Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Globalne procesy społeczne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WSE-SO-GPS Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Globalne procesy społeczne
Jednostka: Wydział Społeczno-Ekonomiczny
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

SO2_W06; SO2_U02; SO2_U03; SO2_U08; SO2_K03



Skrócony opis:

Cele przedmiotu: wykład ukazuje wybrane i najbardziej palące problemy społeczne w kontekście przebiegu procesów demograficznych we współczesnym świecie. Nawiązanie do kilku teorii zastępowalności pokoleń pozwala zakreślić obszar wzajemnych uwarunkowań rozwoju społecznego i demograficznego.

Wymagania wstępne: demografia i polityka społeczna

Pełny opis:

Koncepcja pierwszego i drugiego przejścia demograficznego:

Właściwości faz przejścia demograficznego. Koncepcja drugiego przejścia demograficznego – doświadczenia europejskie. Teoria zachowań prokreacyjnych Easterlin’a. Zaawansowanie przejścia demograficznego w różnych regionach świata i próby wyjaśnienia uwarunkowań tego procesu. Dyskusja na temat teorii przejścia demograficznego.

Teoria ludności Alfreda Sauvy:

Teza generalna o malejącej produktywność krańcowej społeczeństwa w danych warunkach ekologicznych i przy określonych umiejętnościach gospodarowania. Ludność optymalna i maksymalna. Algorytm płacy minimalnej.

Teoria dzietności Gary S. Becker’a:

Teza o interakcjach zachodzących w gospodarstwie domowym między liczbą dzieci a ich składnikiem jakościowym. Sekularne tendencje rozrodczości i uwarunkowania decyzji prokreacyjnych. Inwestowanie w kapitał ludzki.

Podstawy rozwoju społecznego:

Sfera egzystencjalna i edukacja (HDI). Przesłanki rozwoju gospodarczego (TAI). Tendencje w świecie współczesnym.

Wykluczenie cyfrowe:

Geneza zjawiska. Konsekwencje nierównosci cyfrowych: osłabienie konkurencyjności regionów, spowolnienie rozwoju społeczno-gospodarczego. Grupy społeczne narażone na wykluczenie cyfrowe. Kompetencje informacyjne i informatyczne - badania międzynarodowe. Polska na drodze do społeczeństwa informacyjnego

Problem ubóstwa:

Pomiar ubóstwa w raportach UNDP. Skala ubóstwa w państwach biednych. Próby przeciwdziałania - rekomendacje ONZ.

Trwania życia ludzkiego:

Trwanie życia w rozwoju historycznym. Czynniki umieralności niemowląt. Umieralność mężczyzn i kobiet. Przyczyny zgonów: transformacja epidemiologiczna i zdrowotna. Zagrożenie HIV/AIDS. Oczekiwane życie w zdrowiu (WHO). Granice życia ludzkiego.

Proces starzenia się społeczeństw:

Starość a starzenie się. Przyczyny procesu starzenia się społeczeństw. Demograficzne starzenie się społeczeństw. Skutki tego procesu. Starzenie się w ujęciu interdyscyplinarnym.

Międzypokoleniowa redystrybucja dochodów:

Model międzypokoleniowej redystrybucji dochodów. Proporcje wynagrodzeń i świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zasada solidarności w systemach emerytalnych. Konieczny konsensus społeczny.

Kobiety i mężczyźni na rynku pracy:

Aktywność zawodowa kobiet i mężczyzn. Bariery na rynku pracy. Poziom bezrobocia wśród kobiet i mężczyzn. Praca nieodpłatna oraz obowiązki opiekuńcze na rzecz osób zależnych w rodzinie.

Rodzicielstwo a praca:

Koncepcja korzyści komparatywnych w badaniach postaw i zachowań demograficznych. Zachowania matrymonialne i prokreacyjne – aktywność zawodowa matek – poziom dobrobytu.

Prawa rodziny i dziecka:

Geneza i zakres praw rodziny i dziecka. Konwencja o prawach dziecka. Rodzina zastępcza. Problem umieralności matek i dzieci. Nierówności edukacyjne.

