

(5) Student posiada wiedzę w zakresie kształtowania się norm i instytucji typowych dla postępowania karnego i potrafi je wymienić i scharakteryzować.

PR_W02: Student posiada pogłębioną wiedzę z zakresu podstawowych wiadomości z zakresu postępowania karnego,

(2) Student nie posiada wiedzy w przedmiotowym zakresie.

(3) Student posiada zadowalającą wiedzę z zakresu podstawowych wiadomości z zakresu postępowania karnego w tym o modelach postępowania karnego, miejscu postępowania karnego w systemie prawa, relacji postępowania karnego do prawa karnego materialnego etc.

(4) Student posiada zadowalającą wiedzę z zakresu podstawowych wiadomości z zakresu postępowania karnego w tym o modelach postępowania karnego, miejscu postępowania karnego w systemie prawa, relacji postępowania karnego do prawa karnego materialnego.

(5) Student posiada pogłębioną wiedzę z zakresu podstawowych wiadomości z zakresu postępowania karnego w tym o modelach postępowania karnego, miejscu postępowania karnego w systemie prawa, relacji postępowania karnego do prawa karnego materialnego. historii bankowości centralnej, jednak nie potrafi jej „przełożyć” na przykłady funkcjonowania tych zagadnień.

PR_W04: Student zna i rozumie strukturę poszczególnych instytucji prawnych typowych dla funkcjonowania postępowania karnego oraz wszystkich innych regulacji ściśle z nim związanych.

(2) Student nie posiada wiedzy w przedmiotowym zakresie.

(3) Student posiada poszczególnych instytucji prawnych typowych dla funkcjonowania postępowania karnego oraz wszystkich innych regulacji ściśle z nim związanych, przynajmniej w stopniu podstawowym dlatego dostrzega istotne ich powiązania oraz zależności i efekty tej synergii.

(4) Student posiada pogłębioną wiedzę w zakresie poszczególnych instytucji prawnych typowych dla funkcjonowania postępowania karnego oraz wszystkich innych regulacji ściśle z nim związanych, jest w stanie wskazać istotne pomiędzy nimi powiązania i zależności.

(5) Student posiada pogłębioną wiedzę w zakresie poszczególnych instytucji prawnych typowych dla funkcjonowania postępowania karnego oraz wszystkich innych regulacji ściśle z nim związanych, swobodnie ocenia istotne ich powiązania etc.

PR_W05: Student posiada pogłębioną wiedzę w zakresie funkcjonowania i organizacji poszczególnych instytucji postępowania karnego. Odróżnia te instytucje oraz potrafi scharakteryzować ich wzajemne korelacje, kompetencje i znaczenie dla aktualnego modelu postępowania karnego.

(2) Student nie posiada wiedzy w przedmiotowym zakresie.

(3) Student posiada jedynie podstawową wiedzę w przedmiotowym zakresie.

(4) Wiedza studenta jest pogłębiona występują jednak drobne braki w rozumieniu

zasad funkcjonowania i organizacji poszczególnych instytucji postępowania karnego. Wprawdzie odróżnia te instytucje oraz potrafi scharakteryzować ich wzajemne korelacje, kompetencje i znaczenie dla aktualnego modelu postępowania karnego ale nie jest jeszcze w stanie prawidłowo połączyć kwestie teorii i praktyki w tym zakresie.

(5) Wiedza studenta jest głęboka w rozumieniu zasad funkcjonowania i organizacji poszczególnych instytucji postępowania karnego. Odróżnia te instytucje oraz potrafi scharakteryzować ich wzajemne korelacje, kompetencje i znaczenie dla aktualnego modelu postępowania karnego. Znakomicie łączy kwestie teorii i praktyki w tym zakresie.

Praktyki zawodowe:

Zaliczenie przedmiotu nie wymaga odbycia praktyk.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 16 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marcin Wielec
Prowadzący grup: Marcin Wielec
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

I. Zagadnienia wprowadzające do przedmiotu.

II. Zasady procesu karnego.

III. Warunki dopuszczalności (przesłanki) postępowania karnego.

IV. Organy procesu karnego (kierownicze i prowadzące).

V. Strony procesowe oraz inni uczestnicy procesu.

VI. Czynności procesowe.

VII. Dowody w procesie karnym.

VIII. Środki przymusu procesowego.

Pełny opis:

I. ZAGADNIENIA WPROWADZAJĄCE DO PRZEDMIOTU

1. Pojęcie, istota, funkcje oraz cel procesu karnego jako realizacji norm prawa karnego i dyrektywy trafnej represji karnej. Paradygmat procesu karnego. Sprawiedliwość naprawcza (materialna i proceduralna).

2. Historyczne konotacje procesu karnego. Proces antyczny. Proces karny powszechny. Model romański. Model germański. Model anglosaski.

3. Funkcje prawa karnego procesowego (funkcja stabilizacyjna, funkcja dynamizacyjna, funkcja kontrolna, funkcja dystrybutywna, funkcja regulacyjna, funkcja ochronna, funkcja gwarancyjna oraz funkcja gwarancyjno-wychowawcza).

4. Przedmiot procesu karnego w ujęciu historycznym i stanowiska współczesne (wg W. Sauera, E. Belinga, O. Bullowa, K. Birkmeyera, M. Cieślaka, S. Śliwińskiego).

5. Źródła prawa karnego procesowego. Katalog źródeł prawa karnego procesowego. Konstytucyjne podstawy procesu karnego. Zwyczaj w praktyce sądowej. Dorobek doktryny prawa karnego procesowego.

6. Zakres obowiązywania prawa karnego procesowego (temporalny i terytorialny). Zasada lex retro non agit w prawie i w procesie karnym. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego (art. 6 – 10). Reguła terytorialności. Stosowanie polskiego prawa karnego procesowego za granicą w stosunku do cudzoziemców.

7. Uniwersalizm przepisów procesu karnego. Stosowanie norm prawa karnego procesowego w innych postępowaniach prawnych (postępowanie dyscyplinarne, postępowanie przed Trybunałem Stanu, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, postępowanie przed izbami morskimi, postępowanie lustracyjne, postępowanie przed sejmową komisją śledczą).

8. Wykładnia norm prawa karnego procesowego (autentyczna, legalna, sądowa i doktrynalna). Wykładnia semantyczna, systemowa, historyczna, teleologiczna i logiczna (argumentum a contrario, argumentum a minori ad maius, wnioskowanie z celu na środki). Stosowanie analogii w prawie karnym procesowym.

9. Związek prawa karnego procesowego z innymi naukami. Prawo karne materialne, Prawo o ustroju organów ochrony prawnej, Medycyna sądowa, Psychiatria sądowa, Kryminalistyka (taktyka i technika), Kryminologia, Prawo karne wykonawcze, Prawo i postępowanie karne skarbowe.

10. Gwarancje procesowe. Prawo do wolności. Prawa człowieka i obywatela. Gwarancje wymiaru sprawiedliwości. Gwarancje praw i interesów poszczególnych uczestników postępowania (ze szczególnym uwzględnieniem uprawnień pokrzywdzonego i oskarżonego).

