Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Teoria i filozofia prawa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WP-PRZ-TiFP Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Teoria i filozofia prawa
Jednostka: Wydział Prawa i Administracji
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 4.00
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

wykład:

PR_W10

ćwiczenia:

PR_U05

PR_K02

PR_K03

Skrócony opis:

Celem przedmiotu jest przekazanie wiedzy dotyczącej natury prawa, podstawowych i współcześnie istotnych koncepcji prawa, i ich genezy, umiejętności oceny oraz podstawowych zagadnień związanych z tworzeniem i stosowaniem prawa, w tym w zakresie rozstrzygania przypadków trudnych ze względu na rozumienie osobowego charakteru człowieka.

Pełny opis:

Na wykładzie z teorii i filozofii prawa prezentowane są współczesne najbardziej doniosłe koncepcje prawa: poczynając od twardego pozytywizmu jego ewolucja ku miękkiemu pozytywizmowi Harta oraz pozytywizmowi instytucjonalnemu, poprzez realizm prawny i teorie komunikacyjne po antypozytywistyczny zwrot w postaci instytucjonalnej filozofii prawa Dworkina, filozofii prawa Radbrucha ku współczesnym koncepcjom prawnonaturalnym na przykładzie Finnisa. W drugiej części prezentowane są historyczne korzenie różnych współczesnych poglądów na prawo, poczynając od pierwszej refleksji sofistów. Celem analizy historycznej jest wskazanie założeń filozoficznych (antropologia filozoficzna, metafizyka, etyka) dotyczących tych elementów współczesnych koncepcji prawa, które mają kluczowy charakter dla ich kształtu i różnic.

W kolejną część stanowi analiza podstawowych dla systemu prawnego zasad: dobra wspólnego (z analizą zjawiska wspólnotowości), ochrony godności ludzkiej (z analizą cech osoby i ich znaczenia dla kształtu prawa oraz przeglądem kontrowersji wokół ujmowania człowieka jako osoby) oraz sprawiedliwości i słuszności. W kolejnej części wykładu analizowane są aktualne tendencje w zakresie stosowania i tworzenia prawa wraz z ich oceną. Na zakończenie omawiane są w sposób szczegółowy zasady egzegezy tekstu prawnego: reguły kolizyjne, reguły wykładni oraz reguły wnioskowań prawniczych wraz ze szczegółową analizą warunków ich zastosowania.

Literatura:

Lech Morawski, Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku przemian, Warszawa 2005

Marek Zirk-Sadowski, Wprowadzenie do filozofii prawa, Zakamycze 2000

Javier Hervada, Prawo naturalne, Kraków 2011.

Literatura uzupełniająca

Ronald Dworkin, Biorąc prawa poważnie,

Warszawa 1998.

Herbert L. Hart, Pojęcie prawa, Warszawa 1998.

John Finnis, Prawo naturalne i naturalne uprawnienia, Warszawa 2001.

Lon L. Fuller, Moralność prawa, 2004.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Efekty kształcenia w zakresie wiedzy (wykład):

EK1 Charakteryzuje cechy różnych koncepcji prawa, w tym pozytywizmu prawniczego, koncepcji prawa naturanego w ujęciu klasycznym i współczesnym, ekonomicznej anlizy prawa oraz koncepcji delibertywnych.

EK2 Identyfikuje i charakteryzuje genezę współczesnych koncepcji prawa

EK3 Wyjaśnia konstrukcję zasad systemu prawa i ich rolę w procesie tworzenia i stosowania prawa

EK4 Charakteryzuje tendencje w procesach tworzenia i stosowania prawa

EK5 Charakteryzuje reguły egzegezy tekstu prawnego

Efekty kształcenia w zakresie umiejętności (ćwiczenia):

EK6 Analizuje i ocenia współczesne instytucje prawne w Polsce i na świecie z punktu widzenia różnych koncepcji prawa i ich założeń.

EK7 Przeprowadza analizę teorii dotyczących tworzenia, obowiązywania i stosowania prawa z punktu widzenia ich adekwatności do wspólczesnej rzeczywistości społeczno-prawnej.

Efekty kształcenia w zakresie kompetencji (ćwiczenia):

EK8 Postrzega relacje pomiędzy zagadnieniami prawnymi a moralnymi i jest zorientowany na podejmowanie etycznych rozstrzygnięć prawnych.

EK9 Dyskutuje posługując się argumentami w sporach prawnych dotyczących trudnych przypadków z pogranicza prawa i moralności.

EK10 Jest zdolny do współpracy w grupie w celu wypracowania wspólnych opinii w zakresie sporów prawnych w sprawach trudnych, z pogranicza prawa i moralności.

Opis ECTS:

udział w wykładzie: 32 godz.

czytanie literatury przed wykładem: 30 godziny

przygotowanie do egzaminu: 38 godzin

łącznie: 100 godzin (4 pkt. ECTS)

udział w ćwiczeniach: 16 godz.

czytanie literatury na ćwiczenia, przygotowanie argumentacji: 34 godz.

przygotowanie do zaliczenia ćwiczeń: 25 godz.

