Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw - Central Authentication System
Strona główna

Descriptive Grammar of Polish (Morphology)

General data

Course ID: WH-FP-I-1-GOJP.M-C-L
Erasmus code / ISCED: (unknown) / (unknown)
Course title: Descriptive Grammar of Polish (Morphology)
Name in Polish: Gramatyka opisowa języka polskiego (morfologia)
Organizational unit: Faculty of Humanities
Course groups:
ECTS credit allocation (and other scores): 2.00 Basic information on ECTS credits allocation principles:
  • the annual hourly workload of the student’s work required to achieve the expected learning outcomes for a given stage is 1500-1800h, corresponding to 60 ECTS;
  • the student’s weekly hourly workload is 45 h;
  • 1 ECTS point corresponds to 25-30 hours of student work needed to achieve the assumed learning outcomes;
  • weekly student workload necessary to achieve the assumed learning outcomes allows to obtain 1.5 ECTS;
  • work required to pass the course, which has been assigned 3 ECTS, constitutes 10% of the semester student load.
Language: Polish
Subject level:

elementary

Learning outcome code/codes:

enter learning outcome code/codes

Preliminary Requirements:

(in Polish) Znajomość zagadnień gramatycznych z zakresu szkoły średniej oraz treści omawianych na wykładzie ze "Wstępu do nauki o języku".

Short description: (in Polish)

Ćwiczenia mają służyć praktycznemu zastosowaniu wiedzy zdobytej w czasie odbywającego się równolegle wykładu z Gramatyki opisowej (morfologii), a także umiejętności nabytych na kursie Wstępu do nauki o języku.

Celem nadrzędnym tych zajęć jest nauczenie studentów rozpoznawania żywych we współczesnej polszczyźnie procesów słowotwórczych (które formanty są produktywne? które kategorie słowotwórcze "domagają się" wciąż nowych derywatów?). Niezbędnym narzędziem takiej analizy jest wiedza na temat budowy derywatów, rodzajów formantów słowotwórczych czy ich funkcji.

W drugiej części semestru studenci będą mieli okazję na nowo spojrzeć na problem części mowy oraz przysługujące im kategorie gramatyczne (fleksyjne i selektywne).

Full description: (in Polish)

W ramach ćwiczeń będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Derywaty a słownictwo bazowe - rozpoznawanie, czy wyraz jest motywowany i co było jego bazą słowotwórczą

2. Rozpoznawanie kierunku motywacji słowotwórczej

3. Tworzenie adekwatnych parafraz słowotwórczych dla derywatów rzeczownikowych, czasownikowych i przymiotnikowych

4. Podział derywatu na temat słowotwórczy (dostrzeganie przy tym ewentualnych alternacji) i formant słowotwórczy

5. Rodzaje formantów: afiksy, derywacja paradygmatyczna, formanty alternacyjne, formant prozodyczny

6. Funkcje formantu: mutacja, modyfikacja, transpozycja

7. Rzeczownikowe kategorie słowotwórcze polszczyzny

8. Specyfika derywacji rzeczownika, przymiotnika i czasownika

9. Zakres znaczenia słowotwórczego i znaczenia realnego derywatu

10. Pojęcie uniwerbizacji

11. Części mowy w klasyfikacji szkolnej i w klasyfikacji Zygmunta Saloniego

12. Kategorie fleksyjne a kategorie selektywne (klasyfikujące) dla poszczególnych części mowy

13. Wzory odmiany wg Jana Tokarskiego

14. Formy analityczne, fuzyjne i aglutynacyjne w polszczyźnie

15. Podział formy gramatycznej na temat fleksyjny i część gramatyczną

Bibliography: (in Polish)

Bańko M., 2002, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa.

Grzegorczykowa R., Laskowski R., Wróbel H. (red.), 1998, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa.

Heinz A., 1961, Fleksja a derywacja, "Język Polski" 1961 z. 5.

Kopcińska D., 1993, Gramatyka opisowa języka polskiego. Materiały do ćwiczeń, Warszawa.

Saloni Z.,1976, Kategoria rodzaju we współczesnym języku polskim, [w:] Kategorie gramatyczne grup imiennych w języku polskim, Wrocław.