Koszty utrzymania dziecka:

Podstawy metodologiczne estymacji. Rodzinne gospodarstwo domowe. Budżet gospodarstwa domowego. Skale ekwiwalentności OECD. Struktura wydatków gospodarstw domowych. Oszacowanie kosztów utrzymania dziecka. Ubóstwo rodzin z dziećmi.

Polityka społeczna wobec rodziny:

Geneza, funkcje, zasady. Podmioty i instrumenty. Wydatki publiczne: zdrowie, edukacja, świadczenia rodzinne.

Model polityki rodzinnej:

Projekcje polityki społecznej wobec rodziny. Polityka rodzinna w opinii społecznej. Elementy modelu polityki rodzinnej.

Literatura:

1. Ochocki A. (2010), Ludność świata – powinność i kapitał, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa.

2. Livi-Bacci M. (2017), A Concise History of World Population, Wiley Blackwell.

3. Stiglitz J.E. (2015), Cena nierówności. W jaki sposób dzisiejsze podziały zagrażają naszej przyszłości, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

4. Stiglitz J.E. (2004), Ekonomia sektora publicznego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

5. Piketty T. (2015), Ekonomia nierówności, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

6. Rawls J. (2013), Teoria sprawiedliwości, PWN, Warszawa.

7. Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym, Gaudium et spes, [w:] Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, "Pallottinum" Poznań, Wyd. III, n. 47.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

Student:

ma rozszerzoną wiedzę o człowieku jako twórcy kultury, pogłębioną w odniesieniu do wybranych obszarów aktywności człowieka;

potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną do opisu i analizowania przyczyn i przebiegu procesów i zjawisk społecznych oraz potrafi formułować własne opinie i dobierać krytycznie dane i metody analiz;

potrafi właściwie analizować przyczyny i przebieg procesów i zjawisk społecznych, formułować własne opinie na ten temat oraz stawiać proste hipotezy badawcze i je weryfikować;

posiada umiejętność rozumienia i analizowania zjawisk społecznych, rozszerzoną o umiejętność pogłębionej teoretycznie oceny tych zjawisk w wybranych obszarach, z zastosowaniem metody badawczej;

umie uczestniczyć w przygotowaniu projektów społecznych i potrafi przewidywać wielokierunkowe skutki społeczne swojej działalności.

ECTS:

udział w wykładzie: 30 godz.

przygotowanie do wykładów:15 godz.

przygotowanie do egzaminu 40 godz.

Razem: 85 pkt/30≈3 pkt ECTS

Metody i kryteria oceniania:

Warunki zaliczenia:

1. Obecność obowiązkowa. Posiadanie więcej niż dwóch nieusprawiedliwionych nieobecności skutkuje niezaliczeniem wykładu.

2. Egzamin pisemny w formie testu wielokrotnego wyboru, pisanego w siedzibie uczelni.

Praktyki zawodowe:

Nie dotyczy

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 23 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Luty-Michalak, Joanna Wróblewska-Skrzek
Prowadzący grup: Joanna Wróblewska-Skrzek
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

Wykład ukazuje wybrane i najbardziej palące problemy społeczne w kontekście przebiegu procesów demograficznych we współczesnym świecie. Nawiązanie do kilku teorii zastępowalności pokoleń pozwala zakreślić obszar wzajemnych uwarunkowań rozwoju społecznego i demograficznego.

Pełny opis:

Koncepcja pierwszego i drugiego przejścia demograficznego:

Właściwości faz przejścia demograficznego. Koncepcja drugiego przejścia demograficznego – doświadczenia europejskie. Teoria zachowań prokreacyjnych Easterlin’a. Zaawansowanie przejścia demograficznego w różnych regionach świata i próby wyjaśnienia uwarunkowań tego procesu. Dyskusja na temat teorii przejścia demograficznego.

Teoria ludności Alfreda Sauvy:

Teza generalna o malejącej produktywność krańcowej społeczeństwa w danych warunkach ekologicznych i przy określonych umiejętnościach gospodarowania. Ludność optymalna i maksymalna. Algorytm płacy minimalnej.