11. Rodzaje procesu karnego i zróżnicowanie trybów ścigania. Proces podstawowy, Sprawa cywilna w procesie karnym, Postępowanie zwyczajne, Postępowania szczególne,

Postępowania dodatkowe (incydentalne, pomocnicze, następcze, postępowanie uzupełniające).

12. Tryb publicznoskargowy, przestępstwa bezwzględne i względnie wnioskowe, tryb prywatnoskargowy.

II. ZASADY PROCESU KARNEGO

1. Pojęcie zasady procesowej. Naczelne zasady procesowe. Zasady prawnie zdefiniowane i zasady prawnie niezdefiniowane. Zasady procesowe in abstracto i zasady procesowe in concreto. Odstępstwa i wyjątki od zasad procesowych. Praktyczne przejawy funkcjonowania zasad procesu karnego.

2. Klasyfikacja zasad procesowych. Kryteria klasyfikacji zasad procesu karnego. Zasady ogólnoprawne. Zasady organizacyjno-ustrojowe. Zasady dynamizmu akcji procesowej. Zasady poznania dowodowego. Zasady gwarancyjne.

3. Zasady ogólnoprawne: zasada praworządności, zasada humanizmu, zasada sprawiedliwości, zasada prawa do sądu i zasada rzetelnego procesu.

4. Zasady organizacyjno-ustrojowe: zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości, zasada niezależności sądów i niezawisłości sędziów, zasada kolegialności orzeczniczej, zasada socjalizacji procesu karnego, zasada urzędniczej organizacji prokuratury, zasada procesowego podporządkowania organów ścigania prokuratorowi.

5. Zasady dynamizmu akcji procesowej: zasada oficjalności, zasada legalizmu ścigania karnego, zasada skargowości, zasada kontradyktoryjności.

6. Zasady poznania dowodowego: zasada prawdy, zasada bezpośredniości, zasada swobodnej oceny dowodów, zasada rozłożenia ciężaru dowodowego.

7. Zasady gwarancyjne: zasada prawa do obrony, zasada domniemania niewinności, zasada in dubio pro reo, zasada lojalności procesowej, zasada upublicznienia procesu karnego, zasada kontroli procesu karnego, zasada obiektywizmu, zakaz reformationis in peius, zasada ne bis in idem.

III. WARUNKI DOPUSZCZLNOŚCI (PRZESŁANKI) POSTĘPOWANIA KARNEGO

1. Istota i pojęcie warunków dopuszczalności postępowania karnego (Istota i rodzaje przesłanek procesowych).

2. Klasyfikacja przesłanek procesowych. Przesłanki pozytywne i przesłanki negatywne. Przesłanki ogólne i przesłanki szczególne. Przesłanki bezwzględne i przesłanki względne. Przesłanki o charakterze materialnym, formalnym i mieszanym.

3. Charakterystyka poszczególnych przesłanek procesowych. Brak faktycznych podstaw oskarżenia i podstaw skazania. Brak przestępności czynu. Znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu. Brak karalności czynu. Istnienie stron procesowych. Przedawnienie karalności. Zawisłość prawna sporu i powaga rzeczy osądzonej. Podsądność sądom karnym. Skarga uprawnionego oskarżyciela. Brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o

ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej. Inne ujemne przesłanki procesowe (amnestia, abolicja, ułaskawienie).

4. Skutki prawne wystąpienia ujemnych przesłanek procesowych.

5. Zbieg przesłanek procesowych.

6. Reguły procesowej reakcji.

IV. ORGANY PROCESU KARNEGO (KIEROWNICZE I PROWADZĄCE)

1. Pojęcie i rodzaje organów procesu karnego. Organ kierowniczy i organ prowadzący.

2. Organy władzy sądowniczej. Sądy powszechne i Sąd Najwyższy. Zadania i kompetencje sądownictwa powszechnego. Sądownictwo powszechne i sądy wojskowe. Ustrój i struktura organizacyjna sądów powszechnych. Sądy wojskowe.

3. Skład sądu. Wyłączenie sędziego (Iudex inhabilis i iudex suspectus). Tryb wyłączenia sędziego. Skutki procesowe nie wyłączenia sędziego.

4. Właściwość rzeczowa, miejscowa oraz właściwość funkcjonalna sądu. Właściwość z łączności podmiotowej, właściwość z łączności przedmiotowej, właściwość z przekazania sprawy. Spory o właściwość.

5. Pozycja referendarza sądowego w postępowaniu karnym.

6. Prokuratura jako organ strzeżenia praworządności i rzecznik interesu publicznego. Prokuratura jako organ ścigania i jako organ prowadzący, a także jako organ ścigania nadzorujący inne organy ścigania. Prokurator jako oskarżyciel publiczny. Prokurator jako organ postępowania karnego wykonawczego. Zasady organizacyjno – ustrojowe prokuratury. Zasada hierarchicznego podporządkowania. Zasada jednolitości prokuratury. Zasada centralizmu organizacji. Zasada jednoosobowego kierownictwa. Zasada niezależności. Zasady działania prokuratury (substytucji, dewolucji oraz indyferencji).

7. Policja oraz inne organy ścigania karnego. Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczna. Wojskowe organy: Żandarmeria Wojskowa. Organy administracji skarbowej w postępowaniu karnym. Organy administracji państwowej w postępowaniu karnym. Prerogatywy organów policji administracyjnej.

8. Pomocnicy organów procesowych. Specjalista, protokolant, stenograf, tłumacz, kurator sądowy, konwojent.

9. Organy międzynarodowego postępowania karnego. Międzynarodowy Trybunał Karny. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu.

V. STRONY PROCESOWE ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU

1. Pojęcie strony procesu karnego. Strona stosunku materialno – prawnego oraz stosunku procesowego.

2. Klasyfikacja stron procesu karnego. Kryteria klasyfikacji stron procesu karnego.

3. Kategorie stron procesowych: strony zasadnicze i strony szczególne, strony bierne i strony

czynne, strony zastępcze i strony nowe. Współuczestnictwo procesowe. Kumulacja ról procesowych. Kumulacja roli strony z rolą innego uczestnika postępowania.

4. Oskarżyciel publiczny. Pojęcie i rodzaje oskarżycieli publicznych. Prokurator jako zasadniczy oskarżyciel publiczny. Wyłączenie prokuratora od udziału w postępowaniu. Nieprokuratorscy oskarżyciele publiczni. Prawa i obowiązki procesowe. Aktywność oskarżycielska.

5. Pokrzywdzony. Pojęcie pokrzywdzonego. Istota pokrzywdzenia. Prawa i obowiązki pokrzywdzonego. Udział pokrzywdzonego w poszczególnych stadiach procesu karnego. Program ochrony pokrzywdzonego. Role procesowe pokrzywdzonego.

6. Oskarżyciel posiłkowy. Oskarżyciel posiłkowy uboczny. Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny. Wniesienie aktu oskarżenia przez oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego. Liczba oskarżycieli posiłkowych w procesie. Uprawnienia oskarżyciela posiłkowego. Skutki odstąpienia oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia oraz skutki procesowe jego śmierci.

7. Oskarżyciel prywatny. Pojęcie i istota oskarżyciela prywatnego. Nabycie statusu oskarżyciela prywatnego. Prawa i obowiązki oskarżyciela prywatnego. Oskarżenie wzajemne. Koszty procesowe postępowania prywatnoskargowego. Śmierć oskarżyciela prywatnego w toku postępowania karnego.