Saloni Z., Świdziński M., 1999, Klasyfikacja gramatyczna leksemów polskich, [w:] Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa.

Tokarski J., 2001, Fleksja polska. Warszawa.

Efekty kształcenia i opis ECTS: (in Polish)

Student wie, czym jest morfologia i z jakich działów się składa, rozumie złożoność systemu słowotwórczego oraz fleksyjnego polszczyzny, potrafi posługiwać się narzędziami analizy morfologicznej i samodzielnie jej dokonywać. Student potrafi również zastosować zdobytą wiedzę i umiejętności do krytycznej analizy neologizmów słowotwórczych oraz zmian zachodzących aktualnie w systemie fleksyjnym.

Opis ECTS:

- udział w zajęciach - 30 godzin

- przygotowanie do zajęć - 20 godzin

- przygotowanie do dwóch sprawdzianów - 10 godzin

Łącznie 60 godzin = 2 punkty ECTS

Assessment methods and assessment criteria: (in Polish)

Na ocenę końcową składa się wynik dwóch sprawdzianów pisemnych (pierwszego z analizy słowotwórczej, drugiego z analizy form fleksyjnych), aktywność na zajęciach, przygotowywanie prac domowych, a także obecność (dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności). W razie niezaliczenia sprawdzianu student ma prawo do jego poprawy (dwukrotnie).

Na ocenę dostateczną student:

- potrafi z licznymi błędami (w ok. 60% poprawnie) przeprowadzić analizę słowotwórczą derywatów rzeczownikowych, czasownikowych i przymiotnikowych;

- potrafi z licznymi błędami (w ok. 60% poprawnie) przyporządkować leksemy do poszczególnych części mowy (według klasyfikacji szkolnej oraz akademickiej); określić wartości kategorii fleksyjnych różnorodnych wyrazów gramatycznych i rozpoznać, które wyrazy odmieniają się według tego samego wzorca;

- rozumie podstawową terminologię z dziedziny słowotwórstwa i fleksji.

Na ocenę dobrą student:

- potrafi tylko z nielicznymi błędami (w ok. 80% poprawnie) przeprowadzić analizę słowotwórczą derywatów rzeczownikowych, czasownikowych i przymiotnikowych;

- potrafi z nielicznymi błędami (w ok. 80% poprawnie) przyporządkować leksemy do poszczególnych części mowy (według klasyfikacji szkolnej oraz akademickiej); określić wartości kategorii fleksyjnych różnorodnych wyrazów gramatycznych i rozpoznać, które wyrazy odmieniają się według tego samego wzorca;

- rozumie i sam stosuje w wypowiedziach w czasie zajęć podstawową terminologię z dziedziny fleksji i składni;

- zadaje pytania świadczące o zrozumieniu złożoności problematyki morfologicznej;

- odrabia zadawane zadania domowe, zwykle jest przygotowany do zajęć i aktywnie w nich uczestniczy.

Na ocenę bardzo dobrą student:

- potrafi niemal bezbłędnie (w około 93% poprawnie) przeprowadzić analizę słowotwórczą derywatów rzeczownikowych, czasownikowych i przymiotnikowych;

- potrafi niemal bezbłędnie (w około 93% poprawnie) przyporządkować leksemy do poszczególnych części mowy (według klasyfikacji szkolnej oraz akademickiej); określić wartości kategorii fleksyjnych różnorodnych wyrazów gramatycznych i rozpoznać, które wyrazy odmieniają się według tego samego wzorca;

- stosuje ze zrozumieniem w swoich wypowiedziach terminologię z dziedziny słowotwórstwa i fleksji;

- zadaje pytania świadczące o zrozumieniu złożoności problematyki morfologicznej i szuka na te pytania niestandardowych odpowiedzi;

- zawsze przygotowuje zadawane zadania domowe i aktywnie uczestniczy w zajęciach.

