Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Wstęp do nauki o literaturze

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: WH-FP-I-1-WsteNauLit Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Wstęp do nauki o literaturze
Jednostka: Wydział Nauk Humanistycznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 3.00
Język prowadzenia: polski
Poziom przedmiotu:

podstawowy

Symbol/Symbole kierunkowe efektów uczenia się:

FP1_W01

FP1_U03

FP1_K01

Skrócony opis:

„Wstęp do nauki o literaturze” jest przedmiotem traktowanym propedeutycznie, jako względnie całościowa prezentacja najważniejszych problemów literaturoznawstwa.

Pełny opis:

Zajęcia mają charakter ćwiczeniowy. Ich celem jest zapoznanie studentów z najważniejszymi terminami (oraz ich definicją) nauki o literaturze. Podejmując lekturę tekstów naukowych studenci zdobywają wiedzę na temat podstawowych dziedzin literaturoznawstwa: teorii literatury, historii literatury i krytyki literackiej. Ponadto w ramach ćwiczeń omówione zostają szczegółowiej problemy takie jak: istota literackości (wyznaczniki literatury), geneza sztuki literackiej i sposobów jej badania, subiektywizm i obiektywizm badawczy. Studenci zapoznają się z różnorodnością ujęć stosunku dzieła literackiego do rzeczywistości (mimesis, fikcjonalność) a także z problematyką odbioru dzieła literackiego, jego rozumieniem i interpretacją. W ramach zajęć podjęte zostają również zagadnienia takie jak intertekstualność oraz kategoria arcydzielności dzieła sztuki (arcydzieło literackie, kanon literacki).

Literatura:

I Opracowania ogólne

M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Zarys teorii literatury, Warszawa 1975 i nast., tu: Nauka o literaturze i jej działy, s. 5-15.

A. Kulawik, Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Kraków 1990 lub 1997.

E. Miodońska-Brookes, A. Kulawik, M. Tatara, Zarys poetyki, Warszawa 1978 (i wyd. n.).

D. Korwin-Piotrowska, Poetyka – przewodnik po świecie tekstów, Kraków 2011.

J. Culler, Teoria literatury, tłum. M. Bassaj, Warszawa 1998.

Antropologizowanie humanistyki. Zjawisko, proces, perspektywy, red. J. Kowalski, W. Piasek, Olsztyn 2009.

R. Handke, Poetyka dzieła literackiego. Instrumenty lektury, Warszawa 2008.

II Słowniki

M. Głowiński, T. Kostkiewiczowa, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Słownik terminów literackich, Wrocław 1998 i wyd. następne.

P. Pavis, Słownik terminów teatralnych, tłum., oprac. i uzupełnieniami opatrzył S. Swiontek, wstęp A. Ubersfeld, Wrocław 1998.

Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny, red. A. Hutnikiewicz, A. Lam, Warszawa 2000, t. I-II.

Słownik rodzajów i gatunków literackich, red. G. Gazda, S. Tynecka-Makowska, Kraków 2006.

K. Wyrwas, K. Sujkowska-Sobisz, Mały słownik terminów teorii tekstu, Kraków 2005 i in.

Efekty kształcenia i opis ECTS:

FP1_W01

Student:

- rozumie znaczenie filologii polskiej w obszarze nauk humanistycznych i w systemie kultury narodowej

FP1_U03

Student:

- potrafi posługiwać się podstawowymi terminami i narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa oraz samodzielnie przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego, teatralnego, filmowego.

FP1_K01

Student:

- jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy literaturoznawczej i konfrontowania jej z najnowszymi ustaleniami oraz zasięgania opinii ekspertów, a także ciągłego podnoszenia jej poziomu.

Metody i kryteria oceniania:

Na ocenę bardzo dobrą student:

- rozumie znaczenie filologii polskiej w obszarze nauk humanistycznych i w systemie kultury narodowej

- potrafi posługiwać się podstawowymi terminami i narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa oraz samodzielnie przeprowadzić analizę i interpretację dzieła literackiego

- jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy literaturoznawczej i konfrontowania jej z najnowszymi ustaleniami oraz zasięgania opinii ekspertów, a także ciągłego podnoszenia jej poziomu.

Na ocenę dobrą student:

- rozumie znaczenie filologii polskiej w obszarze nauk humanistycznych

- potrafi posługiwać się podstawowymi terminami i narzędziami badawczymi z zakresu literaturoznawstwa.

- jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy literaturoznawczej.

Na ocenę dostateczną student:

- rozumie znaczenie filologii polskiej w obszarze nauk humanistycznych

- potrafi podjąć próbę opisu naukowego z wykorzystaniem podstawowych terminów i narzędzi literaturoznawczych.