8. Oskarżony. Pojęcie i istota procesowa pozycji oskarżonego. Rozróżnienie istotnych pojęć: oskarżony, podejrzany, osoba podejrzana i osoba podejrzewana. Prawa i obowiązki procesowe oskarżonego. Prawo oskarżonego do bezpłatnej pomocy prawnej. Prawo oskarżonego do kontaktów z obrońcą. Obowiązki oskarżonego przebywającego na wolności. Przesłanki obligatoryjnego udziału obrońcy w postepowaniu karnym.

9. Reprezentanci i pomocnicy stron procesowych. Obrońca oskarżonego. Pełnomocnik strony procesowej. Przedstawiciel ustawowy.

10. Status prawny obrońcy. Obrońca z urzędu i obrońca z wyboru. Obrona obligatoryjna oskarżonego. Obrona formalna i obrona materialna. Prawa i obowiązki obrońcy. Przymus adwokacki. Dopuszczalność jednoczesnej obrony kilku oskarżonych.

11. Radca prawny. Status procesowy radcy prawnego w postępowaniu karnym. Prawa i obowiązki procesowe radcy prawnego. Przymus radcowski w prawie karnym.

12. Rzecznicy interesu społecznego. Przedstawiciel społeczny. Prokurator jako rzecznik interesu społecznego. Rzecznik Praw Obywatelskich. Prokurator Generalny. Instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna jako rzecznik interesu społecznego.

VI. CZYNNOŚCI PROCESOWE

1. Pojęcie i klasyfikacja czynności procesowych. Czynności procesowe proste i czynności procesowe złożone; czynności pozytywne i czynności negatywne; czynności indywidualne i czynności zbiorowe; czynności jednostronne, czynności dwustronne i czynności wielostronne; czynności procesowe rozpoznawcze i czynności wykonawcze. Czynności procesowe realne, spostrzeżenia oraz oświadczenia procesowe.

2. Oświadczenia wiedzy, oświadczenia woli i oświadczenia imperatywne. Oświadczenia wyraźne i oświadczenia konkludentne.

3. Czynności rozpoznawcze i czynności wykonawcze.

4. Wymagania ważności czynności procesowych. Skuteczność czynności procesowych. Zasadność czynności procesowych. Ważność czynności procesowych. Warunki dopuszczalności czynności procesowych. Wadliwość czynności procesowych.

5. Konwersja i konwalidacja czynności procesowych.

6. Orzeczenia, zarządzenia i polecenia w procesie karnym. Wyroki merytoryczne, wyroki formalne (oraz wyrok zaoczny). Wydanie wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i wydanie wyroku na posiedzeniu. Wyrok nakazowy. Postanowienia. Zarządzenia.

7. Orzeczenia zaskarżalne i orzeczenia niezaskarżalne. Orzeczenia odwoływalne i orzeczenia nieodwołalne. Orzeczenia kończące postępowanie i orzeczenia nie kończące postępowania. Uzasadnianie orzeczeń (treść, warunki procesowe, zaskarżalność).

8. Narada i głosowanie nad orzeczeniem. Gwarancje tajności narady i głosowania. Przebieg narady i głosowania. Votum separatum. Obowiązek zachowania tajemnicy narady i głosowania. Procedury głosowania. Większość głosów naturalna i sztuczna.

9. Porządek czynności procesowych. Forma czynności procesowych. Udział w czynnościach procesowych poszczególnych stron procesu. Skutki niewłaściwego oznaczenia czynności. Treść pisma procesowego. Braki formalne i ich usuwanie. Odmowa podpisu i skutki procesowe.

10. Terminy w procesie karnym. Terminy materialnoprawne, terminy prekluzyjne, terminy zawite i terminy instrukcyjne. Sposób obliczania terminów. Przywrócenie uchybionego terminu.

11. Wezwania i zawiadomienia. Organ doręczający. Doręczenie pisma adresatowi. Doręczenia zastępcze. Pośrednictwo przełożonych. Inne sposoby wzywania lub zawiadamiania. Doręczanie pism stronom przebywającym za granicą. Odmowa przyjęcia pisma i skutki procesowe. Fikcja doręczenia.

12. Protokoły i inne sposoby dokumentowania czynności procesowych. Obowiązek spisania protokołu. Protokolant w procesie karnym. Stenogram. Wyłączenie protokolanta lub stenografa. Treść protokołu. Podpisanie protokołu. Skreślenia, poprawki i uzupełnienia.

Sprostowanie protokołu. Sprostowanie oczywistych pomyłek. Rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Notatka służbowa (urzędowa). Wartość dowodowa notatki urzędowej.

13. Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów. Udostępnienie akt. Uwierzytelniony odpis orzeczenia. Odmowa udostępnienia akt.

14. Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt. Postępowanie w wypadku zaginięcia lub zniszczenia akt. Częściowe odtworzenie akt. Wezwanie stron i innych osób. Powtórzenie czynności procesowych.

VII. DOWODY W PROCESIE KARNYM

1. Pojęcie dowodu i rodzaje dowodów. Źródło dowodowe i środek dowodowy. Fakt dowodowy. Czynność dowodowa. Udowodnienie a uprawdopodobnienie w procesie karnym. Dowody bezpośrednie, dowody pośrednie, poszlaki. Dowody pierwotne i dowody pochodne. Dowody ścisłe i dowody swobodne. Dowody osobowe i dowody rzeczowe. Inne dowody samoistne. Dowody odciążąjące i dowody obciążające, dowody negatywne i dowody pozytywne.

2. Rola i znaczenie dowodu prywatnego w postępowaniu karnym. Inicjatywa dowodowa. Dowód przeprowadzany na wniosek strony.

3. Domniemania faktyczne i domniemania prawne. Skróty i uproszczenia dowodowe. Notoryjność powszechna, notoryjność sądowa. Oczywistość.

4. Zakazy dowodowe w procesie karnym (względne i bezwzględne).

5. Zakazy dowodzenia określonych faktów: zakaz dowodzenia treści zeznań złożonych przez świadka, który skorzystał z prawa do odmowy zeznań albo zwolniony został z obowiązku ich złożenia, zakaz dowodzenia przebiegu narady i głosowania, zakaz dowodzenia prawa lub stosunku prawnego wbrew ustaleniom konstytutywnego orzeczenia sądu. Zakazy z uwagi na tajemnicę (tajemnica państwowa, tajemnica służbowa, tajemnica zawodowa). Zakaz stosowania określonych metod dowodzenia: zakaz stosowania przymusu lub groźby bezprawnej, zakaz stosowania hipnozy, środków chemicznych (narkoanalizy) oraz środków technicznych wpływających na procesy psychiczne przesłuchiwanego lub mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji jego organizmu w związku z przesłuchaniem, zakaz substytucji i antycypacji dowodowej. Problematyka („zakazu spożywania owoców z zatrutego drzewa”).

6. Zakaz dowodzenia za pomocą pewnych dowodów (zakaz przesłuchiwania w charakterze świadka obrońcy co do faktów, o których dowiedział się prowadząc sprawę lub udzielając porady prawnej, zakaz przesłuchiwania duchownego co do faktów, o których dowiedział się podczas spowiedzi, zakaz powoływania jako biegłych osób podlegających wyłączeniu).

