Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Archiwistyka-teoria archiwalna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WS-NH-HI-A Kod Erasmus / ISCED: 08.3 / (0222) Historia i archeologia
Nazwa przedmiotu: Archiwistyka-teoria archiwalna
Jednostka: Instytut Nauk Historycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Punkty ECTS:

3

Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

HI2_W02

HI2_W04

HI2_W10

HI2_W11

Skrócony opis:

Poziom przedmiotu:podstawowy

Cele przedmiotu: Zapoznanie studenta z szeroko pojętą dziedziną archiwistyki

Wymagania wstępne:Uczestnictwo w zajęciach (maksymalnie 3 nieobecności w semestrze), opracowanie i przedstawienie wyznaczonego zagadnienia, uzyskanie zaliczenia ćwiczeń, poprawne napisanie testu egzaminacyjnego.

Pełny opis:

Treści merytoryczne:1. Zagadnienia wstępne. Użyteczność studium. Metodologia zajęć.

2. Podstawowa literatura archiwalna polska i obca - podręczniki, bibliografie, słowniki terminologii archiwalnej, czasopisma, ważniejsze opracowania

3. Szkoły i metody kształcenia archiwistów w świecie i w Polsce

4. Charakter, status i model pracy archiwisty;

5. Archiwum – pojęcie, dzieje, rodzaje, sieć archiwalna, funkcje archiwum w przeszłości, funkcje archiwum współczesnego;

6. Archiwistyka – pojęcie, przedmiot, zakres, podział, metody badawcze, rozwój historyczny;

7. Prawodawstwo archiwalne państwowe;

8. Prawodawstwo archiwalne kościelne;

9. Podstawowe pojęcia archiwalne, procesy archiwotwórcze;

10. Metodyka archiwalna – zagadnienia kształtowania zasobu archiwalnego, rozmieszczenie, opracowanie, porządkowanie, opis, udostępnianie, rewindykacja, przechowywanie i konserwacja, reprodukcja, informatyka archiwalna;

11. Opracowywanie materiałów pozaaktowych;

12. Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej;

13. Europejski standard dostępu do archiwów;

14. Specyfika archiwistyki kościelnej;

15. Kancelaria i archiwum zakładowe;

16. Dokumentacja niejawna i kancelaria tajna;

17. Archiwistyka komputerowa – wprowadzenie historyczne do zagadnienia;

18. Kultura archiwisty. Antropologia i etyka w archiwistyce.

Metody oceny:napisanie testu egzaminacyjnego

Literatura:

1. B. RYSZEWSKI, Archiwistyka. Przedmiot, zakres, podział, Warszawa 1972, Poznań 1979;

2. H. ROBÓTKA, B. RYSZEWSKI, A. TOMCZAK, Archiwistyka, Warszawa 1989;

3. H. ROBÓTKA, Wprowadzenie do archiwistyki, Toruń 2002;

4. Polski Słownik Archiwalny, Warszawa 1974;

5. A. TOMCZAK, Zarys dziejów archiwów polskich, Toruń 1982.

6. Archiwa polskie i ich zbiory, red. Kazimierz Kozłowski, Warszawa-Szczecin 2000;

7. Archiwa w postaci cyfrowej, Warszawa 2003.

8. Kształcenie archiwistów w Polsce na tle porównawczym. „Archiwista Polski” 3-4:2001, s. 9-119.

9. Zbiór przepisów archiwalnych wydanych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w latach 1952-2000, red. M. Terakowska, E. Rosowska, Warszawa 2001.

10. Metodyka pracy archiwalnej, red. S. Nawrocki, S. Sierpowski, Poznań 1988.

11. D. NAŁĘCZ, Europejska polityka dostępu do dokumentacji i archiwów, Warszawa 2004.

12. D. NAŁĘCZ, Rozwój archiwistyki a kształtowanie nowych potrzeb w zakresie edukacji. Archeion 103:2001, s. 25-36.

13. Jacek KROCHMAL, Kształcenie w zakresie archiwistyki i zarządzania dokumentacją współczesną w polskich uczelniach wyższych. Tamże, s. 35-50.