Practical placement: (in Polish)

nie dotyczy

Classes in period "Summer semester 2019/20" (past)

Time span: 2020-02-01 - 2020-09-20
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Group instructors: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Classes in period "Summer semester 2020/21" (past)

Time span: 2021-02-01 - 2021-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Group instructors: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Classes in period "Summer semester 2021/22" (past)

Time span: 2022-02-01 - 2022-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Magdalena Bober-Jankowska, Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Group instructors: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
(in Polish) E-Learning:

(in Polish) E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

(in Polish) Opis nakładu pracy studenta w ECTS:

(in Polish) - udział w zajęciach - 30 godzin

- przygotowanie do zajęć - 20 godzin

- przygotowanie do dwóch sprawdzianów - 10 godzin

Łącznie 60 godzin = 2 punkty ECTS

Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Short description: (in Polish)

Ćwiczenia mają służyć praktycznemu zastosowaniu wiedzy zdobytej w czasie odbywającego się równolegle wykładu z Gramatyki opisowej (morfologii), a także umiejętności nabytych na kursie Wstępu do nauki o języku.

Celem nadrzędnym tych zajęć jest nauczenie studentów rozpoznawania żywych we współczesnej polszczyźnie procesów słowotwórczych (które formanty są produktywne? które kategorie słowotwórcze "domagają się" wciąż nowych derywatów?). Niezbędnym narzędziem takiej analizy jest wiedza na temat budowy derywatów, rodzajów formantów słowotwórczych czy ich funkcji.

W drugiej części semestru studenci będą mieli okazję na nowo spojrzeć na problem części mowy oraz przysługujące im kategorie gramatyczne (fleksyjne i selektywne).

Full description: (in Polish)

W ramach ćwiczeń będziemy zajmować się następującymi zagadnieniami:

1. Derywaty a słownictwo bazowe - rozpoznawanie, czy wyraz jest motywowany i co było jego bazą słowotwórczą

2. Rozpoznawanie kierunku motywacji słowotwórczej

3. Tworzenie adekwatnych parafraz słowotwórczych dla derywatów rzeczownikowych, czasownikowych i przymiotnikowych

4. Podział derywatu na temat słowotwórczy (dostrzeganie przy tym ewentualnych alternacji) i formant słowotwórczy

5. Rodzaje formantów: afiksy, derywacja paradygmatyczna, formanty alternacyjne, formant prozodyczny

6. Funkcje formantu: mutacja, modyfikacja, transpozycja

7. Rzeczownikowe kategorie słowotwórcze polszczyzny

8. Specyfika derywacji rzeczownika, przymiotnika i czasownika

9. Zakres znaczenia słowotwórczego i znaczenia realnego derywatu

10. Pojęcie uniwerbizacji

11. Części mowy w klasyfikacji szkolnej i w klasyfikacji Zygmunta Saloniego

12. Kategorie fleksyjne a kategorie selektywne (klasyfikujące) dla poszczególnych części mowy

13. Wzory odmiany wg Jana Tokarskiego

14. Formy analityczne, fuzyjne i aglutynacyjne w polszczyźnie

15. Podział formy gramatycznej na temat fleksyjny i część gramatyczną

Bibliography: (in Polish)

Bańko M., 2002, Wykłady z polskiej fleksji, Warszawa.

Grzegorczykowa R., Laskowski R., Wróbel H. (red.), 1998, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa.

Heinz A., 1961, Fleksja a derywacja, "Język Polski" 1961 z. 5.

Kopcińska D., 1993, Gramatyka opisowa języka polskiego. Materiały do ćwiczeń, Warszawa.

Saloni Z.,1976, Kategoria rodzaju we współczesnym języku polskim, [w:] Kategorie gramatyczne grup imiennych w języku polskim, Wrocław.

Saloni Z., Świdziński M., 1999, Klasyfikacja gramatyczna leksemów polskich, [w:] Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa.

Tokarski J., 2001, Fleksja polska. Warszawa.

Classes in period "Summer semester 2022/23" (future)

Time span: 2023-02-01 - 2023-06-30
Choosen plan division:


magnify
see course schedule
Type of class:
Classes, 30 hours more information
Coordinators: Magdalena Bober-Jankowska, Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz, Joanna Zajkowska
Group instructors: Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Students list: (inaccessible to you)
Examination: Course - graded credit
Classes - graded credit
Type of subject:

obligatory

(in Polish) Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

(in Polish) nie dotyczy

Course descriptions are protected by copyright.
Copyright by Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw.
ul. Dewajtis 5,
01-815 Warszawa
tel: +48 22 561 88 00 https://uksw.edu.pl
contact accessibility statement USOSweb 6.8.0.0-5 (2022-09-30)