7. Postępowanie dowodowe. Wprowadzenie dowodów do procesu. Wniosek dowodowy. Aprioryczna i aposterioryczna ocena dowodów. Inicjatywa dowodowa.

8. Dowód z wyjaśnień oskarżonego. Przesłuchiwanie oskarżonego. Oskarżony jako źródło dowodowe. Oskarżony jako środek dowodowy. Prawo oskarżonego do milczenia. Wyjaśnienia oskarżonego na piśmie.

9. Świadkowie. Dowód z zeznań świadków. Prawa i obowiązki świadka. Odmowa zeznań. Przesłuchanie świadka. Przyrzeczenie. Uprzedzenie o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Etapy przesłuchania. Przesłuchanie osoby zobowiązanej do zachowania tajemnicy. Przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa. Przesłuchanie pokrzywdzonego w trybie art. 185a k.p.k. Odrębności przesłuchiwania. Anonimizacja zeznań.

10. Biegli, tłumacze, specjaliści. Pojęcie, istota i rodzaje biegłych. Powołanie biegłych. Pojęcie wiadomości specjalnych. Postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Obowiązki i uprawnienia biegłego. Forma i treści opinii biegłego. Ponowne przeprowadzenie dowodu. Opinia niejasna, niepełna, sprzeczna. Obligatoryjność ekspertyzy. Opinia o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego. Obserwacja w zakładzie leczniczym. Konieczność i obowiązek wezwania tłumacza. Rola i znaczenie specjalistów w procesie karnym.

11. Oględziny miejsca, rzeczy i osoby jako dowód. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy. Oględziny lub badanie ciała mogące wywołać uczucie wstydu. Oględziny i otwarcie zwłok. Wyjęcie zwłok z grobu. Eksperyment procesowy. Wybrane zagadnienia z medycyny sądowej i kryminalistyki w procesie dowodowym.

12. Wywiad środowiskowy i badanie oskarżonego. Zakres badań osobopoznawczych. Kurator sądowy. Wywiad środowiskowy.

13. Dowodowe czynności poszukiwawcze. Zatrzymanie i odebranie rzeczy, przeszukanie. Wydanie rzeczy. Wydanie korespondencji i przesyłek. Przeszukanie pomieszczeń. Podmioty uprawnione do dokonania przeszukania. Pora nocna. Przeszukanie pomieszczeń instytucji. Przeszukanie osoby. Postępowanie z dokumentami lub pismami zawierającymi wiadomości objęte tajemnicą państwową, służbową, zawodową lub inną chronioną ustawą. Wykorzystanie dokumentów stanowiących dowód w sprawie. Kontrola i utrwalanie rozmów telefonicznych. Kontrola poczty elektronicznej.

VIII. ŚRODKI PRZYMUSU PROCESOWEGO

1. Pojęcie i rodzaje środków przymusu w postępowaniu karnym. Istota i zróżnicowanie środków przymusu. Związek środków przymusu z celami postępowania karnego.

2. Zatrzymanie. Procesowe i pozaprocesowe rodzaje zatrzymań. Policyjne zatrzymanie (prewencyjne i porządkowe). Zatrzymanie administracyjne. Ujęcie osoby (zatrzymanie obywatelskie). Zatrzymanie właściwe. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie osoby. Gwarancje procesowe osoby zatrzymanej. Czas zatrzymania. Konstytucyjne aspekty zatrzymania osoby. Sądowa kontrola zatrzymania. Procedura zatrzymania.

3. Środki zapobiegawcze. Cel i ogólne zasady stosowania środków zapobiegawczych. Podstawy (ogólne i szczególne) stosowania środków zapobiegawczych. Dyrektywa adekwatności środka zapobiegawczego do sytuacji procesowej.

4. Postępowanie w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych. Postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego. Uchylenie lub zmiana środka zapobiegawczego. Zawieszenie postępowania a stosowanie środków zapobiegawczych.

5. Istota i cel tymczasowego aresztowania. Podstawy tymczasowego aresztowania. Procedura stosowania tymczasowego aresztowania. Wniosek prokuratora. Postanowienie sądu. Odstąpienie od tymczasowego aresztowania. Stan zdrowia oskarżonego a tymczasowe aresztowanie. Obowiązki sądu stosującego tymczasowe aresztowanie. Czas trwania tymczasowego aresztowania. Dyrektywa niezwłocznego zwolnienia tymczasowo aresztowanego. Obowiązek zaliczenia tymczasowego aresztowania na poczet kary. Odstąpienie od tymczasowego aresztowania. Obowiązki sądu stosującego tymczasowe aresztowanie.

6. Nieizolacyjne środki zapobiegawcze. Pojęcie nieizolacyjnych środków zapobiegawczych. Istota środków zapobiegawczych. Klasyfikacja rodzajowa nieizolacyjnych środków zapobiegawczych.

7. Specyficzne środki zapobiegawcze: zawieszenie w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazanie powstrzymania się od określonej działalności lub od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów. Nakaz opuszczania przez oskarżonego lokalu mieszkalnego. Zakaz opuszczania kraju i zatrzymanie paszportu.

8. Poręczenie majątkowe: przedmiot poręczenia majątkowego, podmiot składający poręczenie, procedura przyjmowania poręczenia, postępowanie z przedmiotami

poręczenia, orzeczenie o przepadku.

9. Poręczenie społeczne. Poręczenie osoby godnej zaufania. Skutki nieskuteczności poręczenia społecznego i osobistego.

10. Oddanie oskarżonego pod dozór Policji i władzy. Istota oraz zakres ograniczeń osoby. Sposób realizacji i kontrola dozoru.

11. Zawieszenie oskarżonego w czynnościach służbowych jako środek zapobiegawczy.

12. Zakaz opuszczania kraju przez oskarżonego. Unieważnienie i odmowa wydania paszportu.

13. Poszukiwanie oskarżonego i list gończy. Procedura zarządzenia poszukiwań. Wydanie listu gończego. Treść listu gończego.

14. List żelazny jako środek gwarancyjny. Istota listu żelaznego. Przesłanki wydania listu żelaznego. Właściwość sądu. Obowiązki oskarżonego. List żelazny połączony z poręczeniem majątkowym. Odwołanie listu żelaznego.

15. Kary porządkowe jako środek przymusu procesowego. Kara pieniężna i przymusowe doprowadzenie. Uchylenie kary porządkowej. Kara aresztu. Kompetencje do stosowania kar porządkowych. Obciążenie osoby dodatkowymi kosztami.

16. Zabezpieczenie majątkowe jako środek przymusu procesowego. Zakres zabezpieczenia. Sposób zabezpieczenia. Upadek zabezpieczenia. Tymczasowe zajęcie mienia.

Literatura:

LITERATURA PRZEDMIOTU:

1. Podręczniki akademickie (wykaz chronologiczny):

1) S. Śliwiński, Polski proces karny przed sądem powszechnym – Zasady ogólne, Warszawa 1948.

2) S. Śliwiński, Polski proces karny przed sądem powszechnym – Przebieg procesu i postępowanie wykonawcze, Warszawa 1948.

3) M. Cieślak, Polska procedura karna, Warszawa 1984.