14. Ewa ROSOWSKA, Archiwa w polityce Unii Europejskiej. Vademecum, Warszawa 2004;

15. Kancelaria i archiwum zakładowe, red. Zbigniew Pastuła, Warszawa 2001.

16. Archiwa i archiwiści w dobie społeczeństwa informacyjnego, red. D. Nałęcz, Toruń 2002;

17. Archiwistyka na studiach historycznych, red. Wanda Roman, Warszawa 2004.

18. H.E. WYCZAWSKI, Przygotowanie do studiów w archiwach kościelnych, Kalwaria Zebrzydowska 1989;

19. S. KRUKOWSKI, Przyczynek do roli archiwów kościelnych w badaniach regionalnych. Rocznik Łódzki 4:1961, s. 51-64;

20. T. GRYGIER, Z zagadnień archiwistyki kościelnej na przykładzie archiwum parafialnego. ABMK 22:1971, s. 7n.

21. S. OLCZAK, Kancelaria kościelna w okresie staropolskim. ABMK 64:1995.

22. A JOUGAN, Kancelaria parafialna, czyli zbiór przepisów kościelnych i państwowych dla urzędów parafialnych, Lwów 1912.

23. W. ABRAHAM, Ustawodawstwo kościelne o archiwach. Archeion 4:1928, s. 54-65.

24. M. DĄBROWSKA, Stan badań nad archiwami parafialnymi. ABMK 75:2001, s. 11-19.

25. J. KWOLEK, Naukowa organizacja archiwów diecezjalnych. Archeion 4:1928, s. 15-35.

26. H. MISZTAL, Sytuacja prawna archiwum parafialnego. ABMK 75:2001, 77-91.

27. A. PAWŁOWSKA, Zasady porządkowania i przechowywania zasobów archiwów parafialnych i problemy wynikające z praktyki i ochrony archiwaliów. ABMK 75:2001, 101-109.

28. Z. PERZANOWSKI, Nauki pomocnicze historii wraz z archiwistyką i archiwoznawstwem, Kraków 1957;

29. J. SZYMAŃSKI, Nauki pomocnicze historii (Nauka o archiwach), Warszawa 2005, s. 504-534;

30. Antoni BARCIAK, Anna KRZEMIŃSKA, Uwagi o początkach i kształtowaniu się zawodu archiwisty (średniowiecze). Archiwista Polski 3-4:2001, s. 99.

31. Rościsław ŻERELIK, „Fida memoriae custos est scriptura”. O potrzebie tworzenia archiwów w średniowieczu, w: Causa creandi. O pragmatyce źródła historycznego, Wrocław 2005, s. 627-643.

32. Krzysztof SKUPIEŃSKI, Od archiwariusza do zarządcy dokumentacji. Ewolucja zawodu archiwisty na przestrzeni wieków. Archiwista Polski 3-4:2001, s. 81n.

33. Elio LODINI, Archivistica. Principi e problemi, Milano 2000;

34. Simeon T. FERNANDEZ, Brevi appunti di archivistica generale ed ecclesiastica, Roma 1986.

Warszawa, 1.X.2009 r.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

HI2_W02

Zna na poziomie rozszerzonym fachową terminologię z zakresu nauk historycznych oraz innych nauk humanistycznych

HI2_W04

Posiada, na poziomie operacyjnym, pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o warsztacie naukowym historyka. Posiada pogłębioną wiedzę z zakresu metodologii historii.

HI2_W10

Zna obowiązujące zasady korzystania z dorobku naukowego innych badaczy i ich przywoływania. Zna aktualnie obowiązujące prawo własności intelektualnej oraz zasady etyki pracy naukowej. Rozumie konieczność zarządzania zasobami własności intelektualnej.