- potrafi podjąć próbę krytycznej oceny posiadanej wiedzy z zakresu nauki o literaturze.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Woźniewska-Działak, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Magdalena Woźniewska-Działak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Egzaminacyjny
Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Literatura:

Wstęp do nauki o literaturze – ćwiczenia.

Lektury obowiązkowe:

Ingarden, Człowiek i rzeczywistość, [w:] tenże, Książeczka o człowieku, Kraków 1998s. 29-38 (oraz Człowiek i przyroda oraz O naturze ludzkiej, s.13-25).

M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Nauka o literaturze i jej działy, w: Zarys teorii literatury, wyd. 3, Warszawa 1972 i następne. (Wstęp, s. 5-14 oraz Rozdział I Literatura wobec życia społecznego, s. 15- 73).

S. Skwarczyńska, Miejsce teorii literatury wśród innych dyscyplin literaturoznawczych, w: tejże, W orbicie literatury, teatru, kultury naukowej, Warszawa 1985.

R. Wellek, A. Warren, Literatura i nauki o literaturze, w: Teoria literatury, przeł. M. Żurowski, Warszawa 1976, s. 12- 18.

H. Markiewicz, Wyznaczniki literatury, w: tegoż, Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1965 (lub następne wyd.).

R. Wellek, A. Warren, Istota literatury oraz Funkcje literatury w: tychże, Teoria literatury, Warszawa 1976, s. 19-44.

J. Culler, Co to jest literatura i czy pytanie to ma jakiekolwiek znaczenie?, w: tegoż, Teoria literatury, przeł. M. Bassaj, Warszawa 2002.

K. Wyka, O potrzebie historii literatury, w: tegoż, O potrzebie historii literatury. Szkice polonistyczne z lat 1944-1967, Warszawa 1969.

R. Wellek, A. Warren, Teoria, krytyka i historia w nauce o literaturze oraz Powszechna, porównawcza i narodowa historia literatury, w: Teoria literatury, Warszawa 1976, s. 45-66.

Henryk Markiewicz, Dylematy historyka literatury, w: Nowe problemy metodologiczne literaturoznawstwa, pod red. H. Markiewicza i J. Sławińskiego, Kraków 1992.

M. Janion, Historia literatury a historia idei, w: Problemy metodologiczne współczesnego literaturoznawstwa, pod red. J. Sławińskiego i H. Markiewicza, Kraków 1976.

J. Sławiński, Funkcje krytyki literackiej, w: tegoż, Dzieło, język, tradycja, Warszawa 1974.

Arystoteles, Poetyka, tłum. H. Podbielski, Wrocław 1983.

Z. Mitosek, Narodziny poetyki (Arystoteles 384-322 p.n.e), w: tejże, Teorie badań literackich, Warszawa 1998, s. 25-33.

M. Janion, Spór o genezę, w: tejże, Humanistyka. Poznanie i terapia, Warszawa 1982

H. Markiewicz, Zakres i kierunki współczesnych badań literackich, w: tegoż, Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1965 (lub następne wyd.).

A.Burzyńska, M. P. Markowski, Teoria literatury dawniej, dziś, jutro, w: Teorie literatury XX wieku, Kraków 2009.

R. Ingarden, Przedmiot i zadania wiedzy o literaturze, w: tegoż, Studia z estetyki, t. 1, Warszawa 1957.

J. Sławiński, Problemy literaturoznawczej terminologii, w: Dzieło, język, tradycja, Warszawa 1974.

E. Auerbach, Blizna Odyseusza, w: tenże, Mimesis. Rzeczywistość przedstawiona w literaturze Zachodu, tłum. Z. Żabicki, Warszawa 1968 (i wyd. n.).

H. Markiewicz, Odmiany intertekstualności, w: tenże, Literaturoznawstwo i jego sąsiedztwa, Warszawa 1989.

Michał Głowiński, O intertekstualności w: Nowe problemy metodologiczne literaturoznawstwa, pod red. H. Markiewicza i J. Sławińskiego, Kraków 1992.

E. Basara-Lipiec, Arcydzieło. Teoria i rzeczywistość, Warszawa 1997.

Literatura uzupełniająca:

Horacy, List do Pizonów, w: Trzy poetyki klasyczne. Arystoteles, Horacy, Pseudo-Longinos, tłum. T. Sinko, Wrocław 1951 lub w: Rzymska krytyka i teoria literatury, wyb. S. Stabryły, Wrocław 1983, BN, seria II, nr 207R.

M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Zarys teorii literatury, wyd. 3, Warszawa 1972 i następne.

D. Korwin-Piotrowska, Poetyka - przewodnik po świecie tekstów, Kraków 2011 (rozdz. 1.: Podstawowe informacje, w tym trochę historii, s. 15 - 27).