4) A. Kordik, F. Prusak, Z. Świda, Prawo karne procesowe: część ogólna i szczególna, Wrocław; Szczecin 1996.

5) K. Marszał, Proces Karny, Katowice 1998.

6) A. Bulsiewicz, M. Jeż-Ludmirska, P. Kola, D. Osbuska, Przebieg postępowania karnego, Toruń 1999.

7) A. R. Światłowski, Postępowanie karne. Przebieg, Warszawa 1999.

8) T. Nowak, St. Stachowiak, Prawo karne procesowe: dynamika postępowania, Bydgoszcz 2000.

9) W. Daszkiewicz, Prawo karne procesowe, zagadnienia ogólne, t. I Bydgoszcz 2000, t. II Bydgoszcz 2001.

10) F. Prusak, Postępowanie karne. Wprowadzenie. Zasady procesowe, Warszawa 2001.

11) F. Prusak, Postępowanie karne: Warunki dopuszczalności procesu i czynności procesowe, Warszawa 2002.

12) Z. Świda (red.), Postępowanie karne. Część ogólna, Warszawa 2008.

13) R. Kmiecik, E. Skrętowicz, Proces karny. Część ogólna, Warszawa 2009.

14) J. Grajewski, Przebieg procesu karnego, Warszawa 2011.

15) J. Grajewski, Prawo karne procesowe, Cz. ogólna, Warszawa 2011.

16) G. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2012.

17) S. Waltoś, Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2012.

18) K. T. Boratyńska, Ł. Chojniak, W. Jasiński, Postępowanie karne, Warszawa 2013 (wyd. 2)

19) S. Waltoś, P. Hofmański, Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2013.

20) J. Tylman, T. Grzegorczyk, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014.

2. Komentarze kodeksowe (wykaz chronologiczny):

1) J. Makarewicz, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 1929.

2) L. Peiper, Komentarz do kodeksu postępowania karnego i przepisów wprowadzających tenże kodeks. Z dodatkowymi ustawami, rozporządzeniami i umowami międzynarodowemi w przedmiocie wydania przestępców przy szczegółowem uwzględnieniu przepisów kodeksu karnego i ustawy karnej skarbowej, Kraków 1933.

3) F. Prusak, Komentarz do kodeksu postępowania karnego, tom I, tom II, Warszawa 1999.

4) K. Boratyńska, A. Górski, A. Sakowicz, A. Ważny, Kodeks Postępowania Karnego. Komentarz, 2005, 2007, 2009, 2014.

5) J. Grajewski (red.), L.K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I: Komentarz do art. 1-424 k.p.k., Warszawa 2005, 2006, 2010, 2013.

6) J. Grajewski (red.), L.K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II: Komentarz do art. 425-673 k.p.k., Warszawa 2005, 2006, 2010.

7) P. Hofmański (red.), E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, t. I-IV, Warszawa 2007, 2011.

8) W. Grzeszczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2011.

9) S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2012.

10) J. Skorupka, Kodeks postępowania karnego. Komentarz 2012, 2015.

11) T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Tom 1. Komentarz, Warszawa 2014.

Wymagania wstępne:

Wiedza z prawa karnego materialnego, prawa konstytucyjnego, organów ochrony prawnej.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 16 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marcin Wielec
Prowadzący grup: Marcin Wielec
Strona przedmiotu: https://wpia.uksw.edu.pl/node/236
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

I. Zagadnienia wprowadzające do przedmiotu.

II. Zasady procesu karnego.

III. Warunki dopuszczalności (przesłanki) postępowania karnego.

IV. Organy procesu karnego (kierownicze i prowadzące).

V. Strony procesowe oraz inni uczestnicy procesu.

VI. Czynności procesowe.

VII. Dowody w procesie karnym.

VIII. Środki przymusu procesowego.

Pełny opis:

I. ZAGADNIENIA WPROWADZAJĄCE DO PRZEDMIOTU

1. Pojęcie, istota, funkcje oraz cel procesu karnego jako realizacji norm prawa karnego i dyrektywy trafnej represji karnej. Paradygmat procesu karnego. Sprawiedliwość naprawcza (materialna i proceduralna).

2. Historyczne konotacje procesu karnego. Proces antyczny. Proces karny powszechny. Model romański. Model germański. Model anglosaski.

3. Funkcje prawa karnego procesowego (funkcja stabilizacyjna, funkcja dynamizacyjna, funkcja kontrolna, funkcja dystrybutywna, funkcja regulacyjna, funkcja ochronna, funkcja gwarancyjna oraz funkcja gwarancyjno-wychowawcza).

4. Przedmiot procesu karnego w ujęciu historycznym i stanowiska współczesne (wg W. Sauera, E. Belinga, O. Bullowa, K. Birkmeyera, M. Cieślaka, S. Śliwińskiego).

5. Źródła prawa karnego procesowego. Katalog źródeł prawa karnego procesowego. Konstytucyjne podstawy procesu karnego. Zwyczaj w praktyce sądowej. Dorobek doktryny prawa karnego procesowego.

6. Zakres obowiązywania prawa karnego procesowego (temporalny i terytorialny). Zasada lex retro non agit w prawie i w procesie karnym. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego (art. 6 – 10). Reguła terytorialności. Stosowanie polskiego prawa karnego procesowego za granicą w stosunku do cudzoziemców.

7. Uniwersalizm przepisów procesu karnego. Stosowanie norm prawa karnego procesowego w innych postępowaniach prawnych (postępowanie dyscyplinarne, postępowanie przed Trybunałem Stanu, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, postępowanie przed izbami morskimi, postępowanie lustracyjne, postępowanie przed sejmową komisją śledczą).

8. Wykładnia norm prawa karnego procesowego (autentyczna, legalna, sądowa i doktrynalna). Wykładnia semantyczna, systemowa, historyczna, teleologiczna i logiczna (argumentum a contrario, argumentum a minori ad maius, wnioskowanie z celu na środki). Stosowanie analogii w prawie karnym procesowym.

9. Związek prawa karnego procesowego z innymi naukami. Prawo karne materialne, Prawo o ustroju organów ochrony prawnej, Medycyna sądowa, Psychiatria sądowa, Kryminalistyka (taktyka i technika), Kryminologia, Prawo karne wykonawcze, Prawo i postępowanie karne skarbowe.

10. Gwarancje procesowe. Prawo do wolności. Prawa człowieka i obywatela. Gwarancje wymiaru sprawiedliwości. Gwarancje praw i interesów poszczególnych uczestników postępowania (ze szczególnym uwzględnieniem uprawnień pokrzywdzonego i oskarżonego).

11. Rodzaje procesu karnego i zróżnicowanie trybów ścigania. Proces podstawowy, Sprawa cywilna w procesie karnym, Postępowanie zwyczajne, Postępowania szczególne,

Postępowania dodatkowe (incydentalne, pomocnicze, następcze, postępowanie uzupełniające).

12. Tryb publicznoskargowy, przestępstwa bezwzględne i względnie wnioskowe, tryb prywatnoskargowy.

II. ZASADY PROCESU KARNEGO

1. Pojęcie zasady procesowej. Naczelne zasady procesowe. Zasady prawnie zdefiniowane i zasady prawnie niezdefiniowane. Zasady procesowe in abstracto i zasady procesowe in concreto. Odstępstwa i wyjątki od zasad procesowych. Praktyczne przejawy funkcjonowania zasad procesu karnego.