HI2_W11

Ma pogłębioną wiedzę o instytucjach kultury i nauki oraz orientację we współczesnym życiu naukowym i kulturalnym. Zna uwarunkowania funkcjonowania instytucji związanych z historią i kulturą (muzeów, archiwów, bibliotek, wydawnictw).

Uzasadnienie liczby punktów ECTS:

1. udział w zajęciach: 30 godz.,

2. przygotowanie do zajęć, opracowanie materiału po zajęciach:15 godz.,

3. poszerzenie wiedzy o wskazaną literaturę: 15 godz.,

4.zbieranie materiału i przygotowanie interwencji warsztatowej: 15 godz.,

5. przygotowanie do egzaminu: 15 godz.

Metody i kryteria oceniania:

Forma zaliczenia: Egzamin.

Warunki zaliczenia:

- Uczestnictwo w zajęciach;

- Znajomość literatury obligatoryjnej;

- Opracowanie i przedłożenie w formie wykładu wyznaczonego zagadnienia;

- Poprawne wykonanie zadania warsztatowego;

- Uzyskanie zaliczenia ćwiczeń;

- Poprawne napisanie testu egzaminacyjnego lub zdanie ustne egzaminu. Deklarację o sposobie zdawania egzaminu (pisemnie, ustnie) należy przedłożyć wykładowcy w momencie ustalania terminu egzaminu.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 40 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Kazimierz Łatak
Prowadzący grup: Kazimierz Łatak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Egzaminacyjny
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Zapoznanie Studentów z teorią archiwalną, prawem archiwalnym państwowym i kościelnym, antropologią zawodu archiwisty.

Pełny opis:

Moduł I. Zagadnienia wstępne. Wykład wprowadzający. Użyteczność studium i specjalizacji, prezentacja treści programowych, metodologia zajęć, zasady i kryteria egzaminu, wysłuchanie uwag i propozycji studentów.

Moduł II. Archiwistyka. Pojęcie, przedmiot, zakres, podział, rozwój historyczny, archiwistyka w Polsce, metody badawcze, podstawowa problematyka badawcza. Podstawowa literatura polska i obca: podręczniki, bibliografie, słowniki terminologii archiwalnej, czasopisma, ważniejsze opracowania; archiwistyka. Charakter, status i model pracy archiwisty; szkoły i metody kształcenia archiwistów w świecie i w Polsce; kształcenie archiwistów w ATK/UKSW.

Moduł III. Archiwum – pojęcia i definicje, typologia; sieć archiwalna; funkcje archiwum w przeszłości, funkcje archiwum współczesnego.

Moduł IV. Archiwa państwowe. Archiwa kościelne. Archiwa wyodrębnione. Archiwum zakładowe. Zadania archiwów państwowych. Modernizacja i misja archiwów kościelnych.

Moduł V. Wewnętrzna struktura archiwum.

Moduł VI. Archiwa w polityce Unii Europejskiej.

Moduł VII. Sieć archiwalna – państwowa i kościelna. Zadania sieci archiwalnej.

Moduł VIII. Kancelaria-Registratura. Procesy archiwotwórcze.

Moduł IX. Narodowy zasób archiwalny.

Moduł X. Rozmieszczenie zasobu. Kształtowanie zasobu. Zespół archiwalny i jego rodzaje.

Moduł XI. Polskie prawodawstwo archiwalne.

Moduł XII. Kościelne prawodawstwo archiwalne powszechne i partykularne.

Moduł XIII. Obrót materiałami archiwalnymi.

Moduł XIV. Komputeryzacja i digitalizacja w archiwach.

Moduł XV. Antropologia i etyka w pracy archiwum i archiwisty.

Literatura:

Wykaz obejmuje dzieła podstawowe i uzupełniające w realizacji poszczególnych modułów:

Robótka Halina, Wprowadzenie do archiwistyki, Toruń 2002.