R. Ingarden, Z teorii dzieła literackiego: Dwuwymiarowa budowa dzieła sztuki literackiej, Schematyczność dzieła literackiego, Dzieło literackie i jego konkretyzacje, w: Problemy teorii literatury, seria 1, red. H. Markiewicz, Wrocław 1967 lub 1987 lub w: tenże, Szkice z filozofii literatury, Kraków 2000.

S. Sawicki, Czym jest poezja? W: tegoż, Wartość, sacrum, Norwid, Lublin 1994.

J. Sławiński, Wokół teorii języka poetyckiego, w: tegoż, Dzieło, język, tradycja, Warszawa 1974 (lub następne wyd.).

M. R. Mayenowa, Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, Wrocław 1974 (i wyd. n.).

W. Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć. Sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycie estetyczne, Warszawa 1976.

E. Miodońska-Brookes, A. Kulawik, M. Tatara, Zarys poetyki, Warszawa 1978 (i wyd. n.).

B. Chrząstowska, S. Wysłouch, Poetyka stosowana, Warszawa 1987.

M. Głowiński, T. Kostkiewiczowa, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Słownik terminów literackich, Wrocław 1998 (i wyd. n.).

H. Markiewicz, Z dziejów polskiej wiedzy o literaturze, Kraków 1998.

A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Kraków 2006.

A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Antologia, Kraków 2007.

Warunki przystąpienia do kolokwium semestralnego:

- frekwencja (dopuszczalna jedna nieobecność)

- aktywność i przygotowanie do zajęć (znajomość tekstów)

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (zakończony)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Wiesława Tomaszewska, Magdalena Woźniewska-Działak, Joanna Zajkowska
Prowadzący grup: Wiesława Tomaszewska, Magdalena Woźniewska-Działak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Wymagania wstępne:

Ogólna znajomość problematyki literaturoznawczej wyniesiona z przedmiotu 'język polski".

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2021/22" (zakończony)

Okres: 2021-10-01 - 2022-01-31
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Magdalena Woźniewska-Działak
Prowadzący grup: Magdalena Woźniewska-Działak
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzaminacyjny
Ćwiczenia - Egzaminacyjny
E-Learning:

E-Learning (pełny kurs) z podziałem na grupy

Typ przedmiotu:

obowiązkowy

Grupa przedmiotów ogólnouczenianych:

nie dotyczy

Skrócony opis:

„Wstęp do nauki o literaturze” jest przedmiotem traktowanym propedeutycznie, jako względnie całościowa prezentacja najważniejszych problemów literaturoznawstwa.

Pełny opis:

Zajęcia mają charakter ćwiczeniowy. Ich celem jest zapoznanie studentów z najważniejszymi terminami (oraz ich definicją) nauki o literaturze. Podejmując lekturę tekstów naukowych studenci zdobywają wiedzę na temat podstawowych dziedzin literaturoznawstwa: teorii literatury, historii literatury i krytyki literackiej. Ponadto w ramach ćwiczeń omówione zostają szczegółowiej problemy takie jak: istota literackości (wyznaczniki literatury), geneza sztuki literackiej i sposobów jej badania, subiektywizm i obiektywizm badawczy. Studenci zapoznają się z różnorodnością ujęć stosunku dzieła literackiego do rzeczywistości (mimesis, fikcjonalność) a także z problematyką odbioru dzieła literackiego, jego rozumieniem i interpretacją. W ramach zajęć podjęte zostają również zagadnienia takie jak intertekstualność oraz kategoria arcydzielności dzieła sztuki (arcydzieło literackie, kanon literacki).

Literatura:

Wstęp do nauki o literaturze – ćwiczenia.

Lektury obowiązkowe:

Ingarden, Człowiek i rzeczywistość, [w:] tenże, Książeczka o człowieku, Kraków 1998s. 29-38 (oraz Człowiek i przyroda oraz O naturze ludzkiej, s.13-25).

M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Nauka o literaturze i jej działy, w: Zarys teorii literatury, wyd. 3, Warszawa 1972 i następne. (Wstęp, s. 5-14 oraz Rozdział I Literatura wobec życia społecznego, s. 15- 73).

S. Skwarczyńska, Miejsce teorii literatury wśród innych dyscyplin literaturoznawczych, w: tejże, W orbicie literatury, teatru, kultury naukowej, Warszawa 1985.

R. Wellek, A. Warren, Literatura i nauki o literaturze, w: Teoria literatury, przeł. M. Żurowski, Warszawa 1976, s. 12- 18.

H. Markiewicz, Wyznaczniki literatury, w: tegoż, Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1965 (lub następne wyd.).

R. Wellek, A. Warren, Istota literatury oraz Funkcje literatury w: tychże, Teoria literatury, Warszawa 1976, s. 19-44.

J. Culler, Co to jest literatura i czy pytanie to ma jakiekolwiek znaczenie?, w: tegoż, Teoria literatury, przeł. M. Bassaj, Warszawa 2002.