2. Klasyfikacja zasad procesowych. Kryteria klasyfikacji zasad procesu karnego. Zasady ogólnoprawne. Zasady organizacyjno-ustrojowe. Zasady dynamizmu akcji procesowej. Zasady poznania dowodowego. Zasady gwarancyjne.

3. Zasady ogólnoprawne: zasada praworządności, zasada humanizmu, zasada sprawiedliwości, zasada prawa do sądu i zasada rzetelnego procesu.

4. Zasady organizacyjno-ustrojowe: zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości, zasada niezależności sądów i niezawisłości sędziów, zasada kolegialności orzeczniczej, zasada socjalizacji procesu karnego, zasada urzędniczej organizacji prokuratury, zasada procesowego podporządkowania organów ścigania prokuratorowi.

5. Zasady dynamizmu akcji procesowej: zasada oficjalności, zasada legalizmu ścigania karnego, zasada skargowości, zasada kontradyktoryjności.

6. Zasady poznania dowodowego: zasada prawdy, zasada bezpośredniości, zasada swobodnej oceny dowodów, zasada rozłożenia ciężaru dowodowego.

7. Zasady gwarancyjne: zasada prawa do obrony, zasada domniemania niewinności, zasada in dubio pro reo, zasada lojalności procesowej, zasada upublicznienia procesu karnego, zasada kontroli procesu karnego, zasada obiektywizmu, zakaz reformationis in peius, zasada ne bis in idem.

III. WARUNKI DOPUSZCZLNOŚCI (PRZESŁANKI) POSTĘPOWANIA KARNEGO

1. Istota i pojęcie warunków dopuszczalności postępowania karnego (Istota i rodzaje przesłanek procesowych).

2. Klasyfikacja przesłanek procesowych. Przesłanki pozytywne i przesłanki negatywne. Przesłanki ogólne i przesłanki szczególne. Przesłanki bezwzględne i przesłanki względne. Przesłanki o charakterze materialnym, formalnym i mieszanym.

3. Charakterystyka poszczególnych przesłanek procesowych. Brak faktycznych podstaw oskarżenia i podstaw skazania. Brak przestępności czynu. Znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu. Brak karalności czynu. Istnienie stron procesowych. Przedawnienie karalności. Zawisłość prawna sporu i powaga rzeczy osądzonej. Podsądność sądom karnym. Skarga uprawnionego oskarżyciela. Brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o

ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej. Inne ujemne przesłanki procesowe (amnestia, abolicja, ułaskawienie).

4. Skutki prawne wystąpienia ujemnych przesłanek procesowych.

5. Zbieg przesłanek procesowych.

6. Reguły procesowej reakcji.

IV. ORGANY PROCESU KARNEGO (KIEROWNICZE I PROWADZĄCE)

1. Pojęcie i rodzaje organów procesu karnego. Organ kierowniczy i organ prowadzący.

2. Organy władzy sądowniczej. Sądy powszechne i Sąd Najwyższy. Zadania i kompetencje sądownictwa powszechnego. Sądownictwo powszechne i sądy wojskowe. Ustrój i struktura organizacyjna sądów powszechnych. Sądy wojskowe.

3. Skład sądu. Wyłączenie sędziego (Iudex inhabilis i iudex suspectus). Tryb wyłączenia sędziego. Skutki procesowe nie wyłączenia sędziego.

4. Właściwość rzeczowa, miejscowa oraz właściwość funkcjonalna sądu. Właściwość z łączności podmiotowej, właściwość z łączności przedmiotowej, właściwość z przekazania sprawy. Spory o właściwość.

5. Pozycja referendarza sądowego w postępowaniu karnym.

6. Prokuratura jako organ strzeżenia praworządności i rzecznik interesu publicznego. Prokuratura jako organ ścigania i jako organ prowadzący, a także jako organ ścigania nadzorujący inne organy ścigania. Prokurator jako oskarżyciel publiczny. Prokurator jako organ postępowania karnego wykonawczego. Zasady organizacyjno – ustrojowe prokuratury. Zasada hierarchicznego podporządkowania. Zasada jednolitości prokuratury. Zasada centralizmu organizacji. Zasada jednoosobowego kierownictwa. Zasada niezależności. Zasady działania prokuratury (substytucji, dewolucji oraz indyferencji).

7. Policja oraz inne organy ścigania karnego. Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczna. Wojskowe organy: Żandarmeria Wojskowa. Organy administracji skarbowej w postępowaniu karnym. Organy administracji państwowej w postępowaniu karnym. Prerogatywy organów policji administracyjnej.

8. Pomocnicy organów procesowych. Specjalista, protokolant, stenograf, tłumacz, kurator sądowy, konwojent.

9. Organy międzynarodowego postępowania karnego. Międzynarodowy Trybunał Karny. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu.

V. STRONY PROCESOWE ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU

1. Pojęcie strony procesu karnego. Strona stosunku materialno – prawnego oraz stosunku procesowego.

2. Klasyfikacja stron procesu karnego. Kryteria klasyfikacji stron procesu karnego.

3. Kategorie stron procesowych: strony zasadnicze i strony szczególne, strony bierne i strony

czynne, strony zastępcze i strony nowe. Współuczestnictwo procesowe. Kumulacja ról procesowych. Kumulacja roli strony z rolą innego uczestnika postępowania.

4. Oskarżyciel publiczny. Pojęcie i rodzaje oskarżycieli publicznych. Prokurator jako zasadniczy oskarżyciel publiczny. Wyłączenie prokuratora od udziału w postępowaniu. Nieprokuratorscy oskarżyciele publiczni. Prawa i obowiązki procesowe. Aktywność oskarżycielska.

5. Pokrzywdzony. Pojęcie pokrzywdzonego. Istota pokrzywdzenia. Prawa i obowiązki pokrzywdzonego. Udział pokrzywdzonego w poszczególnych stadiach procesu karnego. Program ochrony pokrzywdzonego. Role procesowe pokrzywdzonego.

6. Oskarżyciel posiłkowy. Oskarżyciel posiłkowy uboczny. Oskarżyciel posiłkowy subsydiarny. Wniesienie aktu oskarżenia przez oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego. Liczba oskarżycieli posiłkowych w procesie. Uprawnienia oskarżyciela posiłkowego. Skutki odstąpienia oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia oraz skutki procesowe jego śmierci.

7. Oskarżyciel prywatny. Pojęcie i istota oskarżyciela prywatnego. Nabycie statusu oskarżyciela prywatnego. Prawa i obowiązki oskarżyciela prywatnego. Oskarżenie wzajemne. Koszty procesowe postępowania prywatnoskargowego. Śmierć oskarżyciela prywatnego w toku postępowania karnego.

8. Oskarżony. Pojęcie i istota procesowa pozycji oskarżonego. Rozróżnienie istotnych pojęć: oskarżony, podejrzany, osoba podejrzana i osoba podejrzewana. Prawa i obowiązki procesowe oskarżonego. Prawo oskarżonego do bezpłatnej pomocy prawnej. Prawo oskarżonego do kontaktów z obrońcą. Obowiązki oskarżonego przebywającego na wolności. Przesłanki obligatoryjnego udziału obrońcy w postepowaniu karnym.