Robótka Halina, Ryszewski Bohdan, Tomczak Antoni, Archiwistyka, Warszawa 1989. Konstankiewicz Marek, Niewęgłowski Adrian, Narodowy zasób archiwalny i archiwa. Komentarz, Warszawa 2016.

Skupieński Krzysztof, Od archiwariusza do zarządcy dokumentacji. Ewolucja zawodu archiwisty na przestrzeni wieków. „Archiwista Polski” 3-4:2001, s. 81-100.

Żerelik Rościsław, „Fida memoriae custos est scriptura”. O potrzebie tworzenia archiwów w średniowieczu, [w]: Causa creandi. O pragmatyce źródła historycznego, Wrocław 2005, s. 627-643.

Sytuacja narodowego zasobu archiwalnego i archiwów państwowych. Informacja dla Sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu, Warszawa 2012.

Misztal Henryk, Sytuacja prawna archiwum parafialnego. ABMK 75:2001, 77-91.

Wolnicki Paweł, Podstawy współpracy państwowej służby archiwalnej w Polsce z Kościołami i związkami wyznaniowym. „Archeion”, t. CXV, Warszawa 2014.

Rosowska Ewa, Archiwa w polityce Unii Europejskiej, Warszawa 2004.

Nałecz Daria, Europejska polityka dostępu do dokumentacji i archiwów, Warszawa 2004.

Łakomiec Michał, Pojęcie i struktura narodowego zasobu archiwalnego, Warszawa 2012.

Leśniewska Emilia, Droga do ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. „Archeion” t. CXV, Warszawa 2014.

Kodeks Prawa Kanonicznego, Warszawa 1984.

Maciejko Karol, Wdrażanie normatywy archiwalnej Kodeksu Prawa Kanonicznego w polskich archiwach kościelnych na przykładzie archiwów diecezjalnych w Olsztynie, Pelplinie i Toruniu. „Archeion” t. 110, 2010, s. 46-52

Łatak Kazimierz, Podstawy prawne i zasady ogólne zarządzania zasobami archiwów kościelnych z uwzględnieniem materiałów digitalizowanych, Warszawa 2007.

Niewegłowski Adrian, Obrót materiałami archiwalnymi. Zagadnienia wybrane. „Archeion” t. CXV, Warszawa 2014.

Komputeryzacja i digitalizacja w archiwach, red. Rafał Leśkiewicz i Anna Żeglińska, Warszawa 2016.

Wymagania wstępne:

Efekty kształcenia:

1. Student ma ogólną i szczegółową wiedzę z zakresu każdej z omawianych nauk pomocniczych historii

2. Rozumie znaczenie tych nauk w kształtowaniu warsztatu historyka

3. Potrafi samodzielnie postępować ze źródłem historycznym

4. Zna niebezpieczeństwa niewłaściwej interpretacji źródła historycznego

Punkty ECTS:

1. Udział w zajeciach: 30 godz.

2. Przygotowanie do zajęć, opracowywanie materiału po zajęciach i poszerzenie wiedzy o wskazaną literaturę: 30 godz.

3. Zbieranie materiału i przygotowanie interwencji warsztatowej, przygotowanie do egzaminu: 30 godz.

Forma zaliczenia: Egzamin.

Kryteria oceniania i zaliczenia:

- Systematyczna obecność na zajęciach; znajomość literatury wskazanej; opracowanie i przedłożenie w formie wykładu wyznaczonego zagadnienia, czyli interwencja warsztatowa dowodząca umiejętności formułowania tezy i dokumentowania jej (treść, forma, przekaz); poprawne napisanie testu egzaminacyjnego końcowego, aczkolwiek nie wyklucza się egzaminu ustnego. Deklarację o sposobie zdawania egzaminu (pisemnie, ustnie) należy przedłożyć wykładowcy w momencie ustalania terminu zaliczenia.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.