K. Wyka, O potrzebie historii literatury, w: tegoż, O potrzebie historii literatury. Szkice polonistyczne z lat 1944-1967, Warszawa 1969.

R. Wellek, A. Warren, Teoria, krytyka i historia w nauce o literaturze oraz Powszechna, porównawcza i narodowa historia literatury, w: Teoria literatury, Warszawa 1976, s. 45-66.

Henryk Markiewicz, Dylematy historyka literatury, w: Nowe problemy metodologiczne literaturoznawstwa, pod red. H. Markiewicza i J. Sławińskiego, Kraków 1992.

M. Janion, Historia literatury a historia idei, w: Problemy metodologiczne współczesnego literaturoznawstwa, pod red. J. Sławińskiego i H. Markiewicza, Kraków 1976.

J. Sławiński, Funkcje krytyki literackiej, w: tegoż, Dzieło, język, tradycja, Warszawa 1974.

Arystoteles, Poetyka, tłum. H. Podbielski, Wrocław 1983.

Z. Mitosek, Narodziny poetyki (Arystoteles 384-322 p.n.e), w: tejże, Teorie badań literackich, Warszawa 1998, s. 25-33.

M. Janion, Spór o genezę, w: tejże, Humanistyka. Poznanie i terapia, Warszawa 1982

H. Markiewicz, Zakres i kierunki współczesnych badań literackich, w: tegoż, Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1965 (lub następne wyd.).

A.Burzyńska, M. P. Markowski, Teoria literatury dawniej, dziś, jutro, w: Teorie literatury XX wieku, Kraków 2009.

R. Ingarden, Przedmiot i zadania wiedzy o literaturze, w: tegoż, Studia z estetyki, t. 1, Warszawa 1957.

J. Sławiński, Problemy literaturoznawczej terminologii, w: Dzieło, język, tradycja, Warszawa 1974.

E. Auerbach, Blizna Odyseusza, w: tenże, Mimesis. Rzeczywistość przedstawiona w literaturze Zachodu, tłum. Z. Żabicki, Warszawa 1968 (i wyd. n.).

H. Markiewicz, Odmiany intertekstualności, w: tenże, Literaturoznawstwo i jego sąsiedztwa, Warszawa 1989.

Michał Głowiński, O intertekstualności w: Nowe problemy metodologiczne literaturoznawstwa, pod red. H. Markiewicza i J. Sławińskiego, Kraków 1992.

E. Basara-Lipiec, Arcydzieło. Teoria i rzeczywistość, Warszawa 1997.

Literatura uzupełniająca:

Horacy, List do Pizonów, w: Trzy poetyki klasyczne. Arystoteles, Horacy, Pseudo-Longinos, tłum. T. Sinko, Wrocław 1951 lub w: Rzymska krytyka i teoria literatury, wyb. S. Stabryły, Wrocław 1983, BN, seria II, nr 207R.

M. Głowiński, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Zarys teorii literatury, wyd. 3, Warszawa 1972 i następne.

D. Korwin-Piotrowska, Poetyka - przewodnik po świecie tekstów, Kraków 2011 (rozdz. 1.: Podstawowe informacje, w tym trochę historii, s. 15 - 27).

R. Ingarden, Z teorii dzieła literackiego: Dwuwymiarowa budowa dzieła sztuki literackiej, Schematyczność dzieła literackiego, Dzieło literackie i jego konkretyzacje, w: Problemy teorii literatury, seria 1, red. H. Markiewicz, Wrocław 1967 lub 1987 lub w: tenże, Szkice z filozofii literatury, Kraków 2000.

S. Sawicki, Czym jest poezja? W: tegoż, Wartość, sacrum, Norwid, Lublin 1994.

J. Sławiński, Wokół teorii języka poetyckiego, w: tegoż, Dzieło, język, tradycja, Warszawa 1974 (lub następne wyd.).

M. R. Mayenowa, Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, Wrocław 1974 (i wyd. n.).

W. Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć. Sztuka, piękno, forma, twórczość, odtwórczość, przeżycie estetyczne, Warszawa 1976.

E. Miodońska-Brookes, A. Kulawik, M. Tatara, Zarys poetyki, Warszawa 1978 (i wyd. n.).

B. Chrząstowska, S. Wysłouch, Poetyka stosowana, Warszawa 1987.

M. Głowiński, T. Kostkiewiczowa, A. Okopień-Sławińska, J. Sławiński, Słownik terminów literackich, Wrocław 1998 (i wyd. n.).

H. Markiewicz, Z dziejów polskiej wiedzy o literaturze, Kraków 1998.

A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Kraków 2006.

A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Antologia, Kraków 2007.

Warunki przystąpienia do kolokwium semestralnego:

- frekwencja (dopuszczalna jedna nieobecność)

- aktywność i przygotowanie do zajęć (znajomość tekstów)

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.