9. Reprezentanci i pomocnicy stron procesowych. Obrońca oskarżonego. Pełnomocnik strony procesowej. Przedstawiciel ustawowy.

10. Status prawny obrońcy. Obrońca z urzędu i obrońca z wyboru. Obrona obligatoryjna oskarżonego. Obrona formalna i obrona materialna. Prawa i obowiązki obrońcy. Przymus adwokacki. Dopuszczalność jednoczesnej obrony kilku oskarżonych.

11. Radca prawny. Status procesowy radcy prawnego w postępowaniu karnym. Prawa i obowiązki procesowe radcy prawnego. Przymus radcowski w prawie karnym.

12. Rzecznicy interesu społecznego. Przedstawiciel społeczny. Prokurator jako rzecznik interesu społecznego. Rzecznik Praw Obywatelskich. Prokurator Generalny. Instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna jako rzecznik interesu społecznego.

VI. CZYNNOŚCI PROCESOWE

1. Pojęcie i klasyfikacja czynności procesowych. Czynności procesowe proste i czynności procesowe złożone; czynności pozytywne i czynności negatywne; czynności indywidualne i czynności zbiorowe; czynności jednostronne, czynności dwustronne i czynności wielostronne; czynności procesowe rozpoznawcze i czynności wykonawcze. Czynności procesowe realne, spostrzeżenia oraz oświadczenia procesowe.

2. Oświadczenia wiedzy, oświadczenia woli i oświadczenia imperatywne. Oświadczenia wyraźne i oświadczenia konkludentne.

3. Czynności rozpoznawcze i czynności wykonawcze.

4. Wymagania ważności czynności procesowych. Skuteczność czynności procesowych. Zasadność czynności procesowych. Ważność czynności procesowych. Warunki dopuszczalności czynności procesowych. Wadliwość czynności procesowych.

5. Konwersja i konwalidacja czynności procesowych.

6. Orzeczenia, zarządzenia i polecenia w procesie karnym. Wyroki merytoryczne, wyroki formalne (oraz wyrok zaoczny). Wydanie wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i wydanie wyroku na posiedzeniu. Wyrok nakazowy. Postanowienia. Zarządzenia.

7. Orzeczenia zaskarżalne i orzeczenia niezaskarżalne. Orzeczenia odwoływalne i orzeczenia nieodwołalne. Orzeczenia kończące postępowanie i orzeczenia nie kończące postępowania. Uzasadnianie orzeczeń (treść, warunki procesowe, zaskarżalność).

8. Narada i głosowanie nad orzeczeniem. Gwarancje tajności narady i głosowania. Przebieg narady i głosowania. Votum separatum. Obowiązek zachowania tajemnicy narady i głosowania. Procedury głosowania. Większość głosów naturalna i sztuczna.

9. Porządek czynności procesowych. Forma czynności procesowych. Udział w czynnościach procesowych poszczególnych stron procesu. Skutki niewłaściwego oznaczenia czynności. Treść pisma procesowego. Braki formalne i ich usuwanie. Odmowa podpisu i skutki procesowe.

10. Terminy w procesie karnym. Terminy materialnoprawne, terminy prekluzyjne, terminy zawite i terminy instrukcyjne. Sposób obliczania terminów. Przywrócenie uchybionego terminu.

11. Wezwania i zawiadomienia. Organ doręczający. Doręczenie pisma adresatowi. Doręczenia zastępcze. Pośrednictwo przełożonych. Inne sposoby wzywania lub zawiadamiania. Doręczanie pism stronom przebywającym za granicą. Odmowa przyjęcia pisma i skutki procesowe. Fikcja doręczenia.

12. Protokoły i inne sposoby dokumentowania czynności procesowych. Obowiązek spisania protokołu. Protokolant w procesie karnym. Stenogram. Wyłączenie protokolanta lub stenografa. Treść protokołu. Podpisanie protokołu. Skreślenia, poprawki i uzupełnienia.

Sprostowanie protokołu. Sprostowanie oczywistych pomyłek. Rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Notatka służbowa (urzędowa). Wartość dowodowa notatki urzędowej.

13. Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów. Udostępnienie akt. Uwierzytelniony odpis orzeczenia. Odmowa udostępnienia akt.

14. Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt. Postępowanie w wypadku zaginięcia lub zniszczenia akt. Częściowe odtworzenie akt. Wezwanie stron i innych osób. Powtórzenie czynności procesowych.

VII. DOWODY W PROCESIE KARNYM

1. Pojęcie dowodu i rodzaje dowodów. Źródło dowodowe i środek dowodowy. Fakt dowodowy. Czynność dowodowa. Udowodnienie a uprawdopodobnienie w procesie karnym. Dowody bezpośrednie, dowody pośrednie, poszlaki. Dowody pierwotne i dowody pochodne. Dowody ścisłe i dowody swobodne. Dowody osobowe i dowody rzeczowe. Inne dowody samoistne. Dowody odciążąjące i dowody obciążające, dowody negatywne i dowody pozytywne.

2. Rola i znaczenie dowodu prywatnego w postępowaniu karnym. Inicjatywa dowodowa. Dowód przeprowadzany na wniosek strony.

3. Domniemania faktyczne i domniemania prawne. Skróty i uproszczenia dowodowe. Notoryjność powszechna, notoryjność sądowa. Oczywistość.

4. Zakazy dowodowe w procesie karnym (względne i bezwzględne).

5. Zakazy dowodzenia określonych faktów: zakaz dowodzenia treści zeznań złożonych przez świadka, który skorzystał z prawa do odmowy zeznań albo zwolniony został z obowiązku ich złożenia, zakaz dowodzenia przebiegu narady i głosowania, zakaz dowodzenia prawa lub stosunku prawnego wbrew ustaleniom konstytutywnego orzeczenia sądu. Zakazy z uwagi na tajemnicę (tajemnica państwowa, tajemnica służbowa, tajemnica zawodowa). Zakaz stosowania określonych metod dowodzenia: zakaz stosowania przymusu lub groźby bezprawnej, zakaz stosowania hipnozy, środków chemicznych (narkoanalizy) oraz środków technicznych wpływających na procesy psychiczne przesłuchiwanego lub mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji jego organizmu w związku z przesłuchaniem, zakaz substytucji i antycypacji dowodowej. Problematyka („zakazu spożywania owoców z zatrutego drzewa”).

6. Zakaz dowodzenia za pomocą pewnych dowodów (zakaz przesłuchiwania w charakterze świadka obrońcy co do faktów, o których dowiedział się prowadząc sprawę lub udzielając porady prawnej, zakaz przesłuchiwania duchownego co do faktów, o których dowiedział się podczas spowiedzi, zakaz powoływania jako biegłych osób podlegających wyłączeniu).

7. Postępowanie dowodowe. Wprowadzenie dowodów do procesu. Wniosek dowodowy. Aprioryczna i aposterioryczna ocena dowodów. Inicjatywa dowodowa.

8. Dowód z wyjaśnień oskarżonego. Przesłuchiwanie oskarżonego. Oskarżony jako źródło dowodowe. Oskarżony jako środek dowodowy. Prawo oskarżonego do milczenia. Wyjaśnienia oskarżonego na piśmie.