łącznie: 75 godz. (3 pkt. ECTS)

Metody i kryteria oceniania:

Formujące (cząstkowe)

odpowiedź ustna,

Podsumowujące (końcowe)

egzamin pisemny

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2019/20" (zakończony)

Okres: 2020-02-01 - 2020-09-20
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 32 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aneta Jakubiak-Mirończuk
Prowadzący grup: Aneta Jakubiak-Mirończuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Literatura:

Literatura podstawowa

Lech Morawski, Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku przemian, Warszawa 2005

J. Zajadło, Po co prawnikom filozofia prawa? Warszawa 2008

Marek Zirk-Sadowski, Wprowadzenie do filozofii prawa, Zakamycze 2000

Javier Hervada, Prawo naturalne, Kraków 2011.

Literatura uzupełniająca

Ronald Dworkin, Biorąc prawa poważnie,

Warszawa 1998.

Herbert L. Hart, Pojęcie prawa, Warszawa 1998.

John Finnis, Prawo naturalne i naturalne uprawnienia, Warszawa 2001.

Lon L. Fuller, Moralność prawa, 2004.

Teksty źródłowe:

G.Radbruch - 5 minut filozofii prawa i Ustawowe bezprawie i ponadustawowe prawo

R.Aleksy - W obronie niepozytywistycznej koncepcji prawa

T.Barankiewicz - Inkluzywny pozytywizm prawniczy (geneza, rozwój, główne idee)

Wymagania wstępne:

Brak

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2020/21" (zakończony)

Okres: 2021-02-01 - 2021-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 32 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aneta Jakubiak-Mirończuk
Prowadzący grup: Aneta Jakubiak-Mirończuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Zagadnienia:

1. Różnorodność poglądów na istotę prawa: kryteria podziałów filozofii prawa, prawo jako zjawisko wieloaspektowe, spór o metodę.

2. Koncepcje prawnonaturalne (klasyczne i współczesne).

3. Pozytywizm prawniczy wprowadzenie (normatywizm, pozytywizm kontynentalny).

4. Filozofia prawa w ujęciu G.Radbrucha - "ustawowe bezprawie", "ponadustawowe prawo"

5. Filozofia prawa w ujęciu H.Harta: prawo jako system reguł, krytyka twardego pozytywizmu prawniczego w wymiarze naukowym na przykładzie "paradoksu Bandyty", wewnętrzny i zewnętrzny punkt widzenia, specyfika rozwiązywania "trudnego przypadku" na gruncie kultury common-law w ujęciu H.Harta;

6. Integralna teoria prawa R.Dworkina: życiorys R.Dworkina, podział wypowiedzi normatywnych wg. R.Dworkina, trudne przypadki w ujęciu R.Dworkina, "wyjście na moralność" w ujęciu R.Dworkina.

7. Filozofia "trudnych przypadków": coultural defense, scenariusz "tykającej bomby".

8. Twardy a miękki (wyrafinowany) pozytywizm prawniczy

9. Ocena aplikowalności koncepcji H.Harta i R.Dworkina do kultury prawa stanowionego: uwarunkowania kultury common-law, precedensowy model stosowania prawa a modele: subsumcyjne i decyzyjne.

10. Precedens a wykładnia: precedens de iure i de facto, "myślenie precedensowe" a myślenie multicentryczne, koncepcja wielokrotnych ugruntowań.

11. Autopojeza i autarkiczność prawa.

12. Teoria argumentacji R.Alexego i dyskursywno-argumentacyjna filozofia prawa, komunikacyjna wizja prawa J. Habermasa.

13. Reflesyjność w prawie.

Literatura:

Literatura podstawowa

Lech Morawski, Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku przemian, Warszawa 2005

J. Zajadło, Po co prawnikom filozofia prawa? Warszawa 2008

Marek Zirk-Sadowski, Wprowadzenie do filozofii prawa, Zakamycze 2000

Javier Hervada, Prawo naturalne, Kraków 2011.

Literatura uzupełniająca

Ronald Dworkin, Biorąc prawa poważnie,

Warszawa 1998.

Herbert L. Hart, Pojęcie prawa, Warszawa 1998.

Teksty źródłowe:

1` G.Radbruch - 5 minut filozofii prawa i Ustawowe bezprawie i ponadustawowe prawo

2` H.Hart - Pojęcie prawa (fragmenty)

3` R.Dworkin - Biorąc prawa poważnie (fragment)

4` R.Aleksy - W obronie niepozytywistycznej koncepcji prawa

5` T.Barankiewicz - Inkluzywny pozytywizm prawniczy (geneza, rozwój, główne idee)

6` L.Morawski - Precedens a wykładnia (konieczne uchwycenie zmian w kompetencjach TK, ktore dokonały się od czasu publikacji artykułu, tekst wprowadza do specyfiki "precedensowości" w euroatlantyckich kulturach prawnych)

7` L.Leszczyński - Precedens w porządku prawa stanowionego i A.Kotowski, Myslenie precedensowe jako formuła precedensu w kulturze prawa stanowionego (dwa artykuły z jednej monografii)

8` L.Leszczyński - Wykładnia operatywna (podstawowe własciwości)

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2021/22" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2022-02-01 - 2022-06-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 32 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Aneta Jakubiak-Mirończuk
Prowadzący grup: Aneta Jakubiak-Mirończuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Egzaminacyjny
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.