Teoria dzietności Gary S. Becker’a:

Teza o interakcjach zachodzących w gospodarstwie domowym między liczbą dzieci a ich składnikiem jakościowym. Sekularne tendencje rozrodczości i uwarunkowania decyzji prokreacyjnych. Inwestowanie w kapitał ludzki.

Podstawy rozwoju społecznego:

Sfera egzystencjalna i edukacja (HDI). Przesłanki rozwoju gospodarczego (TAI). Tendencje w świecie współczesnym.

Wykluczenie cyfrowe:

Geneza zjawiska. Konsekwencje nierównosci cyfrowych: osłabienie konkurencyjności regionów, spowolnienie rozwoju społeczno-gospodarczego. Grupy społeczne narażone na wykluczenie cyfrowe. Kompetencje informacyjne i informatyczne - badania międzynarodowe. Polska na drodze do społeczeństwa informacyjnego

Problem ubóstwa:

Pomiar ubóstwa w raportach UNDP. Skala ubóstwa w państwach biednych. Próby przeciwdziałania - rekomendacje ONZ.

Trwania życia ludzkiego:

Trwanie życia w rozwoju historycznym. Czynniki umieralności niemowląt. Umieralność mężczyzn i kobiet. Przyczyny zgonów: transformacja epidemiologiczna i zdrowotna. Zagrożenie HIV/AIDS. Oczekiwane życie w zdrowiu (WHO). Granice życia ludzkiego.

Niepełnosprawność ludności i jej skutki społeczne:

Definiowanie niepełnosprawności. Rodzaje niepełnosprawności. Zjawisko niepełnosprawności w ujęciu socjologicznym, psychologicznym i medycznym. Modele wyjaśniania niepełnosprawności: dobroczynny, medyczny, społeczny, biopsychospołeczny oraz oparty na prawach człowieka. Bariery aktywizacji osób z niepełnosprawnością. Zagrożenie ubóstwem.

Międzypokoleniowa redystrybucja dochodów:

Demograficzne starzenie się społeczeństw. Model międzypokoleniowej redystrybucji dochodów. Proporcje wynagrodzeń i świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zasada solidarności w systemach emerytalnych. Konieczny konsensus społeczny.

Prawa rodziny i dziecka:

Geneza i zakres praw rodziny i dziecka. Konwencja o prawach dziecka. Rodzina zastępcza. Problem umieralności matek i dzieci. Nierówności edukacyjne.

Rodzicielstwo a praca:

Koncepcja korzyści komparatywnych w badaniach postaw i zachowań demograficznych. Zachowania matrymonialne i prokreacyjne – aktywność zawodowa matek – poziom dobrobytu.

Koszty utrzymania dziecka:

Podstawy metodologiczne estymacji. Rodzinne gospodarstwo domowe. Budżet gospodarstwa domowego. Skale ekwiwalentności OECD. Struktura wydatków gospodarstw domowych. Oszacowanie kosztów utrzymania dziecka. Ubóstwo rodzin z dziećmi.

Polityka społeczna wobec rodziny:

Geneza, funkcje, zasady. Podmioty i instrumenty. Wydatki publiczne: zdrowie, edukacja, świadczenia rodzinne.

Model polityki rodzinnej:

Projekcje polityki społecznej wobec rodziny. Polityka rodzinna w opinii społecznej. Elementy modelu polityki rodzinnej.

Literatura:

Ochocki A., 2010, Ludność świata – powinność i kapitał, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa.

Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym, Gaudium et spes, [w:] Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, "Pallottinum" Poznań, Wyd. III, n. 47.

Livi-Bacci M., 2017, A Concise History of World Population, Wiley Blackwell.

Stiglitz J.E., 2015, Cena nierówności. W jaki sposób dzisiejsze podziały zagrażają naszej przyszłości, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Stiglitz J.E., Ekonomia sektora publicznego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004.

Piketty T., 2015, Ekonomia nierówności, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.

Rawls J., 2013, Teoria sprawiedliwości, PWN, Warszawa

Wymagania wstępne:

Podstawowe zagadnienia z zakresu demografii i polityki społecznej

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (w trakcie)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 26 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Marta Luty-Michalak
Prowadzący grup: Marta Luty-Michalak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Wykład - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs)

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.