9. Świadkowie. Dowód z zeznań świadków. Prawa i obowiązki świadka. Odmowa zeznań. Przesłuchanie świadka. Przyrzeczenie. Uprzedzenie o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Etapy przesłuchania. Przesłuchanie osoby zobowiązanej do zachowania tajemnicy. Przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa. Przesłuchanie pokrzywdzonego w trybie art. 185a k.p.k. Odrębności przesłuchiwania. Anonimizacja zeznań.

10. Biegli, tłumacze, specjaliści. Pojęcie, istota i rodzaje biegłych. Powołanie biegłych. Pojęcie wiadomości specjalnych. Postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Obowiązki i uprawnienia biegłego. Forma i treści opinii biegłego. Ponowne przeprowadzenie dowodu. Opinia niejasna, niepełna, sprzeczna. Obligatoryjność ekspertyzy. Opinia o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego. Obserwacja w zakładzie leczniczym. Konieczność i obowiązek wezwania tłumacza. Rola i znaczenie specjalistów w procesie karnym.

11. Oględziny miejsca, rzeczy i osoby jako dowód. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy. Oględziny lub badanie ciała mogące wywołać uczucie wstydu. Oględziny i otwarcie zwłok. Wyjęcie zwłok z grobu. Eksperyment procesowy. Wybrane zagadnienia z medycyny sądowej i kryminalistyki w procesie dowodowym.

12. Wywiad środowiskowy i badanie oskarżonego. Zakres badań osobopoznawczych. Kurator sądowy. Wywiad środowiskowy.

13. Dowodowe czynności poszukiwawcze. Zatrzymanie i odebranie rzeczy, przeszukanie. Wydanie rzeczy. Wydanie korespondencji i przesyłek. Przeszukanie pomieszczeń. Podmioty uprawnione do dokonania przeszukania. Pora nocna. Przeszukanie pomieszczeń instytucji. Przeszukanie osoby. Postępowanie z dokumentami lub pismami zawierającymi wiadomości objęte tajemnicą państwową, służbową, zawodową lub inną chronioną ustawą. Wykorzystanie dokumentów stanowiących dowód w sprawie. Kontrola i utrwalanie rozmów telefonicznych. Kontrola poczty elektronicznej.

VIII. ŚRODKI PRZYMUSU PROCESOWEGO

1. Pojęcie i rodzaje środków przymusu w postępowaniu karnym. Istota i zróżnicowanie środków przymusu. Związek środków przymusu z celami postępowania karnego.

2. Zatrzymanie. Procesowe i pozaprocesowe rodzaje zatrzymań. Policyjne zatrzymanie (prewencyjne i porządkowe). Zatrzymanie administracyjne. Ujęcie osoby (zatrzymanie obywatelskie). Zatrzymanie właściwe. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie osoby. Gwarancje procesowe osoby zatrzymanej. Czas zatrzymania. Konstytucyjne aspekty zatrzymania osoby. Sądowa kontrola zatrzymania. Procedura zatrzymania.

3. Środki zapobiegawcze. Cel i ogólne zasady stosowania środków zapobiegawczych. Podstawy (ogólne i szczególne) stosowania środków zapobiegawczych. Dyrektywa adekwatności środka zapobiegawczego do sytuacji procesowej.

4. Postępowanie w przedmiocie stosowania środków zapobiegawczych. Postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego. Uchylenie lub zmiana środka zapobiegawczego. Zawieszenie postępowania a stosowanie środków zapobiegawczych.

5. Istota i cel tymczasowego aresztowania. Podstawy tymczasowego aresztowania. Procedura stosowania tymczasowego aresztowania. Wniosek prokuratora. Postanowienie sądu. Odstąpienie od tymczasowego aresztowania. Stan zdrowia oskarżonego a tymczasowe aresztowanie. Obowiązki sądu stosującego tymczasowe aresztowanie. Czas trwania tymczasowego aresztowania. Dyrektywa niezwłocznego zwolnienia tymczasowo aresztowanego. Obowiązek zaliczenia tymczasowego aresztowania na poczet kary. Odstąpienie od tymczasowego aresztowania. Obowiązki sądu stosującego tymczasowe aresztowanie.

6. Nieizolacyjne środki zapobiegawcze. Pojęcie nieizolacyjnych środków zapobiegawczych. Istota środków zapobiegawczych. Klasyfikacja rodzajowa nieizolacyjnych środków zapobiegawczych.

7. Specyficzne środki zapobiegawcze: zawieszenie w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazanie powstrzymania się od określonej działalności lub od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów. Nakaz opuszczania przez oskarżonego lokalu mieszkalnego. Zakaz opuszczania kraju i zatrzymanie paszportu.

8. Poręczenie majątkowe: przedmiot poręczenia majątkowego, podmiot składający poręczenie, procedura przyjmowania poręczenia, postępowanie z przedmiotami

poręczenia, orzeczenie o przepadku.

9. Poręczenie społeczne. Poręczenie osoby godnej zaufania. Skutki nieskuteczności poręczenia społecznego i osobistego.

10. Oddanie oskarżonego pod dozór Policji i władzy. Istota oraz zakres ograniczeń osoby. Sposób realizacji i kontrola dozoru.

11. Zawieszenie oskarżonego w czynnościach służbowych jako środek zapobiegawczy.

12. Zakaz opuszczania kraju przez oskarżonego. Unieważnienie i odmowa wydania paszportu.

13. Poszukiwanie oskarżonego i list gończy. Procedura zarządzenia poszukiwań. Wydanie listu gończego. Treść listu gończego.

14. List żelazny jako środek gwarancyjny. Istota listu żelaznego. Przesłanki wydania listu żelaznego. Właściwość sądu. Obowiązki oskarżonego. List żelazny połączony z poręczeniem majątkowym. Odwołanie listu żelaznego.

15. Kary porządkowe jako środek przymusu procesowego. Kara pieniężna i przymusowe doprowadzenie. Uchylenie kary porządkowej. Kara aresztu. Kompetencje do stosowania kar porządkowych. Obciążenie osoby dodatkowymi kosztami.

16. Zabezpieczenie majątkowe jako środek przymusu procesowego. Zakres zabezpieczenia. Sposób zabezpieczenia. Upadek zabezpieczenia. Tymczasowe zajęcie mienia.

Literatura:

LITERATURA PRZEDMIOTU:

M. Cieślak, Polska procedura karna, Warszawa 1984.

K. Marszał, Proces Karny, Katowice 1998.

K. T. Boratyńska, Ł. Chojniak, W. Jasiński, Postępowanie karne, Warszawa 2018

J. Tylman, T. Grzegorczyk, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2019.

Jarosław Zagrodnik, Radosław Koper, Kazimierz Marszał, Jarosław Zagrodnik, Kazimierz Zgryzek: Proces karny, Warszawa 2019

C. Kulesza, C. Starzyński, Postępowanie karne, Warszawa 2019

S. Waltoś, P. Hofmański, Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2020.

Wymagania wstępne:

Wiedza z prawa karnego materialnego, prawa konstytucyjnego, organów ochrony prawnej.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 16 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marcin Wielec
Prowadzący grup: Marcin Wielec
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Zaliczenie na ocenę
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.